တခ်ိဳ႕မ်ား သားအိမ္ထုတ္ျပစ္ျပီး စစ္ေဆးမွသာေရာဂါကိုအတိအက်သိႏိုင္တယ္။ MRI နဲ႔ Transvaginal ultrasound ေမြးလမ္းကေနရိုက္တဲ့ ‘အာလ္ထြာေဆာင္း’ နဲ႔လဲသိႏိုင္လာျပီ။ လက္နဲ႔စမ္းသပ္ရင္ သားအိမ္က ပံုမွန္ထက္ၾကီးေနမယ္။ နာမယ္။ Sonohysterography လဲဆက္လုပ္ရတယ္။ ဆားရည္ထိုးထည့္ျပီးမွ ‘အာလ္ထြာေဆာင္း’ ရိုက္တာျဖစ္တယ္။ Uterine Fibroids သားအိမ္အက်ိတ္ နဲ႔ မွားႏိုင္တယ္။
လံုးဝေပ်ာက္ကင္းသည္အထိ ကုသမႈ ခံယူထားသည့္ အေမရိကန္ ကေလးငယ္ တစ္ဦးတြင္ HIV ပိုး ျပန္လည္ေတြ႕ရွိ
“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အေနနဲ႔ ဒီျဖစ္ရပ္ကို ႀကိဳးစားအေျဖရွာ ေလ့လာေနပါတယ္။ လိုအပ္မယ္ဆုိရင္ HIV ေရာဂါပိုး ကုသမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ” ဟုလည္း ေျပာၾကားသြားသည္။ ဆရာဝန္မ်ားက HIV ပိုး ရွိေနသည့္ ကေလးငယ္တစ္ဦးကို ေမြးဖြားၿပီး နာရီပိုင္းအတြင္း ကုသမႈ ေပးျခင္းျဖင့္ ေရာဂါပိုးကို ခ်ဳပ္ထိန္းႏိုင္မည္ဟု ယူဆထားခဲ့ေသာ္လည္း ယခုျဖစ္ရပ္မွာမူ ကြဲျပားေသာ အေျခအေနသို႔ ဦးတည္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
Contraception methods တားေဆး-တားနည္းမ်ား
ကြ်န္မ အိမ္ေထာင္က်တာ မၾကာေသးပါဘူး။ သားသမီး မယူခ်င္ေသး၍ ယခင္က အကြာကြယ္ သံုးပါတယ္။ ယခုေတာ့ အမ်ိဳးသားက ႕႕႕႕႕ ကို အျပင္ထုတ္ေတာ့ သားသမီး မရႏိုင္ဘူးဆိုတာ ေသခ်ာလား သိခ်င္လို႔ပါ။ ပံုမွန္လာမဲ့ ရာသီရက္ေတာ့ မလာတာ ၁ လ ရွိပါျပီ။ ေနာက္ဆံုး အမ်ိဳးသားနဲ႔ ထိုကဲ့သို႔ မေနခင္က ရာသီလာထားပါတယ္။ ကြ်န္မက ရာသီလည္းမမွန္တက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ရ ႏိုင္လား ဆိုတာေမးခ်င္တာပါ။
တားေဆး အားကိုးနဲ႔ ကမၻာျခားမွာ ေသမေလာက္ ေၾကာက္ၾကသူမ်ား
ကုိယ္ဝန္ဖ်က္တဲ့ ျပႆနာက နက္နဲလြန္း ပါတယ္။ ကိုင္တြယ္ရ ခက္တယ္။ ဘယ္႐ႈေထာင့္က ၾကည့္သလဲေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ေဆးပညာ ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္မွာလား။ ဘာသာေရး ႐ႈေထာင့္ကလား၊ လူမႈေရး ႐ႈေထာင့္ ကလား။ ဒီၾကားထဲမွာ စီးပြားေရး အေျခအေန ဆိုတာလဲ ပါေသးပါတယ္။ ႐ႈေထာင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးက ၾကည့္တာ ျဖစ္လို႕ အယူအဆ ေတြ ကြဲျပားသြား ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ လက္ရွိ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒ အတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္ ရပါတယ္။ ဆရာဝန္ ေတြမွာ ethic ေခၚတဲ့ က်င့္ဝတ္ကို လိုက္နာရတဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။ မလိုအပ္ဘဲ ကုိယ္ဝန္ မဖ်က္ရဘူး။
ကိုယ္ဝန္ရွိစ အိပ္ရာထေရာဂါ
