ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ဆင္ေျခဖံုးေတြမွာ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ဖြင့္ထားတဲ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ /ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာေတြမွာ လာေရာက္ခိုလံႈသူ လူနာအေရတြက္ေတြ အလ်င္အျမန္ တိုးလာေနတာေၾကာင့္ အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေနရတယ္လို႔ ေဂဟာေတြရဲ့ တာ၀န္ခံ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။

ေတာင္ဒဂံု၊ ေျမာက္ဒဂံု၊ ေတာင္ဥကၠလာ တို႔မွာ ဖြင့္ထားတဲ့ လူနာေဂဟာေတြမွာ တနွစ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္း လူနာ အေရအတြက္ ၃ ဆေလာက္ တုိးမ်ားလာတာေၾကာင့္ သူတို႔အတြက္ ေဆး၀ါး ရရွိေရး သာမက၊ ေနထုိင္ေရးအတြက္ပါ အခက္အခဲ ရွိလာတယ္လို႔ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။

“လူနာအသစ္ေတြကလည္း ပုိပုိၿပီး မ်ားလာတယ္။ လူနာဦးေရနဲ႔ ေနစရာေနရာက အခက္အခဲ အရမ္းျဖစ္တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာတုန္းက လူနာေတြဆီကုိ လာၿပီး အားေပးခဲ့တာ ရွိတယ္။ အဲ့တုန္းက က်မတို႔ အေယာက္ ၈၀ ေလာက္ကုိပဲ ကူညီေပးထားနုိင္ခဲ့တယ္။ အန္တီ လာသြားၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာျပည္ထဲက လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိလာၾကတယ္။ သိလာၿပီးေတာ့ ၂၀၁၁ မွာဆို လူ ၂၀၀ ေလာက္ ျဖစ္သြားတယ္။ အခု ၂၀၁၂ လည္းေက်ရာ ၃၀၀ ျဖစ္သြားတယ္။”

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ့ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္  ေ၀ဒနာသည္ေတြအတြက္ ကယ္ဆယ္ေရး အစီအစဥ္ေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ နွစ္ကတည္းက စတင္ခဲ့တာပါ။ ဒီလူနာေဂဟာေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေတြ အတြင္းက အာဏာပိုင္ေတြက ဖိအားမ်ဳိးစုံေပးတာေၾကာင့္ ၂၀၁၀ အထိ ၂၅ ေနရာကို ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ရတယ္လို႔ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီနွစ္ေတြအတြင္းမွာပဲ တသီးပုဂၢလ အလွဴရွင္ေတြ၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတခ်ဳိ႕ဆီက ရတဲ့ဲ့ေငြၾကးနဲ႔  ေဆး၀ါး အေထာက္အပံ့နဲ႔ အိပ္ခ်္အို္င္ဗြီပိုးရွိတဲ့ လူနာေပါင္း ၅ ေသာင္းေက်ာ္ကို ေဆး၀ါး အကူအညီေတြ ေပးနိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“လူနာအသစ္ေရာက္လာၿပီဆို က်မတို႔ေနဖို႔ အကူအညီေပးတယ္။ စားေရးေသာက္ေရးအတြက္ တာ၀န္ယူေပးရတယ္။ ေနာက္တခုက ေဆး၀ါးေပါ့။ အန္ဂ်ီအိုေတြဆီက ဆက္သြယ္ၿပီး ရတာက ART ေဆး၀ါးကုိ အဓိကထားၿပီး ယူတာေပါ့။ တျခား တီဘီအပါအ၀င္ တျခားေဆး၀ါးေတြကုိ ေပးနုိင္ေအာင္ ႀကိဳးစားထားတယ္။ ေနာက္ တခါတလက်ရင္ က်မတုိ႔ဆီေရာက္တဲ့ လူနာေတြက မိသားစုကလည္း စြန္႔ပစ္လုိက္တယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္လည္း မိသားစုေတြ လုိက္မလာနုိင္တာမ်ားတယ္။ တေယာက္တည္းသမားေတြမ်ားတယ္။ ေဆးရုံတင္မယ္ဆို ေဆးရုံတင္တဲ့ စရိတ္ေတြကအစ တာ၀န္ယူေပးရတယ္။

