Plannet Forums
AIDS အေၾကာင္းကို ေလ့လာမယ္ ဆိုရင္ HIV အေၾကာင္းကို အရင္ေလ့လာမွသာ ၿပီးျပည့္စံုမွာပါ။ အဲဒီလို ဆိုရင္ HIV ဆိုတာ ဘာလဲ သိဖို႔လိုလာပါၿပီ။ ဟုတ္ကဲ့ ေဖာ္ျပပါမယ္။
<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
HIV ဆိုသည္မွာ AIDS ေရာဂါဆိုးႀကီးကို ျဖစ္ပြားေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးသာျဖစ္တယ္။ HIV ေရာဂါပိုးကို မ်ဳိးရိုးဗီဇ သေဘာတရားအရ HIV-1 ႏွင့္ HIV-2 ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးခဲြျခားႏိုင္သည္။ ထိုကဲ့သို႔ ႏွစ္မ်ဳိးရွိသည့္ အနက္ HIV-1 သည္သာ အျဖစ္မ်ား၍ HIV-2 မွာအလြန္ ရွားပါးေပသည္။ ကမာၻတဝွမ္းလံုးတြင္ရွိေသာ AIDS ေရာဂါမ်ားသည္ HIV-1 ေၾကာင့္သာ ျဖစ္ရေပသည္။ HIV-2 ကို အာဖရိက အလယ္ပိုင္းေဒသ အခ်ဳိ ႔တြင္သာ ရွားရွားပါးပါး ေတြ႔ရွိရေပသည္။ HIV ကို ေအာက္ပါအတိုင္း အဓိက အုပ္စု သံုးခု ခဲြျခားႏိုင္ေပသည္။ ၎အုပ္စုမ်ားမွာ-
(၁) M အုပ္စု(M, Major)
(၂) O အုပ္စု(O, Outlier)
(၃) N အုပ္စု(N, non-M non-O) တို႔ျဖစ္ၾကတယ္။
ထိုကဲ့သို႔ အုပ္စု သံုးခု ရွိသည့္အနက္ M အုပ္စုသာလွ်င္ ျဖစ္ပြားမွဳ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပသည္။ ထို M အုပ္စုကိုထပ္မံ၍ မ်ဳိးစိတ္ကဲြ ၁၁ မ်ဳိး ခဲြထားေလသည္။ အလြယ္တကူ သေကၤတမ်ား အျဖစ္ A,B,C,D,E,F,G,H,I,J,K ဟူ၍ ျဖစ္ေပသည္။ ျဖစ္ပြားရာ ေနရာေဒသ အေပၚ မူတည္၍ မ်ဳိ္းစိတ္ကဲြမ်ား မတူညီၾကေပ။ အေနာက္ ဥေရာပ ေဒသတြင္ မ်ဳိးစိတ္ကဲြ B အျဖစ္မ်ား၍ အာဖရိက ေဒသတြင္ မ်ဳိးစိ္တ္ကဲြ D အျဖစ္မ်ားကာ အာရွေဒသ တြင္ေတာ့ မ်ဳိးစိတ္ကဲြ E အျဖစ္ မ်ားေပသည္။ အဓိက ကူးစက္ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမ်ားမွာလည္း မ်ဳးိစိတ္ကဲြမ်ား အေပၚ မူတည္၍ ကဲြျပားျခားနားေပသည္။ E မ်ဳးိစိတ္မွာ လိင္ ဆက္ဆံရာမွ အမ်ားဆံုး ကူးစက္ၿပီး B မ်ဳိးစိတ္မွာ မသန္႔ရွင္းေသာ ေဆးထိုးအပ္/ေသြး တို႔မွ အဓိက ကူးစက္ႏိုင္ေပသည္။ အကယ္၍ ကာကြယ္ေဆး ေပၚလာ မည္ ဆိုလွ်င္ေတာင္ ေဆးတစ္မ်ဳိးတည္း ႏွင့္ မ်ဳးိစိတ္ကဲြမ်ားကို မကာကြယ္ႏိုင္ေပ။ မ်ဳိးစိတ္တစ္ခုကို ေဆးတစ္မ်ဳိး ေပၚလာမွာသာ ရေပမည္။ HIV ေရာဂါပိုး စတင္ ေပၚေပါက္လာပံုႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အယူအဆ အမ်ဳးိမ်ဳးိ္ ကဲြျပားျခားနား ၾကေလသည္။
ယူဆခ်က္(၁)
