- ဘယ္လို ကုိယ္ခႏၶာ-အရည္ေတြမွာ HIV ပိုးေတြ ပါေနႏိုင္သလဲ။
- Blood ေသြး၊
- Semen သုတ္ရည္၊
- Vaginal fluid ဗဂ်ိဳင္းနား အရည္၊
- Breast milk ႏို႔ရည္၊
- Other body fluids containing blood တျခား ေသြးပါႏိုင္တဲ့ အရည္ေတြ။
- HIV ဘယ္လိုကူးသလဲ
- HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေတြဟာ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာ အရည္ေတြနဲ႔ (တစ္ရွဴး) ေတြထဲမွာ ေနႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Blood ေသြး၊ Semen သုတ္ရည္၊ Vaginal secretions ဗဂ်ိဳင္းနာ-အရည္ နဲ႔ Breast milk ႏို႔ရည္ေတြ ကေနသာ အမ်ားဆံုး ကူးေနတာ သိရတယ္။ ဒီအရည္တမ်ိဳးမ်ိဳးဟာ တျခားလူရဲ႕ Mucous membrane အေပၚဖံုး -အပါးလႊာ၊ Damaged tissue ထိခိုက္ ပ်က္စီးေနတဲ့အေရျပား (တစ္ရွဴး) နဲ႔ Directly injected into the blood-stream ေသြးထဲကို ေဆးထိုအပ္လိုမ်ိဳးနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ထိုးသြင္းတာခံရမွ ကူးစက္တယ္။
- သုေတသန က်က်နန လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကားမွာဆိုရင္ Anal စအိုလမ္းနည္း-လိင္ဆက္ဆံမႈ နဲ႔ Vaginal sex (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကေန လိင္ဆက္ဆံမႈေတြကေန ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္မ်ားတာ တခုက ေဆးထိုးအပ္ကေန ကူးတာ ျဖစ္တယ္။ Oral sex ပါးစပ္ကို လိင္ဆက္ဆံရာ သံုးတာနဲ႔ မိခင္ကေန ကေလးကို ေမြးေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ႏို႔တိုက္လို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ ထမင္း ဝါးခြံတာကေနျဖစ္ျဖစ္ ကူးစက္တာ နည္းတယ္။ က်န္နည္းေတြကေတာ့ မသန္႔တဲ့ Blood ေသြး နဲ႔ Blood products ေသြးနဲ႔ဆိုင္တာေတြ သြင္းတာ၊ Organ transplantation အဂၤါ-အစားထိုးတာေတြ ကေနကူးတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔ က်န္းမာေရး ဌာနမွ အလုပ္လုပ္သူေတြကိုလဲ အပ္-ဒါး စတာေတြ ကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။

- တျခား ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အရည္ေတြ
- Fluid surrounding the brain and the spinal cord ဦးေႏွာက္နဲ႔ ခါးရိုးထဲက အာရံုေၾကာ ၾကီးရဲ႕အရည္၊
- Fluid surrounding bone joints အဆစ္ထဲကအရည္၊
- Fluid surrounding an unborn baby ေရျမႊာရည္၊
- Tears မ်က္ရည္၊
- Saliva တံေတြး၊

- ကိုယ္ခႏၶာ အျပင္ဘက္မွာ HIV ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ အသက္ရွင္ေနႏိုင္သလဲ၊ သိပၸံပညာရွင္ အားလံုးေလာက္ နီးနီး လက္ခံၾကတာက ပိုးဟာ ကိုယ္ခႏၶာ အျပင္ဘက္မွာ ၾကာၾကာ မရွင္ႏိုင္ဘူး။

- Anal sex စအိုလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံတာကေန ကူးႏိုင္သလား၊ Condom (ကြန္ဒြမ္) မသံုးရင္ ေသျခာေပါက္ ကူးႏိုင္တယ္။

- Vaginal sex (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို လိင္ဆက္ဆံရင္ ကူးသလား၊ Condom (ကြန္ဒြမ္) မသံုးရင္ ေသျခာေပါက္ ကူးႏိုင္တယ္။ မ-လိင္လမ္းေၾကာင္း (Vagina
ဗဂ်ိဳင္းနား၊ Cervix သားအိမ္ဝ) နဲ႔ Urethra က်ား-ဆီးသြားေပါက္ေတြမွ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ ေသးငယ္တဲ့ အရွ-အနာေလးေတြကေန ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။
အနာ-အဆာ ရွိရင္လဲ ဝင္မယ္။ တေယာက္ေယာက္မွာ Sexually transmitted disease (STD) ရွိေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

- Oral sex ပါးစပ္သံုး လိင္ဆက္တာကေန ကူးသလား၊ လက္ခံသူျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေပးသူျဖစ္ျဖစ္ ကူးမယ္။ ထံုးစံလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံနည္း ေလာက္ေတာ့
အျဖစ္မမ်ားဘူး။ ပါးစပ္နဲ႔ လည္ေခ်ာင္းတဝိႈက္မွာ အနာအဆာ ရွိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ သုတ္ရည္ကို ပါးစပ္ထဲ ထုတ္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ (STD) ရွိ ေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။

