သုေတသနအဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ပါေမာကကၡ Barry Komisaruk ကေနေျပာတာက “ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ ဦးေႏွာက္ထဲကအစိတ္အပိုင္းေတြ အသက္ဝင္လာ၊ တိုးတက္လာတာေတြကို အာရံုစိုက္ေလ့လာခဲ့ပါတယ္။ အံ့ၾသစရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ အျပဳအမူေတြနဲ႔ အာရံုခံေတြ အမ်ားၾကီး အသက္ဝင္လာၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ သိတာ နည္းနည္းေလးရွိေသးတယ္။”

HIV ကူးစက္ခံထားရသူဟာ ေဆးကုသမႈ မခံယူေနဘူးဆိုရင္ တခ်ိန္မွာ ခုခံအားေတြက်ဆင္းရာကေန AIDS အဆင့္ ေရာက္လာပါမယ္။ သတင္းေကာင္းလဲပါးပါရေစ။ ART ေဆးနဲ႔ ကာကြယ္ထားလို႔ရပါတယ္။ သူကေန HIV ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ပံုတူပြါးမ်ားလာမွာကို တားေပးပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာက ဆက္ျပီးသန္စြမ္းေနပါမယ္။ ဒါ့ျပင္ သူမ်ားကို ကူးစက္မွာကိုပါ တားႏိုင္ပါေသးတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ခရိုင္အတြင္း မူးယစ္ေဆး၀ါး အေၾကာထိုးသြင္းသူမ်ား၏ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ HIV ကူးစက္ျခင္းကို ခံေနရၿပီျဖစ္သည့္ အတြက္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ေရးတင္မကဘဲ မူးယစ္ ေဆး၀ါး သုံးဆြဲမႈမွတဆင့္ ကူးစက္သည့္ HIV ပုိးကုိ ကာကြယ္ရန္လည္း အေရးႀကီးေနၿပီျဖစ္သည္။

HIV ဟာ ကလပ္စည္းမ်ားနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အာရံုေၾကာႏွစ္ခုမွ ခႏၶာကိုယ္အတြင္းသို႔ က်ဴးေက်ာ္၀င္ ေရာက္ လာပါတယ္။ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ဖန္တီးထားတဲ့ အသစ္အသားဓါတ္ဟာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၀င္ေရာက ္ရွင္သန္ ေန ထိုင္တဲ့ အာရံုေၾကာႏွစ္ခု အေပါက္ေတြကို ၀င္ေပါက္မရွိေအာင္ တားဆီးပိတ္ပင္ေပးပါတယ္။

ပန္းေသတာ ဒါမွမဟုတ္ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ေရာဂါဟာ လိင္စိတ္ ေလ်ာ့နည္း တာနဲ႔ မတူပါဘူး။ လူငယ္ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ကသာ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ျဖစ္တတ္ ၾကပါတယ္။ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳး ေရာဂါက အသက္ႀကီးလာ ေလေလ၊ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ပိုမ်ား ေလေလပါ။ အသက္ ၄၀ အရြယ္မွာ ပန္းေသ ပန္းညႇိဳးျဖစ္ႏိုင္ ေျခ ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၅၀-၅၉ ႏွစ္အရြယ္မွာ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ၁၈ ရာခိုင္ ႏႈန္းနဲ႔ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အရြယ္မွာ ေရာဂါျဖစ္ ႏိုင္ေျခ ၂၅-၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာ ပါတယ္။

HIV ကူးစက္မခံထားရသူႏွင့္ ကူးစက္ခံထားရၿပီး ေဆးျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္သူမ်ား တြင္လည္း ထိုနည္းအတိုင္း ေမးျမန္း ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ သံုးဖြဲ႕စလံုးအား စမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္ခဲ့ရာ၊ HIV ကူးစက္ ခံထားရေသာ အမ်ိဳးသားမ်ားက အရက္ကို ခံႏိုင္ရည္ပိုနည္းေၾကာင္း ေတြ႕ခဲ့ရသည္။

