ႀသစေတးလ်ႏိူင္ငံမွာ Positive women (Victoria) Inc. ဆိုတဲ့ အဖြဲ႔ရိွပါတယ္။ ဌင္းအဖြဲ႕ကို HIV ရိွတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဦးစီးေဆာင္ရြက္ၿပီး ဘဝတူ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္  ေဆြးေႏြးၿခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။ အဖြဲ႕ဝင္ေတြကေတာ့ HIV ရိွတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ မရိွတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြေရာ ၿဖစ္ႀကပါတယ္။ အားလုံးဟာ လက္တြဲညီညာစြာနဲ႔ HIV ကူးစက္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့မိသားစု အက်ိဳးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနႀကပါတယ္။ အီးေမးလ္ လိပ္စာကေတာ့ info@positivewomen.org.au ၿဖစ္ၿပီး website ကေတာ့ positivewomen.org.au ၿဖစ္ပါတယ္။ Positive women အဖြဲ႔ကိုေမးခြန္းေတြေမးထားပါတယ္။ သူတို႔ကလည္း စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ၿပန္လည္ေၿဖဆိုထားတာေတြ႕ရပါတယ္။

ဘယ္လိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ HIV/AIDS ရိွတတ္ပါသလဲ?
ဘယ္လိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာမဆို HIV ပိုးဝင္ေရာက္ကူးစက္ႏိူင္ၿပီး AIDS အဆင့္ကို ေရာက္ရိွသြားႏိူင္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔တစ္ေတြရဲ့ သက္တမ္းဟာ ၁ဝ ႏွစ္ေအာက္ကေလးဘဝကစလို႔ ၆ဝ အရြယ္မိန္းမႀကီး အထိေလာက္ပါပဲ။ ကၽြန္မတို႔အမ်ားစုဟာ အသက္ ၂ဝ နဲ႔ ၄ဝ ႀကားၿဖစ္ႀကပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔အားလုံးဟာ ကြဲၿပားၿခားနားတဲ့ ဘာသာတရားနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈေတြကေန ေပါက္ဖြားဆင္းသက္လာႀကပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔မွာ အေဖ၊ အေမ ရိွတယ္။ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွစ္မေတြရိွတယ္။ ကၽြန္မတို႔ကုိယ္တိုင္လည္း အေမေတြ ၿဖစ္ေနတတ္သလို ေၿမးေတြရဲ့အဖြားလည္း ၿဖစ္ႀကပါတယ္။

ကေလးရႏိူင္ပါေသးလား?
ကၽြန္မတို႔တစ္ေတြရဲ့ ထက္ဝက္ေလာက္ဟာ ကေလးရိွၿပီးသား ၿဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကေလးထပ္လိုခ်င္ႀကတယ္။ တခ်ိဳ႕က မိသားစု ဘဝေလး ထူေထာင္ဖို႔ ဆႏၵရိွႀကပါတယ္။ ဒါဟာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔အတြက္ အင္မတန္ခက္ခဲတဲ့ဆုံးၿဖတ္ခ်က္ၿဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြက  မိမိမွာ HIV ကူးစက္ခံေနရတယ္ဆိုတာမသိခင္မွာဘဲ ကေလးမီးဖြားခဲ့ႀကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မိခင္ေတြရဲ့ကေလးေတြဟာ HIV ပိုးကူး စက္မခံရဘဲ  တခ်ိဳ႕ေတြမွာေတာ့ HIV ပိုးနဲ႔အတူ ေမြးဖြားလာတတ္ႀကပါတယ္။ ယခုအခ်ိန္အထိ မိခင္ကေနကူးစက္ခံကေလးေမြးဖြားဖို႔က ေလးေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏႈန္း ၿဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ကူးစက္ႏိူင္ေခ်နည္းေစမယ့္ ေဆးဝါးကုသမႈကို ရယူဖို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြစဥ္းစားေနႀကပါၿပီ။ ဒီကုထုံးဟာ HIV ပိုး ကေလးေတြကို ကူးစက္ႏိူင္ေခ် ေလ်ာ့က်ေစမွာၿဖစ္ၿပီး လုံးဝကာကြယ္ႏိူင္တဲ့ အေၿခေနမွာရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကုထုံးဟာ တခ်ိဳ႕အတြက္ အႏ ၱရာယ္အလြန္မ်ားၿပီး တခ်ိဳ႕အတြက္ေတာ့မရိွသေလာက္ပါပဲ။ ကေလးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးတိုင္းဟာ မိမိစိတ္တိုင္းက် ဆုံးၿဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရိွႀကပါတယ္။

