January 30, 2011 8:44 PM

လိင္ဆက္ဆံတာနဲ႔ ပါတ္သက္ၿပီး ေရာဂါကူးမကူး သိခ်င္လုိ႔ပါ။ Condom သုံးေပမယ့္
ေယာက္်ားမွာ ေပြးတုိ႔ ၀ဲတုိ႔ ေပါက္ေနမယ္ဆုိရင္ မိန္းမမွာရာသီလာေနရင္ ကုူးနုိင္လားသိခ်င္ပါတယ္။
STDs ကုိ နားမ လည္လုိ႔ ရွင္းၿပေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီေမးခြန္းေလးကိုပဲ ထပ္ၿပီး ပုိနားလည္ေအာင္
ထပ္ရွင္းၿပေစ လုိပါ တယ္။ ဆက္ဆံတဲ့ မိန္းခေလးက ရာသီလာေနမယ္၊ ဆက္ဆံတဲ့ ေယာက္်ားေလးက
Condom သုံးေပ မယ့္ ကြန္ဒြမ္ မဖုံးတဲ့ေနရာ (ဥပမာ ေ၀ွးေစ့၊ ဆီးစပ္) တုိ႔မွာ ေပြး၊ ၀ဲ၊
ညင္းတုိ႔ ေပါက္ေနမယ္ ဆုိရင္ ကုူး နိင္မလား ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိခ်င္ပါတယ္။

(၁)     အမ်ိဳးသမီးမွာ
ရာသီလာေနတာေၾကာင့္ ထူးျပီး ေရာဂါ ကူးတာမ်ိဳး မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ရာသီလာ ေနတယ္ ဆိုတာ သူ႔သားအိမ္
အထဲက အတြင္းဆံုးအလႊာ ပ်က္စီးလို႔ ထြက္က်လာေနတဲ့ ေသြးသာျဖစ္ တယ္။ ဒီ အခ်ိန္မို႔ ေရာဂါ
ထူးျပီး ကူးစရာ မရွိပါ။ တခုေတာ့ရွိတယ္ ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာ သံုးတဲ့ အခုအခံ Diaper က သန္႔ရွင္းမႈ
နည္းရင္ေတာ့ ပိုး၀င္လာႏိုင္တယ္။

(၂)     Condom
သံုးတာက က်ားလိင္တံကိုသာ ဖံုးတာမို႔၊ က်ားကေနမ၊ မကေနက်ား STDs လိင္က တဆင့္ ကူးစက္ ေရာဂါေတြကို
မကူးေစႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ (ကြန္ဒြမ္) ဖံုးမထားတဲ့ ေနရာေတြမွာ တျခား ကူး စက္ ေရာဂါ ရွိေနရင္ေတာ့
အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္ပါ။

(၃)     (ကြန္ဒြမ္)
က လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ ထြက္တဲ့ အရည္ေတြထဲမွာ ပါေနမဲ့ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ ႏိုင္ၾကတဲ့ ေရာဂါ
ေတြကိုသာ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္တယ္။

(၄)     ေယာက္်ားေတြေရာ
မိန္းမေတြမွာပါ ရွိေနႏိုင္တဲ့ STDs ေတြ -

·        
HIV/AIDS
အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-ေအအိုင္ဒီအက္စ္၊

·        
Genital
warts လိင္လမ္း-ၾကြက္ႏို႔၊

·        
Gonorrhea
ဂႏိုရီးယား၊

·        
Hepatitis
B အသဲေရာင္ ဘီ၊

·        
Syphilis
ဆစ္ဖလစ္၊

·        
Herpes
ေရယံုေရာဂါ။

(၅)     အမ်ိဳးသမီးမွာသာ
ရွိေနႏိုင္တဲ့ STDs ေတြ -

·        
Yeast
infection (Candidiasis) (Monilia, Thrush) (ရိစ္) ေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရင္
အျဖဴေရာင္ ျပစ္တဲ့ (ခ်ိစ္) လိုဆင္းတယ္။ အလြန္ယားၿပီး၊ မိန္းမ ကုိယ္ နီေနမယ္။ နာမယ္။
ဆီးေအာင့္ မယ္။

·        
Cervicitis
သားအိမ္အဝ ေရာင္ေနရင္ ဆီးစပ္နာမယ္။ ခပ္ခြ်ဲခြ်ဲ ႏွင့္ ျပည္လိုဆင္းမယ္။ သားအိမ္ အဝ ထိရင္
နာမယ္။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာမယ္။

·        
Chancroid
(ရွိန္ကာ႐ြိဳက္) သားအိမ္အဝမွာ အနာျဖစ္ရင္ အနာရဲ႕ ႏုတ္ခမ္းသား မညီမညာ ျဖစ္မယ္။ အေျခက
ခပ္မြဲမြဲ အေရာင္ရွိမယ္။ ထိရင္နာမယ္။ လိင္အဂၤါမွာ အနာ-အႀကိတ္ ေပၚ မယ္။ ေပါင္ၿခံက အႀကိတ္ေတြ
ေရာင္လာတယ္။