အခုေနာက္ပုိင္းဆိုရင္ ျပည္သူေတြက ဘယ္ေလာက္အထိ ခက္ခဲလာလဲဆိုရင္ ဒီကုိေရာက္ၿပီးၿပီဆိုရင္ သူတုိ႔မွာ ျပန္ဖို႔လမ္းစရိတ္မရွိေတာ့ဘူး။ က်န္းမာေရးေကာင္းသြားၿပီ ဆုိရင္လည္း ျပန္နုိင္ဖို႔အင္အားမရွိေတာ့ဘူး။ တခ်ိဳ႕လာခ်င္တယ္၊ ေဆးျပန္လာထုတ္ရမယ္ ၃ လတႀကိမ္လာဖုိ႔ဆိုရင္လည္း သူတုိ႔မွာ လမ္းစရိတ္မရွိတာေတြ ဘာေတြရွိတယ္။ အဲ့က် သူတို႔ လွမ္းအေၾကာင္းၾကားရင္လည္း တခါ သူတုိ႔ကုိ ျပန္ေခၚယူရတာ မ်ိဳးလည္းရွိေတာ့ က်မတို႔တတ္နုိင္ေသလာက္ လူနာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အတတ္နုိင္ဆံုးေတာ့ စီစဥ္ေပးထားတာေပါ့။”

အခုေနာက္ပိုင္းမွာ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က အရင္လို ဖိအားေပးတာေတြ မရွိေတာ့တာ တုိးတက္လာတယ္လို႔ ဆုိနုိင္ေပမယ့္ အစိုးရပိုင္းက အကူအညီေပးဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ မျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။

“အဓိကေကတာ့ အစုိးရပါမွ ျဖစ္မွာပါ။ တကယ့္ တကယ္ အန္ဂ်ီအုိေတြက လုပ္မယ္။ အကုန္လံုးလုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာင္မွ၊ အန္ဂ်ီအုိေတြက သပ္သပ္လုပ္၊ အန္အယ္လ္ဒီေတြက သပ္သပ္လုပ္၊ သူ သပ္သပ္လုပ္ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အားလံုးပူးေပါင္းၿပီး တနုိင္ငံလံုး အတုိင္းအတာနဲ႔ ပညာေပးေရးအပုိင္းေရာ၊ ေဆး၀ါးရရွိမႈ အပုိင္းေရာ လုပ္ေပးနုိင္မယ္ဆိုမွ ဒါကုိ ထိန္းခ်ဳပ္လို႔ ရမွာပါ။ တေယာက္က လုပ္ေနမယ္၊ တေယာက္က ထုိင္ေနမယ္ ဆုိရင္ မျဖစ္ပါဘူး။ အစုိးရပုိင္းကလည္း အလြန္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ကို တက္တက္ႂကြၾကနဲ႔ လုပ္လာမွပဲ၊ လုပ္လည္း လုပ္ရမယ္။ လုပ္ေနတဲ့သူေတြကုိလည္း အားေပးမယ္ဆိုရင္ ဒီေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္သြား နိုင္မွာပါ။”

ျမန္မာျပည္မွာ အစိုးရကိန္းဂဏန္းအရ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ /ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ပိုးရွိတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္ ၂ သိန္း ၄ ေသာင္းရွိေနၿပီး၊ အဲဒီထဲက  တ၀က္ေလာက္ဟာ အေရးေပၚ ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနတယ္လို႔ ရန္ကုန္က ဆရာ၀န္ေတြကို ကုိးကားၿပီး ဂါးဒီယန္းသတင္းမွာ ၿပီးခဲ့တပတ္က ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

၂၀၁၀ ခုနွစ္က ခန္႔မွန္းေၿခ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ/ေအအုိင္ဒီအက္စ္  ေ၀ဒနာရွင္ေတြထဲက  ၃ ေသာင္း ေလာက္ပဲ ART ေဆး၀ါးကို ရၾကတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ေ၀ဒနာရွင္ တေယာက္အတြက္ တလကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၀ ခန္႔ (၃ ေသာင္း) ၀န္းက်င္ ကုန္က်မယ့္ ART ေဆးဖုိးကို ျမန္မာျပည္လို နိုင္ငံမွာ လူတုိင္း၀ယ္နိုင္ဖို႔ မျဖစ္နုိင္ဘူးလို႔ နယ္ျခားမဲ့ ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕ကို ကိုးကားၿပီး သတင္းက ဆုိပါတယ္။

ဒီဗီဘီ - HIV/AIDS လူနာမ်ားအတြက္ အကူအညီလိုအပ္