သင့္ရဲ့ အေဖာ္ (သို႔) အမ်ိဳးသားဆီမွာ  HIV/AIDS ရိွေနသလား ?
ကၽြန္မတို႔ထဲက တခ်ိဳ႕မွာ HIV ရိွတဲ့ ေယာက်ၤားေလးအေဖာ္(သို႔) မိန္းကေလးအေဖာ္ ရိွတတ္ႀကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလက္ထပ္ႀကပါတယ္။ အၿခားသူေတြမွာလည္း HIV မရိွတဲ့ လက္တြဲေဖာ္ေတြရိွေနတတ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕တေလကေတာ့ လူလြတ္ေတြပါ။ HIV ဆိုတာႀကီးကို ေႀကာက္ရြံ႕တာေႀကာင့္ သူတို႔တစ္ေတြ အေဖာ္ရဖို႔ဆိုတာ ခက္ခဲတတ္ပါတယ္။

မႀကာခဏ ဖ်ားနာတတ္ႀကသလား?
ကူးစက္ခံရေပမယ့္ အခ်ိန္တိုင္း ဖ်ားနာေနတယ္လို႔ မဆိုသာပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔အမ်ားစုဟာ ၿပႆနာေလးေတြ အနည္းငယ္ရိွတာကလြဲလို႔ က်န္းက်န္းမာမာ သြက္သြက္လက္လက္သြားလာ လႈပ္ရွားႏိူင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ အခ်ိန္ႀကာႀကာ ဖ်ားနာမႈေတြ ရိွေနတတ္ပါတယ္။ HIV ဝင္ေရာက္ကူးစက္ခံရတိုင္း ေရာဂါလကၡဏာေတြ ခ်က္ခ်င္းမၿပပါဘူး။ ဖ်ားနာရမယ္လို႔လည္း မဆိုလိုပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ထဲက တခ်ိဳ႕ ဆိုရင္ HIV ရိွေနတာ ၁ဝ ႏွစ္ေက်ာ္ေတာင္ႀကာခဲ့ၿပီ၊ ဘာမွ မဖ်ားဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း မႀကာခဏ ဖ်ားနာပါတယ္။

လိင္မႈကိစၥေတြမွာ သာယာႏိူင္ပါေသးလား?
အေသခ်ာပဲေပါ့။ HIV ပိုးရိွတဲ့ ဘယ္သူမဆို ဒီကိစၥကိုၿပဳလုပ္ႏိူင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိမိအေဖာ္ကို အႏ ၱရာယ္ကင္းေအာင္ လုံၿခဳံစိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ (safer sex) နည္းလမ္းေတြသုံးရပါမယ္။ ဒီနည္းကို က်င့္သုံးၿခင္းအားၿဖင့္ ကၽြန္မတို႔ကိုယ္တုိင္ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ တၿခားေရာဂါေတြကိုလည္း ကာကြယ္ၿပီးသား ၿဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ဘယ္လိုကူးစက္ခံခဲ့ရသလဲ?
ကၽြန္မတို႔ မ်ားေသာအားၿဖင့္ ဒီေမးခြန္းကိုေၿဖေလ့မရိွပါဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အေရးမႀကီးလို႔ပါပဲ။ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ပဲ ကူးလာကူးလာ သာတူညီမွ်ဆက္ဆံသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္မတို႔ယုံႀကည္ႀကပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ အမ်ားစု ကူးစက္ခံရတဲ့နည္းလမ္းက တူညီတာမ်ားပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ မိမိအေဖာ္ကို ယုံႀကည္မိလို႔ပါပဲ။ ကၽြန္မတို႔ရဲ့ ရည္းစား (သို႔) အိမ္ေထာင္ဖက္ေတြနဲ႔ အကာအကြယ္ မသုံးဘဲ လိင္ဆက္ဆံခဲ့ႀကပါတယ္။ သူတို႔မွာ HIV ကူးစက္ခံေနရတယ္ဆိုတာ မသိခဲ့ႀကပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ထဲက တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေဆးထိုးအပ္ မွ်ေဝသုံးစြဲရာက ကူးစက္ခံရၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဗလကၠာယၿပဳက်င့္ခံရၿပီး ကူးစက္ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္ေသဆုံးမယ္ထင္ပါသလဲ?
တၿခားလူေတြလိုပဲ ကၽြန္မတို႔အားလုံး ဘယ္အခ်ိန္ေသဆုံးမယ္ မသိႏိူင္ပါဘူး။ အနာဂါတ္မွာ ကၽြန္မတို႔ ဒီဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔အတူတကြ ေနထိုင္ရမွာၿဖစ္ၿပီး သူတို႔က ကၽြန္မတို႔ကို ဖ်ားနာေစမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ပင္ကိုအတိုင္း က်န္းက်န္းမာမာရိွေစမယ္။ ကၽြန္မတို႔အမ်ားစုဟာ အေကာင္းၿမင္စိတ္ကို ေမြးၿမဴထားႀကၿပီး မိမိက်န္းမာေရးကို အထူးပဲ ဂရုစိုက္ႀကပါတယ္။

