HIV-AIDS ေရာဂါသည္ ယခုအခါ ကမာၻ
တစ္၀န္းလံုးတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔လ်က္ ရွိေနပါသည္။

အထူးသျဖင့္ လူငယ္လူရြယ္မ်ား
အၾကားတြင္ ယခုအခါ ပိုမို ေတြ႔ရွိလာသျဖင့္ အနာဂတ္ အတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါသည္။
ေရာဂါကာကြယ္ ေဆးေရာ၊ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္သည့္ ေဆး၀ါး မေပၚေပါက္ေသး သျဖင့္
ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ ေရးသည္သာ မိမိတို႔ လူသားမ်ား အတြက္ အေရးႀကီးဆံုး တာ၀န္တစ္ခု
ျဖစ္လာသည္။ ယေန႔အထိ ကမာၻေပၚတြင္ HIV ပိုးကူးစက္ ခံေနရသူ သန္းေပါင္း ၆၀ ခန္႔
ရွိခဲ့ပါၿပီ။

HIV ေၾကာင့္ လူသန္းေပါင္း ၂၀ ခန္႔
အသက္ ေသဆံုးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္ပါသည္။ ယခုအခါ လူသန္းေပါင္း ၄၀ ခန္႔သည္ HIV ပိုးေၾကာင့္
တခဏခ်င္း ေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔ ကူးစက္ ခံေနရပါသည္။ တစ္ကမာၻ လံုးတြင္ ၁ မိနစ္ ၈.၂ ဦး ၁
နာရီ ၄၉၁ ဦး၊ ၁ ရက္ ၁၁ ၇၈၁ ဦး ၁ ႏွစ္တြင္ လူေပါင္း ၄.၃ သန္းႏႈန္းခန္႔ HIV ပိုး
ကူးစက္ ခံေနရသည္။ ၁ မိနစ္တိုင္း၌ လူ ၅ ဦးခန္႔၊ ၁ ႏွစ္လွ်င္ လူ ၂.၉ သန္းခန္႔ HIV ေၾကာင့္
ေသဆံုး ေနၾက ရပါသည္။

 

HIVဆိုသည္မွာ

 

H = Human (လူသား)
ဤဗိုင္းရပ္ပိုးသည္ လူတစ္ဦးမွ တစ္ဦးသာ ထပ္ဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္သည္။ တိရစာၦန္မ်ားမွ တစ္ဆင့္
ကူးစက္ျခင္း မရွိပါ။

I = Immunodeficiency(ခုခံအားစနစ္
ဆုတ္ယုတ္သည္။)

ဤဆုတ္ယုတ္မႈေၾကာင့္ ေရာဂါ
ခုခံအားသည္ က်ဆင္းၿပီး ပံုမွန္ အလုပ္ကို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ေပ။

V = Virus (အလြန္ေသးငယ္ေသာပိုး)

အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပိုးျဖစ္ၿပီး
သက္ရွိဆဲလ္မ်ားတြင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေမြးထုတ္ မ်ဳိးပြားႏိုင္သည္။ ထိုေၾကာင့္ လူငယ္
လူရြယ္ဘ၀တြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားကို ထိန္းသိမ္း ေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားရမည္။

(၁) လူပ်ဳိဘ၀၊ အပ်ဳိစင္ဘ၀ကို
ထိန္းသိမ္းပါ။(အထူးသျဖင့္ မိန္းကေလးမ်ား မိမိတို႔၏ အပ်ဳိစင္ ဘ၀၊ အပ်ဳိစင္ ဂုဏ္ရည္၊
သိကၡာတို႔ကို တန္ဖိုးထား၍ ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ျဖတ္သန္းပါ။)

(၂) လက္မထပ္ခင္ အခ်ိန္အထိ
အထူးသျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

(၃) လိင္အေပ်ာ္အပါး
လိုက္စားျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

(၄) မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲျခင္းကို
ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

(၅) အရက္ အလြန္အကၽြံ ေသာက္ျခင္းကို
ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

 

HIV ပိုး အဓိက တည္ရွိေသာေနရာမွာ

 

(၁) ေသြး

(၂) သုက္ရည္

(၃) မိန္းမ အဂၤါမွ ထြက္ေသာ
အရည္တို႔တြင္ တည္ရွိသည္။

HIV ပိုးသည္ တစ္ဦးမွ တစ္ဦးသို႔
လ်င္ျမန္စြာ ကူးစက္ ျပန္႔ပြားလ်က္ ရွိေသာ္လည္း ကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္း အနည္းငယ္မွ်သာ
ရွိပါသည္။ ၎တို႔မွာ

(၁) ေရာဂါပိုး ရွိသူ၏ ေသြးကို
သြင္းမိျခင္း။

(၂) ေရာဂါပိုး ရွိသူႏွင့္
အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း။

(၃) ေရာဂါပိုးရွိသူ
အသံုးျပဳၿပီးေသာ ေဆးထိုးအပ္၊ ေဆးထိုးႁပြန္ႏွင့္ အျခားအေရျပားေဖာက္ ကိရိယာ မ်ားမွ
တစ္ဆင့္ ကူးစက္ျခင္း။

(၄) ေရာဂါပိုး ရွိေသာ မိခင္မွ
ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ခ်ိန္တြင္ သေႏၶသားကို လည္းေကာင္း၊ ေမြးကင္းစ ကေလးကို မီးဖြား
ေနခ်ိန္ႏွင့္ မိခင္ႏို႔တိုက္ ေကၽြးေနစဥ္ ကူးစက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႕ေၾကာင့္ HIV ပိုးသည္
ေဆးမင္ေၾကာင္ ထိုးျခင္း၊ နားေဖာက္ျခင္း၊ တ႐ုတ္ အပ္စိုက္ျခင္း၊ သြားႏုတ္ ျခင္း၊
သြားတိုက္တံ၊ ဆံပင္ ရိတ္ျခင္းတို႔ တြင္ အသံုးျပဳေသာ ဘရိတ္ဓားႏွင့္ အထူးသျဖင့္
မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးေသာ ေဆးထိုးအပ္ကို မွ်ေ၀ သံုးစြဲျခင္းသည္ ကူးစက္တတ္သည္။
အထူးသျဖင့္ လိင္ ဆက္ဆံဖက္ မ်ားသူသည္ အဓိက ကူးစက္ၿပီး သူတို႔မွ တစ္ဆင့္
သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေထာင္ဖက္(ဇနီး၊ ခင္ပြန္း)ေတြကိုပါ ကူးစက္ တတ္ပါသည္။

HIV ပိုး လူ၏ ခႏၶာကိုယ္ထဲ
၀င္ေရာက္လာခ်ိန္ HIV ပိုးသည္ လူ၏ ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္လာၿပီး ခ်က္ခ်င္းေရာဂါ
ျဖစ္ေစျခင္း မဟုတ္ပါ။ HIV ပိုးသည္ လူ၏ ခႏၶာကိုယ္ထဲတြင္ စတင္တည္ရွိ ေနၿပီ
ျဖစ္ေသာ္လည္း အဆိုပါ လူမွာ လူေကာင္းႏွင့္ မျခား က်န္းမာေနၿပီး သြားလာ
လႈပ္ရွားႏိုင္သည္။ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ခႏၶာ ကိုယ္ထဲက ေရာဂါကို ခုခံေပးေသာ
ေသြးျဖဴဥမ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္ၿပီး ႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာမွ (၂ ႏွစ္ကေန ၁၀ ႏွစ္)ေရာဂါ
လကၡဏာမ်ား စတင္ ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား မေပၚခင္မွာ လူေကာင္းတစ္ဦး အတိုင္း
တည္ရွိေနေပမယ့္ ေရာဂါပိုးရွိ၊ မရွိကို မ်က္စိႏွင့္ ၾကည့္႐ံုျဖင့္ လံုး၀
မသိႏိုင္ပါ။ ေသြးစစ္ၾကည့္မွသာ သိသာႏိုင္သည္။ အေရးႀကီးေသာ အခ်က္မွာ အဲဒီအခ်ိန္ေတြ
အတြင္းမွာ အျခားသူမ်ားကို ေရာဂါပိုး ကူးစက္ ေစႏိုင္ပါသည္။

