Peer to peer education သက္႐ြယ္ဆင့္တူ ပညာေပးျခင္းဆိုသည္မွာ အုပ္စုတူအတြင္း ပညာေပးျခင္း၊ အုပ္စုတူ၊ သက္တူ႐ြယ္တူ၊ လူငယ္မ်ားေတြ႕ဆံု ပညာေပးျခင္းျဖစ္သည္။သာမန္အားျဖင့္ ပညာေပးရာတြင္ လူၾကီး၊ မိဘ၊ ဆရာသမား၊ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းစသည့္ တတ္သိပညာ႐ွင္မ်ားက လူအုပ္စုတစ္ခုသို႔ ပညာေပးေဟာေျပာျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ သက္တူ႐ြယ္တူ၊ လုပ္ငန္းတူ သို႔မဟုတ္ လုပ္ေဖၚ ကိုင္ဖက္အခ်င္းခ်င္း၊ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္း ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္း အားေပးကူညီျခင္း၊ အသိ ပညာေပးျခင္းျပဳမွသာ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မႈ႐ွိေပမည္။ သက္တူ႐ြယ္တူ၊ အုပ္စုတူအတြင္း ပညာေပးျခင္းကို ပတ္၀န္းက်င္အမ်ိဳးမ်ိဳးတြင္ လုပ္ငန္းစဥ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးကိုျပဳလုပ္ႏိုင္ပါသည္။
သက္တူ႐ြယ္တူ ပညာေပးႏို္င္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္၊ နည္းလမ္းမ်ားမွာ ေလ့လာသင္ယူ ရ႐ွိထားသည့္ အသိပညာမ်ား၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို လူငယ္မ်ား အခ်င္းခ်င္း ေျပာဆို ေဆြးေႏြးႏိုင္ျခင္း၊ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးရာတြင္ အေထာက္အထား အျဖစ္အပ်က္ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ား၊ စာအုပ္မ်ား၊ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားအျပင္ ဓါတ္ပံုမ်ားျဖင့္ ႐ွင္းလင္းျပသေဆြးေႏြးႏိုင္ ရေပမည္။ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးရာတြင္ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးေပ်ာ္ေပ်ာ္႐ႊင္႐ႊင္ ေဆာင္႐ြက္ရင္း၊ မေကာင္းမႈဒုစ႐ိုက္မ်ား၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ မညီေသာ အမူအက်င့္မ်ားကို မျပဳလုပ္မိရန္ အက်ိဳးသင့္၊ အေၾကာင္းသင့္ ႐ွင္းလင္း ေျပာျပၿပီး၊ အမွားတစ္ခု က်ဴးလြန္မိသည့္အခါ အျပစ္မတင္ဘဲ ေနာင္အလားတူ အမွားမ်ိဳး မက်ဴးလြန္မိေစရန္ ႏွင့္ ျပႆနာတစ္ရပ္ ႀကံဳေတြ႕လာပါက အဓိက၊ သာမည၊ အေကာင္းႏွင့္အဆိုး၊ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ကို ေ၀ဖန္သံုးသပ္ကာ အဓိကအားသာမည့္အခ်က္ကို စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ ေဆာင္႐ြက္တတ္ ရန္႐ွင္းလင္းေျပာျပရမည္။
