ယခုေတြ႕ရွိေသာ ဆဲလ္စနစ္တြင္ အစိတ္အပိုင္းႏွစ္ရပ္ ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ အင္ဇိုင္းစနစ္မ်ား၊ DNA စနစ္မ်ား ပါ၀င္ေနေၾကာင္း၊ အဆိုပါဆဲလ္သည္ အျခား ခုခံအားဆဲလ္မ်ား၏ DNA အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ႏိုင္ၿပီး HIVပိုးကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္မည့္ DNA recording system ကို ဖန္တီးႏိုင္္ေၾကာင္းကို ယခု သုေတသနကို ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဂၽြန္ေဟာ့ကင္း တကၠသိုလ္မွ သုေတသီမ်ားကေျပာ ၾကားခဲ့သည္။

HIV နဲ႔ လူနာတစ္ေယာက္ (ဘဲြ႕ေတာ့ ရတယ္၊ ပညာတတ္မတတ္ေတာ့ မသိဘူး) လာျပတယ္။ သူေရာဂါ ရွိမွန္းကို HIV အထူးကုက ရွင္းျပျပီးသား။ ေဆးရံုတက္ဖို႔ လိုေတာ့မွ က်ေနာ္နဲ႔ ျပျပီး တက္တာ။ သူ HIV အတြက္ ေဆးေသာက္ ခ်င္တယ္တဲ့။ ေသာက္လဲ ေသာက္ရမဲ့ အေနအထားကိုး။ ေဆးရုံက ဆင္းျပီး ၅ ရက္ေနရင္ ျပန္ျပပါ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ညႊန္ၾကားမယ္လို႔ ေျပာလိုက္တယ္။

အခက္အခဲ မ်ားစြာကို ရွင္းလင္းေစႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည့္ အဆိုပါ modified protein ကို AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ကုသရန္ ဆက္လက္ေလ့လာ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ Nullbasic သည္ HIV ႀကီးထြားမႈကို သိသိ သာသာ ရပ္တန္႔ေစေၾကာင္း ဓာတ္ခြဲခန္း စမ္းသပ္ခ်က္မ်ားအရ ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည့္ ရလာဒ္အေပၚ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားအတြက္ ကာကြယ္ကုသေဆး ထုတ္လုပ္ရန္ ေဆးပညာရွင္မ်ားမွ စိတ္အား ထက္သန္လ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အက္ဆီတစ္အက္စစ္ေခၚ ရွာလကာရည္ျဖင့္ စမ္းသပ္ရေသာ ထိုနည္းလမ္းတြင္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား လံုးဝမလိုေပ။ ယင္းစမ္းသပ္မႈတြင္ သန္႔စင္ေသာ ရွာလကာရည္အား အမ်ိဳးသမီး၏ သားအိမ္ေခါင္းဝသို႔ ဂြမ္းစႏွင့္ သုတ္ေပးၿပီး တစ္မိနစ္ခန္႔ ၾကာေသာအခါ၌ ေရာဂါပိုးရွိလွ်င္ သားအိမ္ေခါင္းဝမွာ အဝါေရာင္သို႔ ေျပာင္းလဲသြားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

တိုက်ဳိ တကၠသိုလ္ႏွင့္ Riken သုေတ သနဌာနရွိ ဓာတ္မတည့္မႈႏွင့္ ေရာဂါၿပီးစနစ္ ပညာရပ္ ဆိုင္ရာအဖြဲ႕မ်ားသည္ T-cells မ်ားကို ပိုမိုဖန္တီး ျပဳလုပ္ႏိုင္ရန္ အတြက္ အဆင့္ျမင့္ ပင္မဆဲလ္ နည္းပညာမ်ားကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ အဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕သည္ လူနာတစ္ဦး၏ အေရျပား ကင္ဆာေရာဂါကို အဓိကထား တိုက္ဖ်က္သြားမည့္ T-cells မ်ားကို ထုတ္ယူခဲ့ၿပီး အျခားအဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕ကမူ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး အတြက္ ပစ္မွတ္ထား တိုက္ဖ်က္သြားမည့္ T-cells မ်ားကို ထုတ္ယူခဲ့သည္။

ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) Test စမ္းနည္းကို salvia or urine, blood တမ်ိဳးမ်ိဳးကို စမ္းတယ္။ အဲဒီ တမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာ HIV antibodies (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-အင္တီေဘာ္ဒီ) ပါ-မပါကို စမ္းတာ ျဖစ္တယ္။ ပဌမတခါစမ္းလို႔ အေပါင္းျပသူျဖစ္ျဖစ္ အႏုတ္ျပသူျဖစ္ျဖစ္ ဒုတိယတခါထပ္စစ္တယ္။ ႏွစ္ခါလံုး အႏုတ္ျဖစ္သူကို ေသျခာေပါက္ ေဆး မစစ္ခင္အထိ HIV ကင္းရွင္းသူလို႔ သတ္မွတ္တယ္။

ေလ့လာသူမ်ားက ပထမအေနျဖင့္ HIV ကာကြယ္ေဆး antiretroviral ေဆးမ်ားအား FDA မွ ခြင့္ျပဳထားေသာ ပိုလီမာျဖင့္ ေရာေနွာ၍ ေဆးထိုးအပ္မွ တစ္ဆင့္ ထုတ္နိုင္ေသာပ်စ္ခဲြ်သည္ အရည္ ျဖစ္သည္ အထိ ေဖ်ာ္လိုက္သည္။ ထို႔ေနာက္ ယင္းအရည္မ်ားကို ဗို႔အားျမင့္ ခ်ည္ငင္စက္ကို အသံုးျပဳ၍ ဖိုက္ဘာမွ်င္မ်ား ရေအာင္ ျပဳလုပ္ ေလသည္။

အားလံုးဟာ စင္းလံုးေခ်ာ ရာႏွဳန္း ျပည့္မွန္တယ္လို႔ေတာ့ မေျပာႏိုင္ပါ။ False positive ပိုးမရွိဘဲနဲ႔ အေပါင္းျပတတ္သလို False negative ပိုးရွိရက္သားနဲ႔ အႏုတ္ျပ တတ္ေသးတယ္။ Autoimmune diseases ေရာဂါ တခုျဖစ္တဲ့ Systemic Lupus Erythematosus ခံစားေနရသူမွာ မွားျပီး အေပါင္းျပႏိုင္တယ္။ အခ်ိန္ မတန္ေသးဘဲ စမ္းရင္ ပိုးရွိရက္သားနဲ႔ အႏုတ္ျပမယ္။

”ခုကာလက ေဆးကုသ စရိတ္ေတြ သိပ္ႀကီးတယ္။ ကုိေဒါနလည္း သိမွာပါ။ ဥပမာ- AIDS ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ သိခ်င္လို႔ ေဆးစစ္ရင္ မနည္းကုန္တယ္ဗ်”
”ဟုတ္တယ္ ဆရာ၊ အလုပ္ရဖို႔အတြက္ ေဆးစစ္ရတယ္ ဆရာ၊ အလုပ္မရခင္ ေငြက အေတာ္ကုန္ေနၿပီ ဆရာ”
”ဒါကုိ အဆင္ေျပေအာင္ ယူေကက သုေတသီေတြက ထီထြင္ေနတယ္။ လူနာခႏၶာ ကုိယ္ထဲမွာ ပိုးေကာင္ေရ နည္းေန ရင္ေတာင္ စစ္လို႔ရတဲ့ နည္းသစ္ ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီနည္းက ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာတယ္တဲ့”

အေမရိကန္ႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ သန္းခန္႔မွာ HIV ကူးစက္ခံေနရၿပီး ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၅ ဦးလွ်င္ ၁ ဦးမွာ ေရာဂါပိုး ရိွမွန္းမသိ ျဖစ္ေနၾကသည္ဟု အေမရိကန္ ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရး စင္တာ၏ အဆိုအရ သိရသည္။

Eric Goosby သည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး HIV ဆိုင္ရာ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္သည့္ PEPFAR အဖြဲ႔၏ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္

ျမန္မာႏုိင္ငံ မူးယစ္ေဆး၀ါး ဆန္႔က်င္ေရး အသင္း MANA နဲ႔ UNICEF တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ ေနတဲ့ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး ေတြမွာ HIV ပိုး ကာကြယ္ေရး ကြင္းဆင္း လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ယခု ႏွစ္ကုန္အထိ ကြင္းဆင္း ေဆာင္ရြက္ သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ မာနာမွ တာ၀န္ရွိ သူရဲ႕ ေျပာျပခ်က္ အရ သိရပါတယ္။