- Sex toys ကရိယာေတြသံုးရင္ ကူးႏိုင္သလား၊ Dildos တို႔ Vibrators တို႔သံုးရင္ ကူးစက္ႏိုင္လို႔ New condom (ကြန္ဒြမ္-အသစ္) သံုးပါ။

- Injecting drugs ေဆးထိုးလို႔ ကူးသလား၊ ကူးႏိုင္တယ္။ Injections ထိုးေဆး၊ Drug equipment ေဆးဝါး-ကရိယာ၊ Blood-contaminated syringes
ေသြးပါေနမဲ့ ေဆးထိုးပိုက္၊ Reusing water မိုးေရ ျပန္သံုးတာ၊ Reusing bottle caps, spoons, or  containers ပုလင္း၊ အဖံုး၊ ဇြန္း၊ အစစ္၊ ေဆးရည္၊ ပတၲီး၊ ဝါဂြမ္း၊ စတာေတြကို မွ်သံုးတာ၊ Street sellers လမ္းေဘးေရာင္း ေဆးထိုးပိုက္-အပ္ေတြက ျပန္ထုပ္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စိတ္မခ်ရဘူး။

- HIV and other sexually transmitted diseases တျခား လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ရွိသလား၊ ရွိတယ္။ အဲလိုေရာဂါ တခုခုရွိေနသူမွာ
HIV ပိုျပီး ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Herpes လိင္လမ္း-ေရယံု၊ Chancroid ရွန္ကာ၊ Chlamydia ကလာမိုင္ဒီးယား၊ Gonorrhea ဂႏိုးရီးယား၊

- Health care workers ေဆးရံု-ေဆးခန္း အလုပ္လုပ္သူေတြကို ကူးစက္သလား၊ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ Protective practices ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ေရး နဲ႔ Personal
protective equipment အကာအကြယ္ေတြသံုးရမယ္။ အဓိက သတိထားဘို႔က Accidental injuries from needles and other sharp instruments အပ္၊ ဒါးလို
ျပတ္ရွတာနဲ႔ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၁% ေလာက္နီးနီး ရွိတယ္။

- Lesbians မိန္မခ်င္း လိင္ဆက္ဆံတာကေန ကူးသလား၊ ရွားပါတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) အရည္နဲ႔ ရာသီေသြးထဲမွာ ပိုးပါႏိုင္တယ္။

- Tattoo or Piercing တက္တူး ထိုးတာ၊ ကြင္းေတြ ေဖါက္ဝတ္ဆင္တာကေန ကူးသလား၊ ကူးႏိုင္တယ္။ အသံုးအေဆာင္ေတြကို ပိုးသန္႔တာ နည္းရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခါသံုး မဟုတ္ရင္ ကူးႏိုင္တယ္။

- Kissing နမ္းတာကေနကူးသလား၊ ဘယ္လိုနမ္းသလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ French kissing နည္းနဲ႔ကူးတာ အေတာ္ေတာ့ ရွားတယ္။ ႏုတ္ခမ္းမွာ အနာရွိမွျဖစ္တယ္။ Closed-mouth kissing ပါးစပ္ပိတ္နမ္းတာ၊ ပါးကို နမ္းလို႔ ကူးတာ မေတြ႔ရေသးပါ။

- Human bite လူခ်င္းကိုက္လို႔ ကူးသလား၊ ရွားတယ္။ ၁၉၉၇ တံုးကရွိဘူးတာကို ထုတ္ျပန္ဘူးတယ္။

- Mosquitoes ျခင္ေကာင္ကေနကူးသလား၊ မကူးပါ။

- မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြ = Scratched ကုပ္မိလို႔ မကူးပါ။ Spit on တံေတြးစင္လို႔ မကူးပါ။ Shaking hands လက္ဆြဲ ႏုပ္တက္တာ၊ Hugging
ရင္ခ်င္းအပ္တာ၊ Toilet ေရအိမ္အတူသံုးတာ၊ Glass ဖန္ခြက္၊ Sneezing ႏွာေခ်၊ Coughing ေခ်ာင္းဆိုး တာကေန မကူးပါ။ Workplace အလုပ္ဌာနတူတာ၊ Schools ေက်ာင္း အတူေနတာ၊ Social settings သာေရး-နာေရး အတူသြားတာ၊ Door knob တခါးဖြင့္ဘု ကိုင္မိတာ၊ Dishes ပန္းကန္ခြက္ေယာက္၊ Pets
အိမ္ေမြး-တိရစၧာန္၊ Sports အားကစား၊

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ (၁၅-၇-၂ဝ၁၁)