·        
Chlamydial
infection (ကလင္ဒါမိုင္စင္) ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ေနရင္ လိင္အဂၤါေတြမွာ အနာျဖစ္မယ္။
အနာ ဆိုေပမဲ့ မနာဘူး။ ေပါင္ၿခံမွာ တက္ေစ့ေတြ ေရာင္လာမယ္။ သားအိမ္အဝ မွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။
ဆင္းတာက ျပည္လိုေနတယ္။ နဲနဲဝါမယ္။ မီးခိုးေရာင္၊ ခပ္စိမ္းစိမ္း အေရာင္လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
အျမွဳတ္လိုလဲ ရွိတတ္တယ္။ ယားမယ္။ အနံ႔ဆိုးတယ္။ ေသြးနဲနဲလဲ စြန္းႏိုင္တယ္။ ဆီးခဏခဏ သြားခ်င္ၿပီး
ဆီးေအာင့္တယ္။ အတြင္းအဂၤါေတြ အထိ ေရာက္ႏိုင္ တယ္္။ ဒီအခ်ိန္မွာ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။

·        
Bacterial
Vaginosis (Hemophilus, Gardnerella) ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္ ေမြးလမ္း ေၾကာင္း ေရာင္ျခင္း
ခပ္က်ဲက်ဲ၊ ၾကည္တဲ့ ျဖဴဝါတဲ့ အနံ႕ဆိုးတဲ့အရည္ဆင္းတယ္၊ ယားမယ္၊ လိင္ဆက္ဆံ ၿပီးရင္ ပိုဆိုးတယ္။

·        
Gonorrhea
ဂႏိုးရီးယား ျဖစ္ေနရင္ အျဖဴဆင္းမယ္။ ျပည္လိုဆင္းမယ္။ ဆီးက ပန္းထြက္သလို သြားတယ္။ ၾကားရက္
ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ဆက္ဆံရင္လဲ နာမယ္။

·        
Pelvic
Inflammatory Disease (PID) တင္ပါးဆံုအတြင္း အဂၤါေတြေရာင္ေနရင္ နဲနဲဖ်ားမယ္။ ျပည္ ဒါမွမဟုတ္
ခပ္ခြ်ဲခြ်ဲဆင္းမယ္။ လိင္ဆက္ဆံရင္ နာမယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေနရာ နာမယ္။

·        
Trichomoniasis
(ထြိဳင္ကိုမိုးနပ္) ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ေနရင္ အေနအထိုင္ခက္ၿပီး၊ အျဖဴ (အျမွဳတ္) ဆင္းမယ္။
ေမြးလမ္း၊ မိန္းမကိုယ္ နီမယ္။ စိမ္းဝါတဲ့ အနံ႕ဆိုးတဲ့ အရည္ဆင္း၊ ယားတယ္။

(၆)     လိင္ဆက္ဆံတာကို လိင္အဂၤါေတြကိုသာမက
စဥ္းစားရမွာေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါေသးတယ္။ ကူးစက္ ေရာဂါအမ်ိဳးစံုဟာ ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ လမ္းေတြကလဲ
အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ အတူတူ ထိကပ္၊ ေပြ႔ဖက္ စသျဖင့္ နီးစပ္မႈေတြ ေၾကာင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ
အမ်ားၾကီးရွိတယ္။

·        
Transmission
by direct contact ကိုယ္အဂၤါ တိုက္ရိုက္ ထိေတြ႔မႈေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ ေရာဂါေတြ။

·        
Yeast
infections မိႈေရာဂါအတြက္ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဟာ ေနရာေကာင္း ျဖစ္ တယ္။
ေယာက္်ားေတြရဲ႕ ကပ္ပဲ့အိတ္ နဲ႔ လိင္တံ ေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။ Tinea Manuum & Tinea
Pedis (Athlete's Foot) အားကစားသမား ေျခေထာက္၊ Tinea Cruris (Jock Itch) ေပြးတမ်ိဳး၊
Tinea Corporis or Tinea Circinata (Ringworm) ေပြး၊ Tinea Versicolor (Pityriasis
Versicolor) ညွင္း။

·        
ဗက္တီးရီးယား-အနာ
အမ်ိဳးမ်ိဳး Impetigo, Folliculitis, Furunculosis, Carbunculosis, Ecthyma,
Erysipelas, Cellulitis, Necrotizing Fasciitis ေတြ ရွိတယ္။