အေနာက္ အာဖရိက ေဒသ ႏွင့္ အလယ္ပိုင္း အာဖရိက ေဒသ တို႔တြင္ ေမ်ာက္သားကို ဟင္းလ်ာအျဖစ္ တြင္က်ယ္စြာ ေရာင္းခ်လ်က္ရွိသည္။ အခ်ဳိ ႔ အိမ္မ်ားတြင္ ေမ်ာက္မ်ားကို အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္ အျဖစ္ ေမြးျမဴ တတ္ၾကသည္။ ေမ်ာက္မ်ားတြင္ HIV ႏွင့္ မ်ဳိးရိုးဗီဇ သေဘာတရား နီးစပ္ေသာ SIV ပိုး ကိုေတြ႔ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေမ်ာက္သားကို စားရာမွျဖစ္ေစ ေဆာ့ကစားရာမွ ျဖစ္ေစ လူထံသို႔ ကူးစက္ႏိုင္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ HIVပိုးမွာ ေမ်ာက္ကေန ကူးစက္သည္ ဟု တစ္ခ်ိဳ ႔ က ယံုၾကည္ၾကသည္။
ယူဆခ်က္(၂)
ဖြံ ႔ၿဖိဳးၿပီး ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ဇီဝလက္နက္ဆန္းမ်ားကို ထုတ္လုပ္ရန္ ႀကိဳးစားၾကေပသည္။ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရးဌာန တစ္ခု၏ အစီရင္ခံစာတြင္ "ခုခံအားကို ဖ်က္ဆီးႏိုင္ေသာ ပိုးမႊားမ်ား ထုတ္လုပ္ေရး" ဟူေသာ အစီရင္ခံစာကို ေလ့လာေတြ႔ရွိၾကသည္။ အာဖရိကေတာင္ပိုင္းရွိ အေမရိကန္ပိုင္ ဓာတ္ခဲြခန္းမ်ားမွ HIV ပိုးမ်ားကို ထုတ္လုပ္ပါသည္ဟု စြပ္စဲြခ်က္မ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV သည္
ဇီဝလက္နက္ဆန္းမ်ားကို ထုတ္လုပ္ရာမွ ေပၚထြက္လာသည္ ဟူေသာ ယူဆခ်က္လည္း ရွိသည္။
ယူဆခ်က္(၃)
ခုခံအားစနစ္၏ ဗိုင္းရပ္ တစ္မ်ဳိးကို အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္ ေၾကာင္မ်ားတြင္လည္း ေလ့လာ ေတြ႔ရွိရသည္။ ထို ဗိုင္းရပ္ပိုးမွာ ေၾကာင္မ်ားကို အသက္ဆံုးရွဳံးေစသည္ အထိ ခုခံအားကို က်ဆင္းေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV မွာ ေၾကာင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္သည္ ဟူ၍လည္း ယူဆၾကသည္။
ေရာဂါ စတင္ျဖစ္ေပၚရာ ၁၉၈၁ မွစ၍ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ဤေရာဂါပိုး မည္သို႔ ေပၚေပါက္ လာရသည္ ဆိုေသာအခ်က္ကို သိပၸံပညာရွင္မ်ား ျငင္းခံုေနၾကဆဲ ျဖစ္ေပသည္။ တိတိက်က် မသိရွိရေသးေပ။ သို႔ေသာ္ HIV-1 သည္ အာဖရိက အလယ္ပိုင္းေဒသ မွစတင္ ျဖစ္ပြား၍ HIV-2 မွာ အာဖရိက အေနာက္ပိုင္းေဒသ မ်ားမွ စတင္ျဖစ္ပြားသည္ ဟုေျပာၾကားၾကသည္။
HIV ပိုးသည္ အလြန္ေသးငယ္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္ ရပ္တည္ႏိုင္စြမ္း မရွိေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ လူခႏၶာကိုယ္ ထဲသို႔ ဝင္ေရာက္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ CD-4 အမွတ္အသားရွိေသာ ေသြးျဖဴဥမ်ား အတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ၾကေပသည္။ CD-4 ဆိုသည္မွာ ခုခံစြမ္းအား ဆဲလ္မ်ား၏ အျပင္ဘက္နံရံတြင္ ရွိေသာ အမွတ္အသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ HIV မွာ ထိုအမွတ္အသား ရွိေသာ ေနရာမ်ားကိုသာ ဝင္ေရာက္ႏိုင္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ ၎ အမွတ္အသားမွာ ခုခံအား၏ အဓိကစနစ္ ျဖစ္သည့္ ေသြးျဖဴဥမ်ား တြင္သာ ရွိေပရာ HIV ပိုးသည္ ေသြးျဖဴဥမ်ား အတြင္းသို႔ လြယ္လင့္တကူ ဝင္ေရာက္ ႏိုင္ေပေတာ့သည္။
HIV သည္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းသို႔ ေရာက္ရွ္ိသည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ သူတို႔၏ မ်ဳးိရိုးဗီဇကို ေျပာင္းလဲကာ ဆက္လက္ ရပ္တည္ႏိုင္ေရး အတြက္ ေသြးျဖဴဥမ်ား အတြင္း ဆက္လက္မ်ဳိးပြားၾကသည္။ ထိုအခါတြင္ ေသြးျဖဴ ဥ အေရအတြက္မွာ က်ဆင္းလာေပသည္။ HIV ပိုး ၃၃၀၀၀ ထက္မ်ားလာလွ်င္ ခုခံအား အဖဲြ႔အစည္းသည္ ဆိုးဝါးစြာ ပ်က္ဆီးသြားၿပီ ျဖစ္သျဖင့္ AIDS ေဝဒနာရွင္ ဟုသတ္မွတ္ ၾကေပသည္။
HIV ေရာဂါပိုး ရွိသူကို ေရာဂါ လကၡဏာ အဆင့္ေလးဆင့္ ျဖင့္ ခဲြျခားနိုင္သည္။ ၎တိ္ု႔မွာ
(၁) ေရာဂါပိုး စတင္ ဝင္ေရာက္ျခင္း အဆင့္
(၂) ေရာဂါ လကၡဏာ မျပေသးေသာ အဆင့္
(၃) ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား တစ္ခုၿပီး တစ္ခု ေပၚေပါက္လာေသာ အဆင့္
(၄) ခုခံအား ပ်က္ဆီးသြားေသာ အဆင့္
ဟူ၍ ေလးမ်ဳိး ခဲြျခားႏိုင္ေပသည္။
(၁) ေရာဂါပိုး စတင္ ဝင္ေရာက္ျခင္းအဆင့္
HIV ပိုး စတင္ဝင္ေရာက္ၿပီး ၂ ပတ္မွ ၈ ပတ္ အတြင္း၌ ဤ လကၡဏာမ်ားကို ေတြ႔ရွိရတတ္သည္။
(က) အဖ်ားႀကီးျခင္း
(ခ) လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
(ဂ) ေခါင္းကိုက္ျခင္း
(ဃ) အႀကိတ္မ်ား ထြက္လာျခင္း
(င) အကြက္မ်ားေပၚလာျခင္း
(စ) အထက္လွန္ ေအာက္ေလွ်ာ ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္
(ဆ) ပါးစပ္တြင္ မွဳိစဲြနာ ေပါက္ျခင္း တို႔ျဖစ္ေပသည္။
သို႔ေသာ္လည္း ထိုေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ ေလးပတ္မွ်သာ ခံစားရၿပီး ကုသခံယူမွဳ မလုပ္သည့္တိုင္ အလိုလိုေပ်ာက္ကင္းသြားတတ္သည္။ အကယ္၍ ေလးပတ္ ပိုခံစားရလွ်င္ေတာ့ AIDS အဆင့္သို႔ လ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းတတ္ေပသည္။