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ အေစာပိုင္းလေတြမွာ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာကို Morning sickness ကိုယ္ဝန္ရွိစ အိပ္ရာထေရာဂါလို႔ ေခၚျပီး ေဆးစာနဲ႔ Nausea gravidarum လို႔ ေခၚပါတယ္။ မနက္ခင္းမွာ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဒီနာမယ္ ေပးတာျဖစ္မယ္။ ေန႔ခင္းေရာ ညပိုင္းမွာပါ ျဖစ္တတ္တာပါဘဲ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္းလိုလို ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ တဝက္ေလာက္က ေဆးကုသမႈ ခံယူၾကရတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ကို္ယ္ဝန္ ၆ ပတ္မွာ စတတ္ျပီး၊ ၁၂ ပတ္ေရာက္ရင္ သက္သာသြားၾကတယ္။
ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္နည္း
ရာသီလာရမဲ့ ရက္ထက္ တခ်ိဳ႕က တရက္ေနာက္က်ရင္ေတာင္မွ စမ္းႏိုင္တယ္ဆိုေပမဲ့၊ တပါတ္ေနာက္က်ခ်ိန္မွာ စမ္းသင့္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္လို႔ သံသယရွိေနျပီး စမ္းေတာ့ အႏုတ္သာျပတယ္ဆိုရင္ ေသခ်ာဘို႔အတြက္ ေနာက္ ရက္အနည္းငယ္ (၇ ရက္) ေနရင္ တခါထပ္စမ္းသင့္တယ္။ ဒီစမ္းသပ္နည္းကို အရက္ေသာက္ထားထား၊ မူးယစ္ေဆးသံုးထားထား အေျဖကို သက္ေရာက္မႈမရွိပါ။
MANA ဘာလုပ္ေနလဲဆိုေတာ့ အပိုင္း (၂၂)
HIV ပိုး မရွိဆိုသျဖင့္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈ ျပဳလုပ္ရန္မလိုဟု မယူဆသင့္ပါ။ ကာယကံရွင္သည္ HIV (-) ပိုးမရွိဟူေသာ အေျဖအတြက္ စိတ္သက္ရာ ရေနခ်ိန္တြင္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးသူသည္ အေရးႀကီးေသာအခ်က္မ်ားကို အေလးေပး ေျပာၾကားရမည္။ ၾကားကာလတြင္ အႏၱရာယ္ က်ေရာက္ႏိုင္ေသာ အျပဳအမူရွိပါက HIV ပိုး ကူးစက္ ႏိုင္ေခ် ရွိေနေၾကာင္းကို ကာယကံရွင္အား ရွင္းလင္းေျပာျပကာ ေနာက္ထပ္ေသြး မစစ္မွီၾကား အႏၱရာယ္ရွိေသာ အျပဳအမူမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ႏွင့္ စိတ္ခ်ရေသာ လိင္ဆက္ဆံမႈကိုသာ ျပဳလုပ္ရန္ ေျပာၾကားၿပီး ေနာက္ တစ္ႀကိမ္ ေသြးစစ္ရမည့္ ရက္ကို ရက္ခ်ိန္းေပးလိုက္ရပါသည္။
Emergency pills အေရးေပၚကို ပဲေလွာ္လို မစားပါနဲ႔
အေရးေပၚတားေဆးကို အေရးေပၚအတြက္သာ သံုးသင့္ပါတယ္။ ရာသီေျပာင္းသြားမယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြ ေျပာင္းလဲမယ္။ ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္သလဲ သုေတသန မျပည့္စံုပါ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္လို ႏိုင္ငံေတြမွာသာ အေရးေပၚ တားေဆးကို ခဏခဏေသာက္ေနၾကတယ္။ သုေတသန လုပ္လို႔လဲ မရဘူး။ ဆရာ့ဆီကို ေမးၾကတာ အေရအတြက္ အေတာ္ၾကီး မ်ားတယ္။
ေရာဂါပုိး ကူးစက္ျခင္း (အေမးအေျဖ) (၂)