·        
Syphilis
ဆစ္ဖလစ္ (ရွားပါး)၊

·        
Warts
ၾကြက္ႏို႔၊

·        
Leprosy
လက္ပရိုစီ-အနာၾကီးေရာဂါ။

·        
Oral
Sexual Transmission ပါးစပ္သံုး လိင္ဆက္ဆံရာက ကူးစက္ေရာဂါ Herpes simplex virus 1 ေရယံု
ဗိုင္းရပ္စ္ အမ်ိဳးအစား (၁)။

·        
Droplet
contact ေသးငယ္လွတဲ့ အမံႈအမႊားေလးေတြကေန ကူးတဲ့ေရာဂါေတြ၊ Bacterial Meningitis ဗက္တီးရီးယား-ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္၊
Chickenpox ေရေက်ာက္၊ Common cold အေအးမိ၊ Influenza တုပ္ေကြး၊ Mumps ပသိေရာင္၊
Strep throat လည္ေခ်ာင္းနာ၊ Tuberculosis တီဘီ၊ Measles ၀က္သက္၊ Rubella ဂ်ာမန္-၀က္သက္၊
Whooping cough ၾကက္ညွာ-ေခ်ာင္းဆိုး။

·        
Airborne
transmission ေလကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ၊ Anthrax ေဒါင့္သန္းေရာဂါ၊ Chickenpox ေရာေက်ာက္၊
Influenza တုပ္ေကြး၊ Measles ၀က္သက္၊ Pertussis ၾကက္ညွာ-ေခ်ာင္းဆိုး၊ Smallpox ေက်ာက္ၾကီး၊
Tuberculosis တီဘီ။

·        
Fecal-oral
transmission စအို-ပါးစပ္လမ္းက ကူးစက္ေရာဂါေတြ၊ Giardiasis ၀မ္းပ်က္ ေရာဂါ၊
Hepatitis A အသဲေရာင္ ေအ၊ Hepatitis E အသဲေရာင္ အီး၊ Rotavirus ၀မ္းပ်က္ ေရာဂါ၊
Shigellosis ၀မ္းကိုက္ေရာဂါ၊ Typhoid fever တိုက္ဖြိဳက္၊ Vibrio parahaemolyticus
infections ၀မ္းပ်က္ေရာဂါ၊ Poliomyelitis ပိုလီယို၊ Cholera ကာလ၀မ္း၊ Clostridium
difficile ၀မ္းပ်က္ေရာဂါ၊ Cryptosporidiosis ၀မ္းပ်က္ေရာဂါ၊ Ascariasis သန္ေကာင္။

·        
Vector
borne transmission ျခင္စတဲ့ ၾကားခံ-အေကာင္ေတြကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါ ေတြ။

·        
Chikungunya
ျခင္ ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေရာဂါတမ်ဳိး၊ ဆင္ျဖဴေတာ္တုပ္ေကြး၊

·        
Dengue
fever ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊

·        
Eastern
Equine Encephalitis (EEE) ျခင္ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေရာဂါတမ်ဳိး၊

·        
Epidemic
polyarthritis ကပ္ေရာဂါျဖစ္တဲ့ အဆစ္နာေရာဂါတမ်ဳိး၊

·        
Japanese
encephalitis စပါးခင္းျခင္ ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ၊

·        
Kyasanur
Forest disease သစ္ေတာရွိ ေမ်ာက္မ်ား ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါ၊

·        
La
Crosse encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျခင္ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေရာဂါ၊

·        
Leishmaniasis
သဲျခင္မ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ အေရျပား အနာေရာဂါ၊

·        
Loaiasis
သရက္ပိုး ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါ၊

·        
Lyme
disease သမင္ျခင္ေကာင္ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါ၊

·        
Malaria
ငွက္ဖ်ား၊

·        
Onchocerciasis
ျခင္နက္ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ မ်က္စိေရာဂါ၊

·        
Plague
ႂကြက္သန္းကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ကပ္ေရာဂါႀကီး၊

·        
Relapsing
Fever သန္း၊ မွက္ ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါ၊

·        
St.
Louis encephalitis ျခင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ႏွင့္ဆင္တဲ့ေရာဂါ၊

·        
Venezuelan
equine encephalitis ျခင္ ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ တမ်ဳိး၊

·        
West
Nile fever ျခင္ ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ ဂ်ပန္-ဦးေႏွာက္ေရာင္ႏွင့္ ဆင္တဲ့ေရာဂါ၊

·        
Western
equine encephalitis ျခင္ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ၊

·        
Yellow
fever ျခင္ ကတဆင့္ကူးစက္တဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) အဖ်ားေရာဂါတမ်ဳိး၊

ေဆးစာမွာ ျပည့္စံုေအာင္
ေရးတာပါ။ သတိထားဆင္ျခင္၊ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ ႏိုင္တာေတြသာျဖစ္တယ္။

ေရာဂါ အမ်ားဆံုးကလည္း
ျဖစ္လာရင္ ကုသလို႔ရတာေတြ မ်ားတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

၁-၂-၂၀၁၁