မူးယစ္ေဆး၀ါးကို သာမာန္အားျဖင့္ (၃) မ်ိဳး၊ (၃) စား ခြဲျခားႏိုင္သည္။ (၁) ၿငိမ္သက္ေစေသာ ေဆး၊ (၂) တက္ၾကြေစေသာေဆးႏွင့္ (၃) စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးမ်ားျဖစ္သည္။ ၿငိမ္သက္ ေစေသာေဆးမ်ားသည္ ကိုယ္ခႏၶာႏွင့္ ဦးေႏွာက္ကို ေႏွးေကြးေစရာမွ မ်ားမ်ားေသာက္မိလွ်င္ ထံုထိုင္း လာၿပီး အိမ္ငိုက္လာသည္။ တက္ၾကြေဆးေသာ ေဆးမ်ားသည္ အားအင္ပိုမိုရွိေစ၍ လူကိုျဖတ္လပ္ ေစသည္။ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးမ်ားက အသိ၊ အျမင္၊ အၾကား၊ အရသာ၊ အနံ႔၊ အာရံုကို ေျပာင္းလဲေစတတ္သည္။
အသံုးမ်ားေသာ မူးယစ္ေဆးမ်ားမွာ အမ်ားအေခၚ ဂန္ဂ်ာ၊ ဆရာႀကီး မာရွဲဟုေခၚေသာ ေဆးေျခာက္၊ အက္ဖက္တမင္း၊ ယာမ၊ အက္တစီ၊ ကိုကင္းစသည္တို႔မွာ စိတ္ၾကြေစသည္။ ဘိန္းမွရရွိေသာ ဘိန္းျဖဴ၊ ေမာ္ဖင္း၊ ဘိန္းမဲ၊ အေငြ႕ျပန္ရွဴေဆးမ်ားမွာ ျဖန္းေဆးမ်ား၊ ျဗဴတိန္း၊ ဓါတ္ဆီ၊ ေကာ္၊ ဆိုးေဆး၊ ေဖ်ာ္ေဆးမ်ား၊ ႏိုက္ထရိုက္စသည္တို႔ျဖစ္ၿပီး LSD၊ ကတ္တမင္း၊ ဖက္စကလင္းစသည္တို႔မွာ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးမ်ားျဖစ္သည္။ စိတ္ၿငိမ္ေဆးမ်ားမွာ အိပ္ေဆးမ်ား၊ မင္ဆိုဒိုင္အာဇပင္း ျဖစ္ၿပီး အရက္၊ ေဆးလိပ္၊ ကြမ္းယာတို႔မွာလည္း တရား၀င္ ခြင့္ျပဳ ထားသည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးတြင္ အႀကံဳး၀င္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲျခင္း၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားမွာ ေဆး၀ါးကို ရူးရူးမူးမူးစြဲလမ္းျခင္း၊ လုပ္ငန္း ကိုင္ငန္းမ်ား ဆံုးရံႈးရသည့္ ဘ၀သို႔ေရာက္ျခင္း၊ ပညာသင္ၾကားေနသူ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ ပညာေရးဆံုးခန္း မတိုင္ျခင္း၊ ေန႔စဥ္ အစဥ္အၿမဲ သံုးစြဲေနရေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ စရိတ္စကေၾကာင့္ စီးပြားပ်က္ကာ အေၾကြး ၀န္ပိျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားမွာ တရားမ၀င္ေဆး၀ါးမ်ားျဖစ္သျဖင့္ တည္ဆဲ ဥပေဒအရ အေရးယူခံရမည့္ ျပႆနာႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရျခင္း၊ မိမိ၏ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ ေမာင္ႏွမၾကားတြင္ ဂုဏ္သိကၡာၫႈိးႏြမ္းရျခင္း၊ မိတ္ေဆြ အေပါင္းမ်ားမွ ဖယ္ေရွာင္ခံရျခင္း၊ တစ္ခ်ိဳ႕ေဆြမ်ိဳးမ်ားမွ ပစ္ပယ္ ခံရျခင္း၊ ေဆးသံုးစြဲလာမႈ ရွည္ၾကာလာသည္ႏွင့္မွ် က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့လာျခင္း၊ မိတ္ေဆြသဂၤဟ၏ ေရွာင္ၾကဥ္လာမႈ၊ မိဘေဆြမ်ိဳးသားျခင္း၏ ပစ္ပယ္ခံရမႈေၾကာင့္ အထီးက်န္ဆန္လာကာ စိတ္ဓါတ္က် ဆင္းၿပီး မိမိကိုယ္မိမိ သတ္ေသလိုသည့္ စိတ္ျဖစ္ေပၚလာတတ္ျခင္း၊ ေငြေၾကး သံုးစြဲမႈအခက္အခဲႀကံဳ လာသည္ႏွင့္အမွ် မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲေရးတစ္ခုတည္းသာ စိတ္ရွိေနေတာ့သျဖင့္ ေငြေၾကးရလိုမႈ အတြက္ မိမိကိုယ္ကို တန္ဖိုးမထားေတာ့ပဲ လိင္၏ေက်းကၽြန္ဘ၀က်ေရာက္သြားျခင္း၊ လိင္၏ေက်းကၽြန္ ဘ၀ေရာက္သည္ႏွင့္အတူ အေၾကာထဲသို႔ မူးယစ္ေဆးကို အေပါင္းအသင္းမ်ားႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္၊ ေဆးထိုးျပြန္ မွ်ေ၀သံုးစြဲေလ့ရွိရာမွ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါ HIV/AIDS ကူးစက္ျဖစ္ေပၚရန္ အလား အလာမ်ားျခင္း၊ အသိဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းလာျခင္း၊ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို ဆံုးျဖတ္ရာ၌ အမွားအမွန္ မေ၀ဖန္ ႏိုင္ေတာ့သျဖင့္ မိမိအတြက္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစႏိုင္မည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို ဆံုးျဖတ္ရာ၌မွားယြင္းႏိုင္ျခင္း၊ စိတ္ေနစိတ္ထား ခံစားမႈျပင္းထန္လာျခင္း၊ မူလစိတ္ေနသေဘာထားမ်ား ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္ျခင္း စသည္ တို႔ ဆိုးက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးကို စားေသာက္သံုးစြဲျခင္း၊ ရွဳရိႈက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာထဲသို႔ ထိုးသြင္းျခင္း စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဴး သံုးစြဲၾကသည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို စားေသာက္သံုးစြဲေသာအခါ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားသည္ အစာအိမ္ႏွင့္ အူနံရံမွတဆင့္ ေသြးထဲသို႔ ေရာက္ရွိသြားသည္။ မူးယစ္ေဆးပါေသာ ေသြးမ်ားသည္ ႏွလံုးမွ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ဗဟိုအာရံုေၾကာစံနစ္သို႔ မပို႔လႊတ္ခင္ အသည္းႏွင့္ႏွလံုးသို႔ ျဖတ္သန္း စီးဆင္း သြားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စားေသာက္သံုးစြဲေသာ ေဆး၀ါးမ်ား၏ အမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ၿပီး မိနစ္ အနည္းငယ္ နာရီ၀က္အတြင္း ေဆး၀ါးမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္ အာနိသင္သည္ တျဖည္းျဖည္းခံစား လာရသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို မီးရႈိ႕ရာမွ ထြက္ေပၚလာေသာ မီးခိုး၊ အေငြ႕မ်ားကို ရွဳရိႈက္ျခင္း၊ ေကာ္၊ ဓါတ္ဆီႏွင့္ အျခားေပ်ာ္၀င္ႏိုင္ေသာ ပစၥည္းမ်ားမွ ထုတ္လႊတ္သည့္ အခိုးအေငြ႕မ်ားကို ရွဴရႈိက္ျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ရွဴရႈိက္ရာတြင္ မီးခိုး၊ အေငြ႕မ်ားကို ပါးစပ္၊ ႏွာေခါင္းျဖင့္ ရွဴရႈိက္ေလ့ရွိၾကသည္။ ယင္းသို႔ ရွဴရႈိက္ေသာ အေငြ႕မ်ားသည္ အဆုတ္ႏွင့္ေသြးေၾကာတို႔ကို တိုက္ရိုက္ျဖတ္သန္းကာ ႏွလံုးႏွင့္ဦးေႏွာက္ဆီသို႔ ေရာက္ရွိ သြားသည္။ အခ်ိဳ႕ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားမွာ ေပါင္ဒါမႈန္႔ ကဲ့သို႕ျဖစ္၍ ႏွာေခါင္းမွရွဴရိႈက္ၾကသည္။ ထို႔သို႔ ရွဴရႈိက္မႈေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ အာနိသင္မွာ မိနစ္အနည္းငယ္ အတြင္း ခံစားမႈရွိလာမည္ျဖစ္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆးကို အရည္ေဖ်ာ္၍ ေသြးေၾကာထဲသို႔ တိုက္ရိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၾကြက္သား၊ အဆီတစ္သွ်ဴးမ်ားအသြင္းသို႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံ အေရျပားေအာက္သို႔ေရာက္ရံုသာ ထိုးသြင္း တတ္ၾကသည္။ ေသြေၾကာထဲသို႔ တိုက္ရိုက္ထိုးသြင္းျခင္းသည္ ေဆးသံုးစြဲမႈ ပံုစံမ်ားအနက္ အျမန္ဆုံးႏွင့္ အထိေရာက္ဆံုးျဖစ္သည္။ အက်ိဳးအာနိသင္မွာ စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္း၌ပင္ ခံစားျဖစ္ေပၚ ေစသည္။ ထိုသို႔ ေဆးထိုးအပ္ျဖင့္ ထိုးသြင္းျခင္းေၾကာင့္ သာမာန္သံုးစြဲေနၾက အခ်ိဳးအဆထက္ မ်ားသြားပါက ခ်က္ခ်င္း အပ္တန္းလန္းႏွင့္ပင္ Over close ျဖစ္ကာ အသက္ဆံုးရႈံးေလ့ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးကို မည္သည့္နည္းျဖင့္ သံုးစြဲသည္ျဖစ္ေစ ရရွိသည့္ခံစားမႈႏွင့္စာလွ်င္ ေနာက္ ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးက အလြန္မ်ားျပား၏။ ယေန႕မူးယစ္ေဆး၀ါးကဲ့သို႔ အာနိသင္ရွိေသာ ေဆး၀ါးမ်ားျဖင့္ အစားထိုးကုသည့္ အႏၱရာယ္မရွိေသာ ေဆး၀ါးမ်ား ေရြးခ်ယ္စရာ ရွိလာသျဖင့္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ား မူးယစ္ေဆး၀ါးျဖတ္ရန္အတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးျဖစ္သည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးအေၾကာထဲထိုးသြင္းျခင္းမွာ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါအႏၱရာယ္အမ်ား ဆံုးျဖစ္ေပသည္။ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲမႈေၾကာင့္ စဥ္စားဥာဏ္၊ အျပဳအမူတို႕ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိေတာ့ပါ။ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ မိမိရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ရွိရန္ အဟန္႕အတားျဖစ္သည္။ မူးယစ္ေဆး ဆိုသည္မွာ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ သံုးစြဲလိုက္ေသာအခါ ထိုသူ၏ ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္၊ စိတ္ေန သေဘာထား၊ အေတြးအေခၚအမူအက်င့္မ်ားကို ေျပာင္းလဲေစႏိုင္ေသာ အရာျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေဆး၀ါးမ်ားသည္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ထိုေဆးမ်ားမသံုးရ မေနႏိုင္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္ပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါးဆန္႕က်င္ေရးအသင္းအေနျဖင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဆိုးက်ိဳးအာနိသင္ကို မူလတန္း၊ အလယ္တန္း ကေလးငယ္မ်ားကို ေငြၾကယ္ပြင့္ လူငယ္အဖြဲ႕မွ လက္ထိုး ရုပ္ေသးမ်ားျဖင့္ ဇာတ္လမ္းဆင္ကာ အေျခခံပညာေက်ာင္းမ်ားသို႔ နယ္လွည့္ ပညာေပးလွ်က္ရွိပါသည္။
အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္ေက်ာင္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ၿပီး မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို အတတ္ပညာရွင္၊ အသိပညာရွင္မ်ားမွ သြားေရာက္ေဟာေျပာၿပီး ေက်ာင္းသား လူငယ္မ်ား ပိုမိုစိတ္၀င္စားေစရန္ အတြက္ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေဟာေျပာခ်က္ ေတးသီခ်င္းမ်ားျဖင့္ ဧည့္ခံေဖ်ာ္ေျဖမႈ မ်ားကို ျပဳလုပ္လွ်က္ရွိရာ အထူးႏွစ္ၿခိဳက္လွ်က္ ရွိသျဖင့္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားအျပင္ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာ၊ စက္ရံု၊ အလုပ္ရံုတို႕သို႕ စီမံခ်က္မ်ား ေရးဆြဲ၍ မူးယစ္ေဆး၀ါး၏ ဆိုးက်ိဳး၊ အသိပညာေပးမႈကို စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေဆာင္လွ်က္ ရွိပါသည္။
ဦးေစာေငြ
ဒု-ဥကၠဌ (MANA) ဗဟို