 

HIV ပိုးရွိ၊ မရွိ

 

HIV ပိုးရွိ၊ မရွိ သိခ်င္လွ်င္
ေသြးစစ္ ၾကည့္ရပါမည္။ ေသြးမစစ္မီႏွင့္ ေသြးစစ္ ၿပီးခ်ိန္တြင္ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး
ပညာေပး ခံယူသင့္သည္။ ကိုယ္ခႏၶာထဲ ကို HIV ေရာဂါပိုး ၀င္ေရာက္လာၿပီး ၃ လမွ ၆ လ
အတြင္းမွာ ေသြးထဲမွ ေရာဂါပိုးကို တံု႔ျပန္ဖို႔ ပဋိပစၥည္း တစ္မ်ဳိး ေပၚလာသည္။
ေသြးထဲမွာ အဲဒီ့ ပဋိ ပစၥည္း ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးၾကည့္လွ်င္ HIV ေရာဂါပိုး
၀င္ေရာက္ထားျခင္း ရွိ၊ မရွိကုိ သြယ္၀ိုက္ၿပီး သိႏိုင္ သည္။ ေရာဂါပိုး
၀င္ေရာက္ထားၿပီး ၃ လမွ ၆ လ အတြင္းမွာ ပိုးရွိ၊ မရွိ ေသြးစစ္ခဲ့၍ ပဋိပစၥည္း
ေပၚမလာေသးလွ်င္ ေရာဂါပိုး ရွိလ်က္ႏွင့္ အေျဖ မွားႏိုင္ပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါပိုး
၀င္ေရာက္ၿပီး ၃ လမွ ၆ လ ကာလကို “ၾကားဟာကြက္ ကာလ”ဟု ေခၚပါသည္။ ေရာဂါပိုး ရွိ၊ မရွိ
ေသခ်ာရန္ အတြက္ ပထမအႀကိမ္ ေသြးစစ္ၿပီး ေရာဂါမေတြ႕လွ်င္ ေရာဂါ
ပိုးကူးစက္ခံရႏိုင္သည့္ အျပဳအမူမ်ားကို ေရွာင္ရွား ၿပီး ၃ လႏွင့္ ၆ လအၾကာတြင္
ေသြးထပ္စစ္သင့္ ပါသည္။ HIV ပိုးေရာဂါ လကၡဏာ စတင္လာ ခ်ိန္တြင္ ဆီးပူျခင္း၊
ေညာင္းက်ျခင္း၊ အျဖဴဆင္းျခင္း၊ လိင္အဂၤါတြင္ အနာျဖစ္ျခင္း၊ လိင္မွတစ္ဆင့္
ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား(ကာလသားေရာဂါ)ျဖစ္ပြားလာသည္။ အသုံးျပဳေသာ ေဆးထိုးအပ္၊ ေဆး
ထိုးႁပြန္ကို မီးဖိုေပၚတြင္ ပြက္ပြက္ ဆူေနေသာ ေရေႏြးထဲမွာ မိနစ္ ၂၀
ခန္႔ၾကာျပဳတ္ၿပီးမွသာ အသံုးျပဳပါ။ အရန္သင့္ ရွိေနေသာ ဓာတ္ဘူးထဲမွ ေရေႏြးပူကို
မသံုးရပါ။

 

HIV ပိုး မကူးစက္ေသာ နည္းမ်ား

 

·        
အတူတူ
အလုပ္လုပ္ျခင္း၊ ေနထိုင္ျခင္း၊ စားေသာက္ျခင္း၊ တြဲသြားတြဲလာျခင္း။

·        
လက္ဆြဲ
ႏႈတ္ဆက္ျခင္း၊ ဖက္ယမ္းနမ္း႐ႈံ႕ျခင္း၊ ေပြ႔ဖက္ျခင္း။

·        
အ၀တ္အစား၊
အိမ္သာ၊ အိပ္ရခင္း၊ အသံုး အေဆာင္မ်ား အတူသံုးစြဲျခင္း။

·        
ႏွာေခ်ျခင္း၊
ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ေရအတူတူ ကူးျခင္း၊ ပန္းကန္၊ ေရခြက္တို႔ အတူတူ သံုးစြဲျခင္း။

·        
လူနာကို
စနစ္တက် ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ HIV-AIDS လူနာအား သတင္းေမးျခင္း။

·        
ျခင္၊
ယင္၊ ပိုးမႊားကိုက္ျခင္း၊ ေခြး၊ ေၾကာင္လ်က္ျခင္း၊ ကိုက္ျခင္းစသည္တို႔မွ HIV
ေရာဂါပိုး ရွိသူႏွင့္ အတူတူ သြားလာ ေနထိုင္ေသာ္လည္း HIV ပိုး မကူးစက္ ႏိုင္ပါ။

 

HIV မွ AIDS သို႔ AIDS ဆိုတာ

 

A = Acquired (တျခား တစ္ဦးထံမွ
ရရွိ သည္။ ေမြးရာပါ ပါလာျခင္းမဟုတ္။)

I = Immune (ခုခံအားစနစ္)

ခုခံအားစနစ္သည္ ႐ႈပ္ေထြးေသာ
ဇီ၀စနစ္ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ေရာဂါပိုးမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရာတြင္ ပါ၀င္ကာ

ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ ကိုယ္ခႏၶာကို
က်န္းမာေစသည္။

D = Deficiency (ခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း)

ကိုယ္ခႏၶာ၏ အဓိက ကာကြယ္မႈ
စနစ္ျဖစ္ေသာ ခုခံ အားစနစ္ အားနည္းမႈ၊ ယုတ္ေလ်ာ့မႈကို ခုခံအား

က်ဆင္းမႈဟု ေခၚသည္။

S = Syndrome (အေျခအေနတစ္ခု
(သို႔မဟုတ္) ေရာဂါစုတစ္ခု)

အေျခအေန တစ္ခု (သို႔မဟုတ္) ေရာဂါစု
တစ္ခုကို ေဖာ္ၫႊန္းေသာ လကၡဏာ တစ္ခုျဖစ္ပါ သည္။ (သာမန္ ဖ်ားနာမႈ တစ္ခုသည္ ေရာဂါ
တစ္ခု၏ လကၡဏာမ်ားဟု မဆိုလိုပါ။)

 

AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

 

AIDS ေရာဂါဆိုတာ HIV
ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာစု ျဖစ္သည္။ HIV ေရာဂါပိုးဟာ လူ၏
ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ၀င္ေရာက္လာခ်ိန္ ၂ ႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း ၾကာလာသည္ႏွင့္ အမွ် AIDS
ေရာဂါ လကၡဏာေတြ စတင္ျဖစ္ေပၚလာၿပီး ၆ လမွ ၂ ႏွစ္အတြင္း ေသဆံုး တတ္သည္။ AIDS ေရာဂါ
လကၡဏာေတြကို အဓိကႏွင့္ သာမန္ လကၡဏာ ဆိုၿပီး ၂ မ်ဳိးခြဲျခားႏိုင္သည္။ အနည္းဆံုး
အဓိက လကၡဏာ ၂ ခုႏွင့္ သာမန္ လကၡဏာ ဆိုၿပီး ၂ မ်ဳိး ခြဲျခားႏိုင္သည္။ အနည္းဆံုး
အဓိက လကၡဏာ ၂ ခုႏွင့္ သာမန္ လကၡဏာ ၁ ခုရွိမွသာ AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟုလို႔
ခန္မွန္း ႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါ လကၡဏာ တခ်ဳိ႔ ေတြ႔႐ံုႏွင့္ AIDS ေရာဂါ
ျဖစ္ေနသည္ဟု မေျပာသင့္ပါ။