မိခင္ႏို႔ရည္ထဲမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး အနည္းအက်ဥ္း ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ မိခင္ရဲ႕ ႏို႔စို႔ရတဲ႔ ကေလးခုနစ္ေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ဟာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မိခင္မွာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ျဖစ္ပြားခါစ အခ်ိန္ရယ္၊ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ လကၡဏာေတြ စေပၚတဲ့ အခိ်န္ရယ္၊ ဒီႏွစ္ခ်ိန္မွာ ကေလးကို ကူးစက္မႈႏႈန္း ပိုျမန္ပါတယ္။
မႏၱေလးၿမိဳ႕မွ လူမႈေရးအဖြဲ႕မ်ား အမုန္းမပြားေရး ႏႈိးေဆာ္
ဒီကေန႔ တူညီ၀တ္စံုေတြနဲ႔ ေရကစားခဲ့တဲ့ အစီအစဥ္ကို မႏၱေလးၿမိဳ႕က မိဘမဲ့ကေလးေတြ၊ HIV/AIDS ေဂဟာက ကေလးေတြနဲ႔ လမ္းေတြေပၚမွာပဲ ေနထိုင္ၾကတဲ့ အိုးအိမ္မဲ့ ကေလးေတြလည္း ပါ၀င္ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ “ပန္းစကား” အဖြဲ႔ဟာ သႀကၤန္ ကာလအတြင္း လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အမုန္းပြားေစမယ့္ အေျပာအဆိုေတြကို ေရွာင္ရွားၾကဖို႔ အတြက္ လက္ကမ္း စာေစာင္ေတြ၊ စတစ္ကာေတြနဲ႔ တီရွပ္အက်ႌေတြကို အခုရက္ပိုင္းအတြင္း မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ပါတယ္။
HIV ေရာဂါပိုးရွိသည့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြကို အစိုးရေဆးရံုက မီးဖြားစရိတ္ေတာင္း ပါက တိုင္ၾကားႏိုင္
အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိေသာ မိခင္မ်ား ခြဲစိတ္ၿပီးေမြးဖြားရာတြင္ မီးဖြား စရိတ္အား ႏွစ္ဆယူလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မိခင္မွ ကေလးသို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္သည့္ႏႈန္းကို ျမင့္မားလာေအာင္ တြန္းပို႔သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုးရွိေသာ အမ်ဳိးသမီး ၃ဝဝဝ ခန္႔ အဖြဲ႕ဝင္ထားေသာ Myanmar Positive Women Network မွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
HIV ပိုးေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေတာ့မည့္ ကေလးငယ္မ်ား
သူမေမြးၿပီးၿပီးခ်င္းမွာ AZT, 3TC နဲ ့ nervirapine “နက္ဗရာပိုင္း ” ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ေတြက တုိက္ေႂကြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဒီေဆးေတြဟာ လူႀကီးေတြကိုသာ တုိက္ေႂကြးတာ ျဖစ္ေပမယ့္ HIV ေရာဂါပိုး ကင္းစင္သြားတဲ့ ဒီကေလးငယ္ဟာ ဒီလို ေဆးေတြကို ဆက္ေသာက္ရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးကတည္းက HIV ေရာဂါပိုးပါလာတဲ့ ကေလးငယ္ ေနာက္ထပ္ (၅၀) ဦးကိုလည္း သူတုိ႔ ေမြးဖြားၿပီးၿပီးခ်င္း (၄၈) နာရီအတြင္း အခု ကေလးငယ္လုိပဲ ေဆး၀ါးေတြ စမ္းသပ္တုိက္ေကၽြးၿပီး ကုသဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လုိ႔ ဒီဆရာ၀န္အဖြဲ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

Follow me on: