SAW အဖြဲ႔၏ တာ၀န္ခံ တစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုမ်ဳိးလြင္က “ဒီေန႔ ေဒၚေအးေအးမာနဲ႔ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္း၊ ေဒၚဇင္မာေအာင္တို႔ ေတြ႔ ၾကတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က SAW ရဲ႕ Activities ေတြကို သူတို႔ကို ရွင္းျပတယ္။ အဓိကကေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဆီမွာ HIV ေ၀ဒနာ ရွင္ေတြကို ဘယ္လိုေစာင့္ေရွာက္လဲ။ ေဆး၀ါးကို ဘယ္လိုရေအာင္ လုပ္လဲဆိုတာကို သူတို႔ကို ေျပာျပ တယ္။ သူတို႔ကလည္း သူတို႔ အေတြ႔အၾကံဳကို ေျပာျပတယ္။
ကေလးသူငယ္ လိင္ေစာ္ကားမႈ
ကေလးေတြကို လိင္မႈဆိုင္ရာ မဖြယ္မရာသတင္းေတြ (ဂူဂယ္လ္) မွာ ရိုက္ရွာရင္ တသီတတန္းၾကီး ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ ဗာတီကန္စီတီး၊ ပင္တာဂြန္၊ ေဟာလိဝုဒ္၊ နာမည္ၾကီး ထိပ္သီးေတြပါေနတယ္။ သူမ်ားေတြဆီမွာ အဲေလာက္ေတာင္ ျဖစ္ေနသလား၊ မကဲ့ရဲ႕ပါနဲ႔။ ကိုယ့္ဆီမွာ ဂူဂယ္ ရွာေဖြအင္ဂ်င္က ဝင္မရလို႔သာ လူမမယ္ ျမန္မာကေလးေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ေစာ္ကားမႈခံေနရသလဲ မသိႏိုင္တာသာ ျဖစ္ပါမယ္။
လင္မယား ဆက္ဆံေရး ေမးခြန္း (၃)
သူက စအုိ၀နဲ႔ အင္မတန္မွ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳလုပ္ ခ်င္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ သူ႔အမ်ဳိးသမီးမွ စအုိ လိင္ဆက္ဆံလွ်င္ HIV ပုိးရႏုိင္သည္လို႔ ေျပာပါတယ္။ သူတုိ႔ႏွစ္ဦးလုံး ပုိးမရိွပဲနဲ႔ ဆက္ဆံရင္ေကာ ပုိးရႏုိင္လုိ႔လား။
ကေလး ရေစႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ား
အမ်ိဳးသား ဘက္က ခ်ိဳ ႔ယြင္းခ်က္ ၄၀% ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး ဘက္က ၄၀% ျဖင့္ ဆတူ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာခ်က္ တစ္ရပ္က ဆိုပါတယ္။ က်န္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္း မသိဘဲ ျမံဳေနျခင္း ကေတာ့ ၂၀% ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။
မိခင္မွ သေႏၶသားသုိ႔ HIV ပုိး မကူးစက္ႏုိင္ေရး HIV စစ္ေဆးႏုိင္ေရး ဆရာျဖစ္ သင္တန္း ပုိ႔ခ်
သင္တန္းသုိ႔ မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ ၂၈ ၿမိဳ႕နယ္မွ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီး ဌာနမွဴးမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္ သူနာျပဳ ဆရာမႀကီးမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရး မွဴးမ်ား၊ INGO အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ စိတ္ပါ ဝင္စားေသာ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္းမ်ား တက္ေရာက္သည္။
ေမြးကင္းစေလး၏ ေမြးရာပါ ရန္သူ (ေနာက္ဆက္တြဲ)
HIV ခံစားေနရသည့္ အသက္ (၃၁) ႏွစ္ရိွ ဦးေနာ္ဆမ္ (Salang Naw Sam) သည္လည္း သူ၏ သားဦးျဖစ္သည့္ (၇) လသား ကေလးငယ္မွာ ခုထက္ထိ က်န္းက်န္းမာမာ ရိွေနေသးေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ အသက္ဆက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ခိုင္မာေန ဆဲျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း HIV ပိုးကူးစက္မႈႏႈန္း တစ္ေန႔လွ်င္၂၃ ဦးရွိ
“Sex Worker မွ ကူးတာ မဟုတ္ဘူး။ သာမန္ အမ်ဳိးသမီး ဘ၀နဲ႔ ရပ္တည္ေနရင္း ကူးစက္ခံရသူ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆုိ အေဖ၊ အေမမွာရွိတဲ့ အတြက္ ေမြးလာတဲ့ ကေလးေတြမွာ ဒီေရာဂါပိုး ပါလာေရာ။ အဲဒီလုိဆုိရင္ ေလာကထဲကို HIV ပိုးရွိသူ အလုိလို ေရာက္လာတာပဲေလ။ ဒီလုိျဖစ္တာ က်န္းမာေရး အသိပညာ အားနည္းလို႔ပါပဲ” ဟု ေဒၚစုစုလိႈင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
အေရးေပၚ တားေဆး အသက္ မေရြးေတာ့
ဒီအေရးကို ေအာင္ျမင္ဘို႔ လုပ္ေနတဲ့ Center for Reproductive Rights ကေထာက္ျပထားတာက မိန္းကေလးေတြ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ေအာက္မွာ ဒီေဆးေသာက္လို႔ စိတ္မခ်ဘူးဆိုတာကို သက္ေသမျပႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အစဥ္အလာ လိုက္နာတဲ့ US social conservatives အဖြဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုသာျဖစ္လာရင္ မိန္းကေလး ငယ္ငယ္ေလးေတြၾကား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအျပဳအမူေတြ ပိုတိုးလာမယ္လို႔ ဆိုလိုက္ပါတယ္။
HIV ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ၿပီလား
ကေလးက ေက်းရြာေဆး႐ံုမွာေမြးတာ။ အေမက ေရာဂါရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေနတုန္းက ေရာဂါ ကုမထားဘူး။ Prenatal HIV Treatment ယူမထားဘူး။ ကေလးေမြးေတာ့မွ ေရာဂါရွိမွန္း သိတာ။ ဆရာဝန္ေတြက ကေလးကို ေရာဂါကူးဖို႔ နီးစပ္ေနတာ သိသြားတယ္။ ဒါနဲ႔ ေဆးေတြတြဲဖက္ၿပီး သံုးတဲ့နည္းနဲ႔ ကုတယ္
HIV ေရာဂါပိုးျဖင့္ ေမြးလာေသာ ကေလးငယ္အား ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ ေရာဂါ ပိုး ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ခဲ့
ေဆးကုသမႈ သစ္ကို ကေလးငယ္အား ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ ကုသခဲ့ရာ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း ၎က ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ရန္ အလားအလာ မ်ားေသာ ေမြးကင္းစ ကေလးမ်ားကို ရက္သတၱ ေျခာက္ပတ္ အရြယ္တြင္ HIV ေရာဂါပိုး ရွိ၊ မရွိ ေသြးစစ္ေဆးမႈ ရရွိသည္ အထိ ေဆးတုိက္ေကြၽးရေၾကာင္း သိရသည္။
“အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္ခံရေသာ မိဘမဲ့ ကေလးမ်ား အတြက္ လူငယ္ဖြံၿဖိဳးေရး ပရဟိတေဂဟာ ဖြင့္လွစ္”
သုခရိပ္ျမံဳေဂဟာသည္ ၂၀၁၂ ဒီဇင္ဘာ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ အလႉေငြက်ပ္ ၈၁၃ သိန္း လက္ခံ ရရွိၿပီးျဖစ္သည္။ သုခရိပ္ျမံဳ လူငယ္ဖြံၿဖိဳးေရး ပရဟိတေဂဟာ၌ လက္ရွိတြင္မိဘမဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီ-ေအ့ဒ္စ္ေ၀ဒနာသည္ ကေလး ၁၁ ဦးရွိ ေနေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းေဂဟာမွာ ျပည္ႀကီး တံခြန္ျမိဳ႕နယ္၊ ဘံုပ်ံေတာရ၊ ျမ၀တီမင္းၾကီး တိုက္အတြင္းတြင္ တည္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
အိပ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္ခံရေသာ မိဘမဲ့ ကေလးမ်ား အတြက္ လူငယ္ဖြံၿဖိဳးေရး ပရဟိတေဂဟာ ဖြင့္လွစ္
သုခရိပ္ျမံဳေဂဟာသည္ ၂၀၁၂ ဒီဇင္ ဘာ ၃၁ ရက္ေန႔အထိ အလႉေငြက်ပ္ ၈၁၃ သိန္း လက္ခံရရွိၿပီးျဖစ္သည္။ သုခရိပ္ျမံဳ လူငယ္ဖြံၿဖိဳးေရး ပရဟိတေဂဟာ၌ လက္ရွိတြင္မိဘမဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီ-ေအ့ဒ္စ္ေ၀ဒနာသည္ ကေလး ၁၁ ဦးရွိ ေနေၾကာင္းႏွင့္ ယင္းေဂဟာမွာ ျပည္ႀကီး တံခြန္ျမိဳ႕နယ္၊ ဘံုပ်ံေတာရ၊ ျမ၀တီမင္းၾကီး တိုက္အတြင္းတြင္ တည္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

Follow me on: