နာတာရွည္၊ ျပန္ျပင္မရအထိ ျဖစ္မယ္။ Tubal infertility ကေလးမရတာ ၁၁% မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Premature delivery အခ်ိန္ေစာ ေမြးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပား၊ အဆစ္၊ မ်က္စိေတြကို ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ HIV ပိုးနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိရင္ ကူးလာႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္။ တျခား STD ေရာဂါေတြနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ေဆး မကုဘဲေနရင္ ျမံဳေနမယ္။ ျပန္ျဖစ္မယ္။

ဖို-မ သဘာဝ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နမ္း႐ႈပ္ ၾကရာဝယ္ ၁ဝ စကၠန္႔မွ် နမ္း႐ံုျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး၏ ခံတြင္းမွ ဘက္တီးရီးယား သန္း ၈ဝ ခန္႔ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး ကိုးႀကိမ္ နမ္းေသာ ခ်စ္သူစံုတြဲ မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ၿပီးေနာက္ ခံတြင္း ဘက္တီးရီးယား အုပ္စုမ်ားလည္း တူသြား တတ္ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာျပသည္။

rethritis ဆီးလမ္းျပြန္အ၀ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg Orally once; Ciprofloxacin 500 mg Orally once; Ceftriaxone 250 mg IM once; Acute Interstitial Nephritis (Due to drugs such as Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day x 1-2 weeks; Acute Glomerulonephritis (Hypertension, Edema, urinary RBC and Albumin) = High-dose Steroids

ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ တိရစာၦန္မ်ားကို အရက္ေပးရာ သုက္ပိုးအရည္အေသြး ေလ်ာ့နည္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ယခုေလ့လာမႈအတြက္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၂၈ ႏွစ္ၾကားအမ်ဳိးသား ၁၂၂၁ ဦးကို ေလ့လာခဲ့သည္။ ၎င္းကိုဆီမွ ေသြးႏွင့္ သုက္ပိုးနမူနာမ်ားကို ယူၿပီး ေလ့လာခဲ့သည္။ အရက္ေသာက္သူ မ်ားသည္ ေသြးတြင္းရွိ Sexhormo-ne binding globulin (SHBG) သည္ က်ဆင္းေနေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရ သည္။

သားအိမ္ဝ၊ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ တျခားေနရာ ဘယ္ကလာတယ္ဆိုတာကို ခြဲျခားရမယ္။ ဒီေသြးက သားအိမ္အထဲျဖစ္ျဖစ္၊ သားအိမ္အဝကျဖစ္ျဖစ္ လာႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနလာတာလဲ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ ရာသီ စဆင္းျပီး၊ ၁ဝ ရက္နဲ႔ ၁၅ ရက္ၾကား ဆင္းတာ မ်ားတယ္။ အတြင္းခံကို စြန္းယံုေလးကေန မ်ားမ်ားလဲ ဆင္းႏိုင္သလို ခဏေလးကေန ၂-၃ ရက္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ အေရာင္က အနီ၊ အညိဳ၊ ပန္းေရာင္နဲ႔ အက်ိအခြ်ဲပါ ေရာတတ္တယ္။

ေမြးျပီးတာနဲ႔ ကေလးကိုလည္း ZDV ေဆး ၁ လခြဲအထိ ေပးရမယ္။ ပိုးရွိမိခင္က ႏို႔တိုက္လို႔ ကေလးကူးရတာ ၁၅% ရွိတယ္။ ႏို႔ေစာေစာ ျဖတ္သင့္တယ္။ ႏို႔မတိုက္ေလ ကူးဘို႔အခြင့္ နည္းေလ။ မၾကာေသးခင္ကဘဲ HIV ပိုးရွိသူ မိခင္ေတြက ႏို႔တိုက္တာကို WHO က တားျမစ္ လိုက္ပါတယ္။ မေအကို ေဆးကုသမႈခံဘို႔နဲ႔ ကေလးမွာ ေရာဂါပိုး ရွိ-မရွိ ေစာႏိုင္သမွ် ေစာျပီး (၆ ပတ္အတြင္း) ေဆးစစ္ဘို႔ပါ အၾကံျပဳတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀၀-၃၀၀ အၾကာက ကာလသား အိပ္မက္မက္သူေတြကုိ သုက္ရည္ အားနည္းတယ္လို႔ ထင္ၿပီး ကုသမႈ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ထင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကလည္း အယူအဆ အမွားပါ။ ဒါက သုတ္ရည္အားနည္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကာလသား အိပ္မက္ မက္တာက အျပစ္တခု မဟုတ္ပါဘူး။ ခႏၶာကိုယ္က သဘာဝအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသလို ခံစားေနဖို႔ မလိုပါဘူး။ ရွက္စာရာမလိုသလို ေၾကာက္ရြံ႕ဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။