မိမိ၏ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းမ်ားကို ဆင့္ပြားပညာေပးရျခင္းမွာ အလြယ္ကူဆံုး ႏွင့္ အထိေရာက္ ဆံုးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ အုပ္စုတူအတြင္း ပညာေပးရာတြင္ ပညာေပးမည့္သူတြင္ ႐ွိသင့္သည့္ အရည္အခ်င္းမွာ လွ်ိဳ႕၀ွက္အပ္သည္မ်ားကို လွ်ိဳ႕၀ွက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း အာမခံရမည္။ ၄င္း၏ျပႆနာ အခက္အခဲ ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေျပာျပသည္ကို စိတ္႐ွည္သီးခံၿပီး နားေထာင္ႏိုင္ရမည္။ ႐ိုးသားပြင့္လင္းစြာျဖင့္ အရိပ္အကဲ ကိုေလ့လာကာ နည္းေပးလမ္းျပႏိုင္သည့္ ဗဟုသုတ ႐ွိရမည္။ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းကို တစ္ဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မခ်ပဲ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္သည့္ နည္းလမ္း ေကာင္းကို အႀကံဥာဏ္ေပးတတ္ရမည္။ အခြင့္ အေရးေမွ်ာ္ကိုး၍ေဆာင္႐ြက္ျခင္းအလ်ဥ္း မ႐ွိေစရ။
အုပ္စုတြင္း ပညာေပးသူ၏ ခံယူခ်က္ တန္ဖိုးထားမႈႏွင့္ ယံုၾကည္မႈတို႔က ပညာေပးျခင္းအေပၚ လႊမ္းမိုးျခင္း မ႐ွိေစရန္အစဥ္ သတိထားရမည္။ မိမိ၏ခံယူခ်က္ႏွင့္ သူတပါး၏ မတူေသာခံယူမႈ၊ တန္ဖိုးထားမႈ ကြဲလြဲႏိုင္သည္ကို လက္ခံႏိုင္ရမည္။ မိမိကပညာေပးရာတြင္ တစ္ဖက္လူနာခံေအာင္ လိုတို႐ွင္းျဖစ္ပါေစ။ ပညာေပးခံရသူက မိမိအားယံုၾကည္အားကိုးစြာျဖင့္ မိမိ၏႐ွင္းလင္း ေျပာၾကားခ်က္ကို ဂ႐ုျပဳနားေထာင္သလို အမွန္တကယ္ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ေစရန္လိုအပ္ပါသည္။ မိမိအေနျဖင့္ ဟန္ေဆာင္ေျပာဆိုသည့္ အမူအယာမပါပဲ ေလးေလးနက္နက္အႀကံဥာဏ္ေပးေနေၾကာင္း သိသာ ထင္႐ွား ပါေစ။
ပညာေပးေဟာေျပာရာတြင္ စိတ္႐ွည္စြာျဖင့္ အာ႐ံုစိုက္နားေထာင္ရမည္။ ေျပာသူကို အာ႐ံုစိုက္ နားေထာင္ေၾကာင္းျပသပါ။ စကားျဖတ္မေျပာပါႏွင့္၊ အားေပးေထာက္ခံေသာ အမူအရာ ျဖစ္သည့္ အမူအယာျပသပါ။ ေျပာသူကို စာနာနားလည္ေၾကာင္းႏွင့္ စိတ္၀င္စားမႈ ႐ွိေၾကာင္း ေထာက္ခံ ေျပာဆို ရမည္။ ေျပာသူ၏စကားကို မ႐ွင္းလင္းကျပန္၍ မွန္ကန္သည္ဆိုမွသာ မိမိ၏ အႀကံျပဳခ်က္ကိုေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ေျပာၾကားသူသည္ ၄င္း၏ အခက္အခဲကို တစ္ဦးတည္းေျဖ႐ွင္း၍ မရသည့္အခါမွသာ၊ ၄င္း၏ ခံစားခ်က္ကို ပြင့္အန္လာတတ္သည္ျဖစ္ရာ၊ ၄င္း၏ ခံစားေနရေသာျပႆနာကို မိမိ၏ေနာက္ဆံုး အႀကံျပဳ ခ်က္ျဖင့္ ၄င္း၏ခံစားေနရမႈမွ သက္သာရာရေစရန္ လိုအပ္ပါသည္။ သို႔မွသာ သက္တူ ႐ြယ္တူ ပညာေပးေဆြးေႏြးျခင္းေအာင္ျမင္မည္ျဖစ္ပါသည္။
ဦးေစာေငြ
MANA ဗဟိုဒု-ဥကၠဌ
