ျမန္မာႏုိင္ငံရိွ HIV ႏွင့္ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ (စီ) ေရာဂါပိုးတို႔ ပူးတြဲ ခံစားေနရသည့္ လူနာမ်ားအား ပထမဆံုး အႀကိမ္ အခမဲ့ေဆး၀ါး ကုသမႈေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း MSF Holland ထံမွ သိရသည္။
ျမန္မာ၊ အိႏၵိယ၊ အီရန္၊ ယူကရိန္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံ ခုနစ္ႏုိင္ငံရိွ HIV ႏွင့္ စီပုိး ပူးတြဲ လူနာမ်ားအား ေဆး၀ါး ကုသမႈေပးရန္ သံုးႏွစ္ စီမံကိန္းခ်မွတ္ၿပီး UNAIDS မွ (၅) မီလီယံ ေထာက္ပံ့ေၾကာင္း သိရသည္။
“HIV ပိုးရိွတဲ့သူမွာ စီပိုး၀င္လာရင္ သာမာန္စီပိုး ကူးစက္ခံရတဲ့ သူနဲ႔မတူဘူး။ ကုသရတာ အလြန္တရာမွ ခက္ခဲတယ္။ သိန္းရာေက်ာ္ ကုန္က်တယ္။ စီပုိးရိွမရိွ ေဆးစစ္ဖုိ႔ေတာင္ ကုန္က်စရိတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အဖြဲ႕ေတြ ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္မယ္။ ေစ်းႀကီးတဲ့ ေဆးေတြကုိ ေစ်းနည္းနည္း ရေအာင္လည္း ေဆာင္ရြက္သြားမယ္” ဟု MSF Halland မွ ေဒါက္တာလင္းထက္က ေျပာသည္။
ထုိသုိ႔ ေဆး၀ါး ကုသမႈအား HIV ႏွင့္ စီပုိး ပူးတြဲ လူနာမ်ားထဲမွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ (၅၀) ဦး၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ (၁၂၀) ဦး၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ (၁၂၀) ဦး တုိ႔ကို ကုသမႈ ျပဳလုပ္ရန္ လ်ာထားေၾကာင္း သိရသည္။
“၂၀၁၆ ႏွစ္ စပိုင္းေလာက္မွာမွ စလုပ္ျဖစ္မယ္ ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာရိွတဲ့ အင္အားနဲ႔ လူနာ ဘယ္ႏွေယာက္ ကုမလဲဆုိတာ ျပန္စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ လူနာကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ။ အဲဒီအထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ ကုေပးမလဲ ဆုိတာ ကိုယ့္ရဲ႕ ၀န္ထမ္း အင္အားရယ္၊ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယ္၊ ေဆးေတြ ဘယ္အခ်ိန္ ေရာက္လာမလဲ ဆုိတဲ့ အေပၚ မူတည္တယ္။ စလုပ္တဲ့အခါ ဒီပ႐ိုဂရမ္က ဘယ္ေလာက္ထိ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕သလဲ ဆိုတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီး၊ အေရအတြက္ တုိးၿပီး လုပ္ဖို႔ရိွပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ လင္းထက္က ေျပာသည္။
လက္ရိွတြင္ အဆုိပါ စီမံကိန္းအား အေကာင္ထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရန္ အတြက္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနထံ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းခံထားၿပီး၊ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရသည္ႏွင့္ HIV ႏွင့္ စီပုိး ပူးတြဲ လူနာမ်ားထဲမွာ အသည္း ပ်က္စီးမႈမ်ားသူႏွင့္ အသည္းေျခာက္သူမ်ားအား ဦးစားေပး ကုသသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မႏွစ္က HIV နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဖုိရမ္ လုပ္တုန္းက တက္ေရာက္ လာသူေတြက HIV ကူးစက္ ေရာဂါ ရိွသူေတြကို စီပုိးရိွမရိွ ေသြးစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ဖို႔ အတြက္ကုိပဲ ေငြေၾကး ကုန္က်မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရိွတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကုသမႈကို လက္လွမ္းမီရ ရိွဖို႔ရယ္၊ ေဆး၀ါးေတြကို သက္သက္ သာသာနဲ႔ရရိွရင္ သူတုိ႔ ကုသခ်င္ပါတယ္လုိ႔ ေျပာၾကတယ္” ဟု HIV Positive ျဖင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အဖြဲ႕မွ အႀကီးတန္း အရာရိွ ဦးမင္းဆန္းထြန္းက ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIV ကူးစက္ေရာဂါ ခံစားေနရသူ ႏွစ္သိန္းခန္႔ရိွၿပီး၊ ထုိအထဲမွ (၁၅) ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔မွာ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ (စီ)ပုိးကိုပါ ပူးတြဲ ခံစားေနရေၾကာင္း သိရသည္။
ဖူးပြင့္သူ (ရန္ကုန္ ၊ ဇူလိုင္ ၄)
The Messenger - HIV ႏွင့္ စီပုိး ပူးတြဲလူနာမ်ားအား ပထမဆံုး အႀကိမ္ အခမဲ့ ေဆး၀ါး ကုသမႈေပးမည္