ကာကြယ္ေဆး(သို႔)လုံးဝေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိူင္တဲ့ေဆး ရိွၿပီလား?
၁၉၉၆ ခုႏွစ္ကတည္းက စခဲ့တဲ့ HIV ကုထုံးအသစ္ေတြဟာ AIDS ေႀကာင့္ေသႏႈံးနဲ႔ဖ်ားနာမႈေတြကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်ေစလာပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ ေသႏႈန္းနဲ႕ဖ်ားနာမႈေတြကို သိသိသာသာ ေလ်ာ့က်ေစ လာပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ ကၽြန္မတို႔ပိုမိုအသက္ရွင္ခြင့္ေတြ ရလာသလို ကၽြန္မတို႔ဘဝအတြက္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေတြလည္း ပိုမိုလာပါတယ္။ ဥပမာ - ကေလးယူတဲ့ကိစၥေတြမွာေပါ့။ လုံးဝေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ ေဆးဝါးေတာ့ မေပၚေသးပါဘူး။ လက္ရိွကုထုံးေတြကို ကၽြန္မတို႔ ေရရွည္ခံယူသြားရမွာၿဖစ္ၿပီး လူတိုင္းၿပည့္စုံတဲ့ က်န္းမာေရးကို ၿပန္လည္ရရိွဖို႔ေတာ့ မလြယ္လွေသးပါဘူး။ ယခုအခ်ိန္ထိ ကာကြယ္တဲ့ေဆးလည္း မေပၚေသးတာ့ မိမိကိုယ္ကို မကူးစက္ခံရေအာင္ ေနထိုင္တာ အေကာင္းဆုံးပါပဲ။

လုံၿခဳံစိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ Safer sex ဆိုတာဘာလဲ?
ဒါဟာ လိင္ဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ အမူအက်င့္တမ်ိဳးၿဖစ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံစဥ္ အေတာအတြင္း သုတ္ရည္၊ေသြးႏွင့္ မိန္းမကိုယ္စိုစြတ္ရည္တို႔ကို တၿခားသူႏွင့္ အၿပန္အလွန္ ဖလွယ္မႈမရိွရန္ ၿပဳလုပ္ၿခင္း ၿဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ-ကြန္ဒုံး ႏွင့္ေခ်ာဆီသုံးၿခင္း။ ဒါ့အၿပင္ တၿခားနည္းေတြၿဖစ္တဲ့ နမ္းၿခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ကို အၿပန္အလွန္ပြတ္သပ္ေပးၿခင္းႏွင့္ လိင္အဂၤါတို႔ကို ထိေတြ႕ကိုင္တြယ္ေပးၿခင္းတို႔ကို Safer sex လို႔ေခၚပါတယ္။

ၿမင့္ၿမတ္ႏိူင္
Ref; Positive women IEC
ဧၿပီ၊ ၂ဝဝ၆၊ ဖူးငံုဆယ္ေက်ာ္သက္မဂၢဇင္း