(၂) ေရာဂါ လကၡဏာ မျပေသးေသာ အဆင့္
ေရာဂါပိုး စတင္ ဝင္ေရာက္ၿပီး ၆လမွ ၁၁ႏွစ္ အထိ က်န္းမာသန္စြမ္းစြာ ရွိေနႏိုင္ေပသည္။ ေရာဂါပိုးအား ခုခံအားစနစ္မွ တန္ျပန္တိုက္ခိုက္၍ ပထမ အဆင့္ထက္ HIV ပိုးမွာ ေလ်ာ့နည္းလာေပသည္။ သို႔ေသာ္လည္း
ေသြးျဖဴဥမ်ားမွာ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့နည္းလာေပသည္။
(၃) ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား တစ္ခုၿပီး တစ္ခု ေပၚေပါက္လာေသာ အဆင့္
ဤ အဆင့္တြင္လည္း လေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာရွည္စြာ ေနႏိုင္ေပသည္။ တစ္ရက္ထက္တစ္ရက္ CD-4 ေသြးျဖဴဥအေရအတြက္ ေလ်ာ့နည္းလာၿပီး ကိုယ္ခံစြမ္းအားမွာလည္း သိသိသာသာ က်ဆင္းလာေပသည္။ မစားခ်င္ မေသာက္ခ်င္ ျဖစ္၍ မၾကာခဏ အဖ်ားတက္ႏိုင္သည္။ အမ်ားဆံုးေသာ ေတြ႔ရႏိုင္ေသာ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္းျဖစ္သည္။
(က) မၾကာခဏ ဖ်ားျခင္း
(ခ) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းလာျခင္း
(ဂ) အပင္ပန္း မခံႏိုင္ျခင္း၊ မအီမသာ ခံစားရျခင္း
(ဃ) စားခ်င္ေသာက္ခ်င္စိတ္ မရွိျခင္း
(င) ဝမ္းေလ်ာျခင္း
(စ) ညဘက္ေခၽြးထြက္ျခင္း
(ဆ) အႀကိတ္မ်ား ႀကီးလာျခင္း တို႔ျဖစ္ေပသည္။
(၄) ခုခံအား က်ဆင္းသြားေသာ အဆင့္
ေသြး တစ္မီလီမီတာတြင္ CD-4 ပမာဏ ၂၀၀ ထက္ေလ်ာ့နည္းသြားၿပီ ဆိုပါက AIDS အျဖစ္ သတ္မွတ္သည္။ HIV ေရာဂါပိုးရွိသူ အတြက္ ေနာက္ဆံုး အဆင့္လည္း ျဖစ္သျဖင့္ ခုခံအားစနစ္ႀကီး ပ်က္ဆီး ဆံုးရွဳံးသြားကာ HIV ေရာဂါပိုးကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ ေရာဂါပိုးမ်ားကို ေသာ္လည္းေကာင္း မတားဆီးႏိုင္ေတာ့ ေပ။ အမ်ားဆံုး ေတြ႔ရေသာ ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ-
(က) အဆက္မျပတ္ အဖ်ားႀကီးျခင္း
(ခ) ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ သိသိသာသာ က်ဆင္းလာျခင္း
(ဂ) ပါးစပ္တြင္ မွဳိစဲြလာျခင္း
(ဃ) ေရယုန္ ႏွင့္ အျခား အေရျပားေရာဂါ မ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း
(င) အဆက္မျပတ္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း ႏွင့္ ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
တို႔ျဖစ္ေပသည္။
ကိုးကားခ်က္။ ။ေဒါက္တာ သီဟ၏ HIVမွတ္စုမ်ား