”ခုက ဘိုထိုင္ေတြပဲ အသုံးမ်ားၾကတာေလ။ ေရာဂါကူးစက္ ျမန္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သိၾကတာပဲ။ ဘယ္ တတ္နိုင္ပါ့မလဲ။ တစ္သၽွဴးနဲ႔သုတ္ၿပီး ထိုင္ျဖစ္တယ္။ အိမ္သာထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေဆးဖ်န္းထားပါေစ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ကာကြယ္နိုင္မွာလဲ။ ေဈးဝယ္ စင္တာေတြမွာဆို ပိုဆိုးတာေပါ့” ဟု ေတာင္ ဒဂုံ ရပ္ကြက္ေန မႏုက ေျပာသည္။

ရာသီလာခ်ိန္မွာ နာတာကို Dysmenorrhea ေခၚတယ္။ Painful Period ရာသီလာလို႔ တအားနာေနရင္ အေနရအထိုင္ရ မသက္သာသူေတြ မ်ားတယ္။ ဗိုက္နာတာလဲပါတယ္။ နဲနဲေလာက္၊ ၁-၂ ရက္ ေလာက္ဆို စိုးရိမ္စရာ မလိုပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္၊ ဝမ္းပ်က္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ခါးနာတာေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ စိတ္မူေျပာင္းသူေတြလဲ ရွိတယ္။ (သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။)

ဆရာရွင့္ သမီး အသက္ ၂၉ ႏွစ္ပါ။ အခု ကိုယ္ဝန္ ၈ လထဲမွာပါ။ ဗိုက္ေၾကာေတြလည္း ျပတ္သလို ရင္သားေတြပါ အေၾကာေတြ ျပတ္ေနပါတယ္။ တျခားကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ေမးၾကည့္ေတာ့ ရင္သားေတြ အေၾကာမျပတ္ၾကပါဘူး။ ရင္သားေတြ အေၾကာျပတ္တတ္ ပါသလား။ အႏၱရာယ္ ရွိပါသလား။ ဘာေဆးေတြ လိမ္းသင့္ပါသလဲရွင့္။ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ေတြ လမ္းညႊန္ေပးပါအုံးရွင့္။

မိန္းမကိုယ္ဟာ ပိုးမႊား၀င္ၿပီး PH မွ် ေျခပ်က္ေနမယ္ အနံ႔ေတြ ဘာေတြဆိုးရြားစြာ နံေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ PH Level 5 အဆင့္ရွိတဲ့ ပါ၀င္တဲ့ မိန္းမကိုယ္ သန္႔စင္ေဆးေၾကာရည္ေတြကို ေရြးခ်ယ္သံုးစြဲႏုိင္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္မွ ထြက္တဲ့အရည္ Vaginal discharge အေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။ မ်ိဳးပြားႏုိင္တဲ့ အသက္ အရြယ္ေတြျဖစ္တဲ့ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ပံုမွန္ မိန္းမကိုယ္ထဲက vaginal discharge ေတြဆင္းေလ့ ရွိပါတယ္။

အတြဲတခုမွာ တေယာက္မယ္ ေရာဂါရေန၊ ျပေနရင္ က်န္တေယာက္မွာလဲ ဘာမွ မျပေပမဲ့ပိုးရွိေနျပီ။ ဒါေပမဲ့ တေယာက္မွာ အဲလိုေတြ႔တိုင္း ေဖါက္ျပန္သူ ဆိုျပီး စြပ္စြဲလို႔လဲ မရျပန္ပါ။ HIV ရွိေနသူ လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ေဆးကုရလဲ ခက္တယ္။ Squamous Cell Carcinoma in Situ ကင္ဆာကနဦးျဖစ္ေနသူ အထူးကုနဲ႔ ကုသပါ။ Cervical Warts သားအိမ္ဝ ၾကြက္ႏို႔ကို Biopsy evaluation လုပ္ရမယ္။ အထူးကုသမႈ လုပ္ရမယ္။