ျမန္မာႏိိုင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး ဆန္႔က်င္ေရး အသင္းရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ လုပ္ငန္းတာ၀န္ တစ္ရပ္ကေတာ့ အစီအစဥ္မ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ ေထာက္ခံေျပာဆို စည္းရုံးရန္ Program Collaboration and Advocacy ျဖစ္ ပါတယ္။ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ လုပ္ငန္း တာ၀န္ျဖစ္တဲ့ မူးယစ္ေဆး၀ါး အလြဲသံုးမႈ ေလ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ အႏၱရာယ္ ေလ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ေခ်ာေမာေျပျပစ္စြာနဲ႔ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ ဤ က႑ကို အထူးအေလးထား ေဆာင္ရြက္ ရပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရအေနနဲ႔ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါးႏွင့္ ဆိုင္ေသာ ဥပေဒႏွင့္ နည္းဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့ ၿပီး ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ ဓါတုပစၥည္း ႀကီးၾကပ္ေရး ဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒမ်ားကို ျပဌာန္းခဲ့တဲ့ အတြက္ မူးယစ္ေဆး၀ါးကို ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ သယ္ယူျခင္း၊ ေရာင္း၀ယ္ ေဖါက္ကားျခင္း၊ လက္၀ယ္ေတြ႕ရွိျခင္း၊ မွတ္ပံုမတင္ပဲ သံုးစဲြျခင္း စသည္တို႔မွာ ျပစ္မႈ ဆိုင္ရာ  ဥပေဒက တားျမစ္ ထားပါတယ္။ က်ဴးလြန္ရင္ ထိုက္သင့္တဲ့ျပစ္ဒဏ္ကို ခံၾကရ မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲတဲ့သူေတြဟာ တားျမစ္ထားတဲ့ မူးယစ္ေဆးကို မသံုးစြဲရမေနႏိုင္ေအာင္ စြဲလမ္းၾကေတာ့ သူတို႔နည္း သူတို႔ဟန္နဲ႔ မရမက ခိုးေၾကာင္းခိုး၀ွက္ ၀ယ္ယူ သံုးစြဲၾကရ ပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး သာမန္ သံုးစြဲရာကေန တစ္ျဖည္းျဖည္း မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းတဲ့ ဘ၀ကို ကူးေျပာင္းၾကရတဲ့ အခါမွာ လြတ္လပ္ေရး မရခင္ ကတဲက ျပဌာန္းထားတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္ကို က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ားမွ အပ တရား၀င္ သံုးစြဲခြင့္ မ႐ွိပါ။ ဒါေၾကာင့္ လိုအပ္ေနတဲ့ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္မ်ားကိုလဲ ထင္ထင္ေပၚေပၚ ၀ယ္ယူ သံုးစြဲျခင္း မျပဳႏိုင္တာေၾကာင့္ ရွိတဲ့ ေဆးထိုး အပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္ကို မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူ တစ္စုက မွ်ေ၀သံုးစြဲ ၾကရပါတယ္။ ဒီအခါ HIV ပိုး ေရာဂါ ရွိသူထဲမွ က်န္လူမ်ားကို အလြယ္တကူ ကူးစက္မႈ ႐ွိေတာ့   HIV ေရာဂါ ပိုးဟာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္း သူၾကားမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ရာက တစ္ဆင့္ ၄င္းတို႔ရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဖက္မ်ား၊ လိင္ဆက္ဆံ ဖက္မ်ားပါ ထပ္မံ ကူးစက္မႈ ႐ွိလာမည္ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး MANA အသင္းႀကီး အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းျပည္ပက အလွဴ႐ွင္မ်ား အကူအညီနဲ႔ HIV Prevention ျပဳလုပ္ရာမွာ Drop inCentre ေခၚတဲ့ ရိပ္မြန္မ်ား ဖြင့္လွစ္ၿပီး HIV ပိုး ကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈမ႐ွိေအာင္ ပညာေပးျခင္း၊ ဘိန္းသံုးစြဲသူ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ စည္း႐ုံး ေျပာဆိုျခင္း၊ အေၾကာထဲသို႔ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္းျခင္း မျပဳရန္တို႔ အတြက္ တတ္ကၽြမ္းနားလည္ေသာ ဆရာ၀န္၊ သူနာျပဳမ်ားႏွင့္ လုပ္သားမ်ားကို ခန္႔ထားၿပီး ကူညီ ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈ ျပဳလုပ္ပါတယ္။ မူးယစ္ေဆး၀ါး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းမႈ မျပဳလ်င္ မေနႏိုင္ေတာ့ေသာ လူနာမ်ားကို အခမဲ့ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္ ျဖန္႕ျဖဴးေပးပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ လိင္တူလိင္ကြဲ ဆက္ဆံရာမွာ အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံတဲ့ အခါ အထူးသျဖင့္ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရာမွ FSW ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ လိင္တူမ်ားမွ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ မ႐ွိေစရန္ အတြက္ Comdom ကို အခမဲ့ ျဖန္႔ျဖဴးေပးပါတယ္။

ယခုလို မူးယစ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးသြင္းသူမ်ား၊ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားသူ မ်ားကို HIV ပိုး ကူးစက္မႈ မ႐ွိေစေရး အတြက္ က်န္းမာေရး အေထာက္အကူ ပစၥည္းမ်ား ျဖစ္တဲ့ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္၊ Comdom တို႔ကို ျဖန္႔ေ၀ေပးျခင္းမွာ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ေရာဂါျဖစ္ေစမည့္ HIV ပိုး မကူးစက္ေစေရး ေဆာင္႐ြက္သည့္ အမ်ဳိးသားေရး တာ၀န္ တစ္ရပ္ကို ထမ္းေဆာင္ေနျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္းကို အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားႏွင့္ ျပည္သူ လူထုတို႔မွ နားလည္ သေဘာေပါက္ သိ႐ွိ လက္ခံၿပီး မိမိတို႔ MANA အသင္း၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္ေရး ကူညီ ပံ့ပိုးေပးရန္ အတြက္ ေထာက္ခံ ေျပာဆိုၿပီး (Advocacy) ေဆာင္႐ြက္ ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ MANA ရဲ႕ အဓိက လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တဲ့ မူးယစ္ေဆး အလြဲသံုးစြဲမႈ ေလ်ာ့ခ်ေရးနဲ႔ အႏၱရာယ္ ေလ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေအာင္ျမင္ေရး အတြက္ ရန္ပံုေငြ ရ႐ွိေရး အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ ေစတနာ႐ွင္မ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ ရသကဲ့သို႔ ေဒသ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕မ်ားရဲ႕ နားလည္မႈ ႐ိွစြာနဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္  အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ေစေရး ကူညီမႈ ရ႐ွိရန္ႏွင့္ ျပည္သူလူထု၏ ပူးေပါင္း ပါ၀င္မႈ ရ႐ွိရန္ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ႐ွင္းလင္း တင္ျပသည့္ ေထာက္ခံေျပာဆိုခ်က္ကို မလြဲမေသြ ေဆာင္႐ြက္မွသာလ်င္ HIV ပိုး ကူးစက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈေၾကာင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မည့္ အမ်ဳိးသားေရး တာ၀န္ကို ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ဦးေစာေငြ)
MANA ဗဟို ဒု-ဥကၠဌ

MANA -  MANA ဘာလုပ္ေနလဲ - အပိုင္း(၄)