 

AIDS အဓိက လကၡဏာ

 

AIDS အဓိက လကၡဏာေတြကေတာ့...

(၁)
ကိုယ္အေလးခ်ိန္(၁၀)ရာခိုင္ႏႈန္း အထက္ ေလ်ာ့နည္းၿပီး သိသိသာသာ ပိန္ျခင္း။

(၂) တစ္လထက္ၾကာေသာ အဖ်ား
ေရာဂါျဖစ္ျခင္း။

(၃) တစ္လထက္ၾကာေသာ ၀မ္းေလွ်ာ
ေရာဂါျဖစ္ျခင္း။ (၀မ္းဆက္သြားျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္သည္။)

 

AIDS သာမန္ လကၡဏာေတြကေတာ့...

 

(၁) တီဘီေရာဂါ မျဖစ္ဘဲ တစ္လထက္
ပိုၿပီး ေခ်ာင္းအျမဲဆိုးျခင္း။

(၂) ပါးစပ္ႏွင့္ လည္ေခ်ာင္းတြင္
မက္ခ႐ုမ်ား ေပါက္ျခင္း။

(၃) အျပင္းစား ေရယုန္မ်ား မၾကာခဏ
ေပါက္ျခင္းႏွင့္ ေရယုန္မ်ား ေနရာအႏွံ႔ ေပါက္ျခင္း။

(၄) ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔အျပား အက်ိတ္မ်ား
ေရာင္ျခင္း။ (ကင္ဆာမပါ။)

(၅) ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔အျပား အေရျပား
ယားယံၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္း စသည္တို႔

ျဖစ္သည္။ AIDS ေၾကာင့္ ခုခံအား
က်ဆင္းလာသည့္ အခါ တီဘီ ေရာဂါလည္း အျဖစ္

မ်ားတတ္ပါသည္။ အျခား ေရာဂါမ်ဳိးစံုလည္း
၀င္ႏိုင္ပါသည္။

 

မိခင္မွ သေႏၶသား ကူးစက္ျခင္း

 

မိခင္မွ သေႏၶသား ကူးစက္ရာတြင္
မ်ားေသာအားျဖင့္ ကေလးအသက္ ၈ လခန္႔မွာ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား စတင္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါသည္။
တစ္ခါ တစ္ရံလည္း ေမြးကင္းစ အခ်ိန္ကတည္းက စတင္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါသည္။

(၁) ကေလး ႀကီးထြားမႈ မရွိျခင္း၊
ႀကီးထြားမႈ ေႏွးေကြးျခင္း။

(၂) အသည္း၊ ေဘလံုးအက်ိတ္မ်ား
ႀကီးထြားေနျခင္း။

(၃) မၾကာခဏ ဖ်ားနာျခင္း၊
ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ခံစားရျခင္းစသည့္ လကၡဏာမ်ား ေတြ႕ရပါသည္။

 

HIV ပိုးရွိေနလွ်င္ ဘာလုပ္ရမလဲ

 

(၁) မိမိ က်န္းမာေရးကို
ဂ႐ုစိုက္ပါ။

- စိတ္ဓာတ္ မက်ပါႏွင့္။ အာဟာရ
ျပည့္၀ေအာင္ စားၿပီး ေနေကာင္းေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ေနထိုင္ပါ။

