ၻICAAP မွ တိုက္ရိုက္တင္ဆက္မႈ - ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ဆက္စပ္ေဆာင္ရြက္ ႏုိင္ေရး အတြက္ ျပင္ဆင္ျခင္း

ကိုလံဘိုျမိဳ႕တြင္ (၈) ၾကိမ္ေျမာက္ အာရွ၊ ပစိဖိတ္ ICAAP ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ
ေအအိုင္ဒီအက္စ္ညီလာခံ၏ ပထမေန႔ အကုန္တြင္
ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ UNAIDS အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က အေရးႀကီးပုဂိၢိၢဳလ္မ်ားျဖင့္ သီးသန္႔ အစည္းအေ၀းတခုကို
ဦးစီးက်င္းပခဲ့သည္။ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္သူ ၆၀ ေက်ာ္က
တင္ျပခ်က္ (Presentations) ေပါင္းမ်ားစြာကို နားေထာင္ခဲ့ၾကျပီး။ တင္ျပလာေသာ ကိစၥရပ္မ်ားအေပၚ ပရိတ္သတ္မ်ားက တိုတိုတုတ္တုတ္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္လုပ္ငန္းပရိုဂရမ္ မန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာ
ျမင့္ေသြးႏွင့္ ေဟာ္လန္အေျခစိုက္ နယ္ျခားမဲ့ ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႕
(MSF) သို႔မဟုတ္ AZG ၏ Country Director ေဒါက္တာ ဖရန္႔ စမစ္သီရပ္ (Dr. Frank Smithius) တို႔မွ Slice Presentations မ်ားျဖင့္
ရွင္းလင္း တင္ျပ ခဲ့သည္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ သတင္းအခ်က္အလက္
အင္တာနက္စာမ်က္နာႏွင့္ HIM ၏ အီးေမးလိပ္စာစာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းျပီး ေနာက္တြင္ ယင္း
Presentation တင္ျပခ်က္မ်ားကို UNAIDS အင္တာနက္စာမ်က္နာတြင္ ရရိွႏိုင္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျပန္႔ပြားႏႈႈန္း ခန္႔မွန္းခ်က္အသစ္ကိုလည္း တင္ျပခဲ့သည္။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ ႏွင့္ ၄၉ ႏွစ္ အၾကား လူေပါင္း ၂၃၀၀၀၀ သည္ ေလာေလာဆယ္တြင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြေရာဂါ စြဲကပ္ေနသည္ဟု ယခု အခ်ိန္ကာလတြင္ ခန္႔မွန္းရသည္။ ႏိုင္ငံလံုးအရ အရြယ္ေရာက္သူအၾကား ေရာဂါျပန္႔ပြားမႈႈသည္ သုည ဒသမ ၆၇ ရာခုိင္ႏႈႈန္း ခန္႔ရိွသည္ဟု ယင္းကိန္းဂဏန္းက ေဖၚျပသည္၊ လူေပါင္း တစ္ေသာင္း သံုးေထာင္သည္ ႏွစ္စဥ္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါ ကူးစက္ခံေနရျပီး။ လူေပါင္း ခုႏွစ္ေသာင္း သံုးေထာင္သည္ ေလာေလာဆယ္ဆယ္တြင္ ေအအာတီ ေဆး၀ါးလိုအပ္ေနျပီး လူေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းသည္ ႏွစ္စဥ္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရံွဴး ေနရသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာအရ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျပန္႔ပြားႏႈႈန္း ေလ်ာ့က်လာသည္ ဆိုေသာ အခ်က္မွာ အနည္းငယ္သံသယ ျဖစ္စရာ ျဖစ္သည္။ ကြန္ဒြမ္ႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္မ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖန္႔ေ၀ေပးေနျပီး။ ျဖန္႔ေ၀ေပးေသာ အေရအတြက္သည္လည္း ပိုမိုမ်ားျပားလာေၾကာင္း သာဓကမ်ား ရိွေနေသာ ရွင္းလင္းခ်က္မ်ားလည္း ရိွခဲ့သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ နိဂံုးခ်ဳပ္ခ်က္သည္ တင္ျပသူ Presenters မ်ား၏ ေကာက္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း တကယ္တမ္းတြင္ မဟုတ္ခဲ့ေပ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ျပန္႔ပြားမႈ ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ထိုကဲ့သို႔ အမ်ားျပည္သူထံသုိ႔ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ထုတ္ျပန္ျခင္းမွာ ရွားရွားပါးပါးျဖစ္သည္၊ ကိန္းဂဏန္းမ်ားအား ခန္႔မွန္းေခ်တြက္ခ်က္ျပီးေနာက္ ထိုကိန္းဂဏန္းမ်ားအား လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ျဖင့္ လူထုထံသို႔ ထုတ္ျပန္ေပးျခင္းမွာ ရွားရွားပါးပါး လုပ္ရပ္တခုျဖစ္သည္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ အေရးကိစၥၥအတြက္ အစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအနက္ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာ အေကာင္းဆံုးအျဖစ္ တင္ျပလာေသာ အခ်က္မွာ ေဒါက္တာျမင့္ေသြးက နားလည္ရခက္စြာ ေခၚေ၀ၚလိုက္သည့္ ႏိုင္ငံေတာ္လုပ္ငန္း ပရိုဂရမ္၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္ တခုျဖစ္ေသာ မိခင္မွ ရင္ေသြးငယ္သို႔ ကူးဆက္ျခင္းအား ကာကြယ္တားဆီးျခင္း လုပ္ငန္းပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအေျခခံအုတ္ျမစ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ တင္ျပခ်က္တြင္ အႏွစ္သာရအရ မျဖစ္ စေလာက္သာ ေတြရိွရသည္။  ယင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္သည္ ႏိုင္ငံအ၀ွမ္း လႊမ္းျခံဳမႈႈမွာ စိတ္ပ်က္ေလာက္ဖြယ္ နည္းပါးလွသည္။ ေအအာရ္တီအေျခခံ အဆင့္အတန္း မမီေသာ Nevirapine ေဆး၀ါးကို အသံုးျပဳေနသည္၊ ေအအာရ္တီ လိုအပ္ေသာ မိခင္မ်ားအတြက္ ေအအာရ္တီေဆး၀ါး ေတာက္ေလွ်ာက္ေထာက္ပံ့ေပးမႈ လံုး၀နီးပါး မရိွေပ။ ဤကဲ့သို႔ အရည္အေသြးနိမ့္က်လွေသာ ပရိုဂရမ္အား ႏိုင္ငံတကာအလွဴရွင္မ်ားမွ ေငြေၾကးအရ တိုးျမွင့္ ေထာက္ပံ့ေပးေနသည္ဟူေသာ အခ်က္ကို နားလည္ရ ခက္ခဲလွသည္။ အသံုးမ၀င္ေတာ့သည့္ ပစၥၥည္းတခု အတြက္ ေငြဒလေဟာ သံုးေနပံု ေပၚေနသည္။