- ေရာဂါပိုး ရွိေပမယ့္
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်န္းက်န္းမာမာႏွင့္ ေနႏိုင္ပါသည္။

- ေနမေကာင္း ျဖစ္ခဲ့လွ်င္
က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းႏွင့္ တိုင္ပင္ၿပီး ခ်က္ခ်င္း ကုသမႈခံယူပါ။

- ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးမႈ ခံယူပါ။

(၂) မိမိထံမွ တစ္ပါးသူမ်ားကို
ေရာဂါပိုး မကူးစက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါ။

- ေသြးမလွဴပါႏွင့္။

- တစ္ခါသံုး အပ္၊
ဘရိတ္ဓားတို႔ကိုသာ သံုးပါ။

- လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
မေရွာင္ႏိုင္လွ်င္ ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက်ႏွင့္ အျမဲသံုးပါ။

- ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ျဖစ္ခဲ့လွ်င္
ကေလးကို မကူးေအာင္ (Nevirapine) ေဆးတိုက္ပါ။ ကေလးေမြး ခါနီး ဗိုက္နာသည့္
အခ်ိန္တြင္ ေဆး ၁ လံုးေသာက္ပါ။ ကေလးကိုလည္း ေမြးၿပီးၿပီးခ်င္း ၇၂နာရီ အတြင္း ေဆးတစ္ခြက္စာ
တိုက္ပါ။

 

(၃) HIV-AIDS ေရာဂါရွိသူကို
က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြက ဘာလုပ္ေပးသင့္သလဲ။

 

ျဖစ္လာေသာ ေရာဂါ ေ၀ဒနာမ်ားကို
သက္သာေအာင္ ကုသေပးသင့္သည္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ လူမႈေရးပိုင္းမွာ ေတြ႔ၾကံဳ
ခံစားရသည့္ ျပႆနာမ်ား အတြက္ လူနာႏွင့္ မိသားစုကိုပါ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ေပးရမည္။
လူနာမ်ားကို အိမ္တြင္ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္တတ္ေအာင္ မိသားစု၀င္ေတြကို သင္ေပးမည္။
ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ျဖစ္ခဲ့လွ်င္ ကေလးကို မကူးေအာင္ ေဆးတိုက္ ေပးရမည္။

 

(၄) မိသားစု၀င္ေတြႏွင့္ မိတ္ေဆြ
အိမ္နီးခ်င္း အတြက္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ နည္းမ်ား။

 

လူနာကို မပစ္ပယ္ဘဲ ျပဳစု
ေစာင့္ေရွာက္ရမည္။ ေဆး၀ါး ကုသမႈ ခံယူရန္ ေဆး႐ံု၊ ေဆးခန္းသို႔ ပို႔ေပးရမည္။
သတိျပဳရန္မွာ လူနာ၏ေသြး၊ အနာတို႔ကို ကိုင္တြယ္မည္ဆိုလွ်င္ တစ္ခါသံုး လက္အိတ္
သံုးရမည္။ လူနာ၏ အ၀တ္အစားမ်ားကို ေလွ်ာ္ဖြပ္မည္ ဆိုလွ်င္ ပိုးသတ္ေဆး(အေရာင္
ခၽြတ္ေဆးမႈန္႔) အရင္စိမ္ရမည္။ မရွိလွ်င္ ေရေႏြး ပြက္ပြက္ဆူထဲတြင္ ျပဳတ္ရမည္။
လူနာအတြက္ သီးသန္႔ခန္း တစ္ခန္းထားေပးႏိုင္လွ်င္ တစ္မ်ဳိး ေကာင္းေသာ္လည္း၊ တစ္ဦးတည္း
ပစ္ပယ္ခံရသလို စိတ္ဓာတ္က် ႏိုင္သျဖင့္ အိမ္သားမ်ားႏွင့္ ေရာေႏွာ ေနထိုင္ျခင္းက
အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သည္။ မိတ္ေဆြ၊ အိမ္နီးခ်င္း မ်ားက ၀ိုင္း၀န္း ကူညီပံ့ပိုး ေပး၍
လူနာအား သတင္းေမးျခင္း၊ အားေပးျခင္း၊ ေစာင့္ေရွာက္ ေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္
ေပးၾကရမည္။ AIDS လူနာကို အျပစ္တင္ၿပီး ေရွာင္ၾကဥ္ပစ္ပယ္ ထားၾကမည္ ဆိုလွ်င္ ဒီေရာဂါ
ကပ္ဆိုးႀကီးကို ပိုၿပီး ဆိုးလာေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ တူပါသည္။ HIV
ပိုးရွိသူႏွင့္ AIDS ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားက မိမိတို႔၏ ေရာဂါကို ဖံုးဖိထားျခင္းျဖင့္
ေရာဂါမျပန္႔ပြား ေအာင္ ကာကြယ္ရန္ႏွင့္ လိုအပ္သည့္ အသိပညာ မ်ားမရရွိဘဲ ေရာဂါကုိ
ပိုမို ပ်ံ႔ႏွံ႔ေစႏိုင္ပါသည္။

 

AIDS ေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို
ကာကြယ္မလဲ

 

မိမိ၏ အျပဳအမူတို႔ကို ဆင္ျခင္ပါ။
အိမ္ေထာင္မျပဳမီ လိင္ဆက္ဆံျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ (အတတ္ႏိုင္ ဆံုး)
႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ ထံုးစံမ်ားကိုထိန္းသိမ္းပါ။ လိင္အေပ်ာ္အပါး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
မိမိဇနီး၊ ခင္ပြန္းအေပၚ အျပန္အလွန္ သစၥာရွိပါ။ လိင္ဆက္ဆံဖက္ကို နည္းႏိုင္သမွ်
နည္းပါေစ။ မေရွာင္ၾကဥ္ႏိုင္ ပါက မိမိ အိမ္ေထာင္ဖက္ မဟုတ္သူမ်ားႏွင့္ လိင္ဆက္
ဆံလွ်င္ ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက်ႏွင့္ အျမဲသံုးပါ။ လိင္ဆက္ဆံဖက္ တစ္ဦးထက္မက ရွိေနလွ်င္
မိမိ အိမ္ေထာင္ဖက္ႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံသည့္ အခါမွာ လည္း ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက်ႏွင့္
အျမဲသံုးပါ။ ကြန္ဒံုးသံုးျခင္းသည္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းကိုသာ မက HIV-AIDS ႏွင့္
အျခားလိင္မွ ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကိုပါ ကာကြယ္ ေပးႏိုင္ေသာ တစ္ခုတည္း ေသာ
ပဋိသေႏၶ တားေဆး၊ တားနည္း ျဖစ္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးမ်ား အားလံုး သိထားသင့္သည္။ မလို အပ္ဘဲ
ေသြးမသြင္းပါႏွင့္။ ေဆးမထိုး ပါႏွင့္။ လိုအပ္၍ ေသြးသြင္းလွ်င္ ေရာဂါပိုး ရွိ၊
မရွိစစ္ထားေသာ ေသြးကိုသာ သြင္းပါ။ ေဆးထိုးလွ်င္ တစ္ခါသံုး အပ္ႏွင့္
ေဆးထိုးႁပြန္ကိုသာ အသံုးျပဳပါ။ နားလည္ တတ္ကၽြမ္းေသာ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမႏွင့္သာ
ေဆးထိုးျခင္း၊ သြားႏုတ္ျခင္း၊ ခြဲစိတ္ျခင္း၊ နားေဖာက္ျခင္း၊ ေဆးကုသမႈ
ခံယူျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ပါ။ ဆံပင္ရိတ္လွ်င္ တစ္ခါသံုး ဘရိတ္ဓားကိုသာ
အသံုးျပဳပါ။ ေဆးမင္ေၾကာင္ မထိုးပါႏွင့္။ မက္ကေလာင္ မေဖာက္ပါႏွင့္။ အရက္ေသစာ
ေသာက္စား မူးယစ္ျခင္းႏွင့္ မူးယစ္ေဆး အားလံုးကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