ယခုအခ်ိန္တြင္ AZG သည္ ျပည္သူေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ အကာအကြယ္ေပးမႈႈမ်ား စတင္လုပ္ေဆာင္ေနျပီး ေအအာရ္တီေဆး၀ါးကိုလည္း ဆက္လက္ ေပးေနသည္။ ႏိုင္ငံအ၀ွမ္းတြင္ နယ္ျခားမဲ့ဆရာ၀န္မ်ား ပရိုဂရမ္က ေလာေလာဆယ္တြင္ လူေပါင္း ၆၅၀၀ ကို ကုသမႈႈမ်ားေပးေနျပီး လူေပါင္း ၈၀၀၀ ေက်ာ္အား ၄င္းတို႔၏ စာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းထားျပီး ေနာင္အနာဂါတ္တြင္ ေအအာရ္တီေဆး၀ါးမ်ား စတင္ေပးရန္ လိုအပ္လာလိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ AZG သည္ ၄င္းတို႔၏ ၀န္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ၄င္းတို႔၏ ပရိုဂရမ္တြင္ ေတာက္ေလွ်ာက္ကုသမႈႈတြင္ ပါ၀င္ေနေသာ သူမ်ား၏ မိသားစုမ်ားအတြက္သာ ယခုအခ်ိန္တြင္ ကုသမႈႈ စတင္ေပးႏိုင္လိမ့္ ျဖစ္သည္။ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအရ ဆိုလွ်င္ ယခုအခ်ိန္တြင္ ေအအာရ္တီကုသမႈႈ လိုအပ္ေနေသာ လူမ်ားအနက္မွ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈႈန္းထက္နည္းေသာ သူမ်ားသာ လက္ခံရရိွၾကျပီး၊ မေ၀းေသာ အနာဂတ္တြင္ ယင္းလူဦးေရ အေျပာင္းအလဲ ရိွလာႏိုင္သည္ဟူေသာ ၫႊန္ျပခ်က္ အနည္းငယ္သာ ရိွခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံအ၀ွမ္းပရိုဂရမ္၏ တစစခ်ဲ႕ထြင္မႈႈအတြက္ အဓိက အတားအဆီး ႏွစ္ခုကိုလည္း မွတ္သားခဲ့ရသည္။ အတားအဆီးတခုမွာ ႏိုင္ငံတြင္း အငယ္စား အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အတြက္ မွတ္ပံုတင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းျပသနာသည္ တကယ့္ လက္ေတြ႔ႀကံဳေတြ႔ရေသာ ျပသနာ အစစ္အမွန္တခု ျဖစ္သည္။ အန္ဂ်ီအို မွတ္ပံုတင္ျခင္းကို တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေသာ ၀န္ႀကီးဌာနမွာ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျဖစ္၍ ၄င္းတို႔၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရမည္ဟု ေဒါက္တာျမင့္ေသြးက မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။