HIV ပိုးရွိေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား
အေနျဖင့္ သားဆက္ျခားနည္း(ကြန္ဒံုး)ကို အသံုးျပဳပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္မွာ HIV
ပိုး ကေလးကို ကူးစက္မႈ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ မီးဖြားစ အခ်ိန္တြင္ မိခင္ကို ေဆးတစ္ခြက္
(Nevirapine), ေမြးၿပီးစမွာ ကေလးကို ေဆးတစ္ခြက္ တိုက္ႏိုင္သည္။ က်န္းမာေရး
အသိရွိေသာ မိခင္တိုင္း ေသြးစစ္သင့္၊ မသင့္ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းႏွင့္ တိုင္ပင္
ေဆြးေႏြး သင့္ပါသည္။ HIV-AIDS ေရာဂါကို အေကာင္းဆံုး ကာကြယ္နည္းမွာ အႏၲရာယ္
ျဖစ္ေစတတ္ေသာ အမူ အက်င့္မ်ားကို လံုး၀ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းျဖစ္သည္။

 

သူငယ္ခ်င္းတို႔ေရ

တို႔လူငယ္ေတြက ခြန္အားရွိၾကတယ္။

သန္မာဖ်တ္လတ္ၾကတယ္။

ဒါေပမယ့္

HIV ပိုးကေန AIDS ေရာဂါဆိုးျဖစ္ကာ

အသက္အရြယ္မေရြး၊ က်ား/မ မေရြး၊

ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မေရြး၊ မဖိတ္ေခၚဘဲ၊

မသိလိုက္ဘဲ

ခႏၶာကိုယ္ထဲကို
၀င္ေရာက္လာတတ္တယ္ေနာ္။

အဲဒီအခါမွာ တို႔ရဲ႕အနာဂတ္ေတြ

ေရွ႕ဆက္လို႔ မရဘဲ
ေပ်ာက္ဆံုးသြားရလိမ့္မယ္။

ဒီလို မျဖစ္ရေလေအာင္

အခုမင္း သိလိုက္ရတဲ့ ဗဟုသုတေတြကို

ကိုယ္တိုင္ က်င့္သံုးျခင္းႏွင့္အတူ

လူငယ္ အခ်င္းခ်င္း တတ္စြမ္းသေလာက္

ေနရာအႏွံ႔အျပားသို႔
ေရာက္ရွိသြားေအာင္

ျဖန္႔ေ၀ေပးပါကြာ။

ကမာၻေျမရဲ႕

အနာဂတ္တိုင္းမွာ
လူငယ္ၾကယ္ပြင့္ေလးေတြ

ဆက္ၿပီး လင္းလက္ေစႏိုင္ဖို႔ အတြက္

တို႔အားလံုးမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ သူငယ္ခ်င္း...။

က်မ္းကိုး

-ဘ၀တြက္တာ သိမွတ္စရာစာအုပ္

HIV-AIDS အေမးအေျဖစာအုပ္

HIV-AIDS ပညာေပးစာအုပ္

-မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး ပညာေပး
႐ုပ္လွန္ကားခ်ပ္။

-ေဒါင္းက် YIC လူငယ္ရိပ္မြန္မွ
သင္ၾကား ပို႔ခ်ခ်က္မ်ား။

ေနေနေဇာ္၊
လမ္းေဟာင္း၊

ဒီဇင္ဘာလ ၂၀၁၀)

Teen
မဂၢဇင္း - HIV-AIDS
(ခုခံအားက်ဆင္းကူးစက္ေရာဂါ)