အျခားေသာ အတားအဆီးမွာ ေငြေၾကးျပသနာျဖစ္သည္။ လက္ရိွ လုပ္ငန္းခ်ဲ႕ထြင္မႈ အဆင့္ရိွ ကာကြယ္ တားဆီးျခင္းႏွင့္ ေစာင့္ေရွာက္မႈႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ ေငြေၾကး လံုလံုေလာက္ေလာက္ ရိွသည္ဟူ၍ ေယဘုယ် အသိအမွတ္ျပဳခ်က္ ရိွခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ပိုမိုခ်ဲ႕ထြင္မည္ဆိုပါက ဘ႑ာေငြမ်ား ပိုမို ေထာက္ပံ့ေပးရန္ လိုအပ္လိမ့္မည္။  ယခုအခ်ိန္သည္ ေငြေၾကးမ်ား တိုးျမွင့္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အားထုတ္ရမည့္ အခ်ိန္သို႔ ေရာက္ေနျပီ ျဖစ္သည္။ အစုိးရသည္ လူသားအရင္းအျမစ္ ေထာက္ပံ့ျခင္းမ်ား၏ အျပင္ဖက္သို႔ ပိုမို၍ ေငြေၾကးသံုးစြဲရမည္ ျဖစ္သကဲ့သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း လုပ္ငန္းတူမ်ား အားလံုးမွလည္း ကမၻၻၻၻၻာၻလံုးဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရံပံုေငြအဖြဲ႔ (Global Find) သို႔ ေငြေၾကးေတာင္းခံလႊႊာ အသစ္တခုကို  စုေပါင္းတင္သင့္ေသာ အခ်ိန္ျဖစ္ေပသည္။

[ဟင္း မ္] ေမာ္ဒေရတာ

++++++++++++++++++