San Francisco (ဆန္ဖရန္ဆစၥကို) မွာ ေဂးနဲ႔ ေဂးမဟုတ္တဲ့ ေယာက္်ား ၁၉၈ ေယာက္ကို ေလ့လာခဲ့တယ္။ (အိုရယ္လ္-ဆက္စ္) တႏွစ္ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာၾကသူေတြ ျဖစ္တယ္။ ၃၉ ေယာက္ (၂ဝ%) ဟာ သူတို႔ရဲ႕ အေဖၚမွာ HIV positive ရွိတာကိုသိတယ္။ ၃၅ ေယာက္က (ကြန္ဒြမ္) မသံုးၾကဘူး။ ၁၆ ေယာက္က သုက္ရည္ကို မ်ိဳခ်တယ္။

HIV ပုိးကူးစက္ႏုိင္ေျခ အမ်ားဆံုးရွိသည့္ လူအုပ္စု သံုးစုမွာ ခန္႔မွန္းစာရင္းမ်ားအရ လူဦး ေရ ၁ဝဝ ရာခုိင္ႏႈန္းမျပည့္ေသးေၾကာင္း၊ ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳမည္ဆိုပါက အေဖာ္မွာ ပုိမုိစိတ္ခ်ရၿပီး ႏုိင္ငံျခားမွလာေသာ ပစၥည္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္တံဆိပ္ကပ္ ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စိတ္ခ်ရေၾကာင္း ေဒါက္တာမ်ဳိးသန္႔က ေျပာသည္။

တကယ္လို႔ ဒီလိုကူးစက္မႈေတြကို ကာကြယ္ရေတာ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ (သင့္နဲ႔ သင့္ အမ်ိဳးသားတို႔ရဲ႕ဆက္ဆံေရးဟာ ေရာဂါ ကင္းစင္တဲ့ တလင္တမယား စနစ္မ်ိဳး မဟုတ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္) ေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါတိုင္း ရာဘာနဲ႔ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ ကြန္ ဒံုးကို သံုးသင့္ပါတယ္။ အဲဒါက သင့္အတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ polyurethane နဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ့ အမ်ိဳးသားကြန္ဒံုးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ကြန္ဒံုးေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

သားအိမ္ဝမွာ မူမမွန္တဲ့ (ဆဲလ္)ေတြ ျဖစ္ေန-မေန သိေအာင္ Pap smear (Pap test ) လုပ္ရတယ္။ ၁၉၂၈ ကတည္းက စေပၚတယ္။ (ပက္-စမီးယား) စမ္းသပ္နည္းဟာ အလြန္ေအာင္ျမင္တဲ့ စမ္းသပ္နည္းတခု ျဖစ္တယ္။ အစမ္းခံရတာ မနာဘူး။ ထံုေဆးသံုးပါတယ္။ သားအိမ္အဝကို ဂြမ္းစေလးနဲ႔သုတ္ယူတာသာ ျဖစ္တယ္။ မေကာင္းတာေလး နဲနဲေတြ႔တယ္လို႔ဆိုရင္ ေဆးထပ္စစ္ရမယ္။

ေသြးဆံုးတာနဲ႔ HIV ပိုးနဲ႔က ဘယ္လိုမွ မပတ္သက္ပါဘူး။ HIV ပိုးဟာ ေသြးရိွေနသမွ် ခိုေအာင္းေနႏိုင္တာမ်ိဳးမို႔ အသက္ရွိေနသူ လူသားမွန္သမွ် ဘယ္အရြယ္မွာျဖစ္ျဖစ္ ကူးစက္ခံရႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးဆံုးတဲ့ မိန္းမဆီက သည္ပိုး မကူးေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ အလြဲစကားကို ဘယ္သူကမ်ား တီထြင္လိုက္သလဲ မသိဘူး။

HIV ပိုးဟာ (အယ္လ္ကာလီ) နဲ႔ အက္စစ္ဓါတ္ေခၚ pH level မတူရင္လည္း ခံႏိုင္မတူပါ။ pH 7 ထက္ နည္းတာေရာ pH 8 ထက္မ်ားတာမွာပါ ေကာင္းေကာင္း မရွင္ႏိုင္ပါ။ က်န္းမာေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဗဂ်ိဳင္းနာထဲမွာ အက္စစ္ဓါတ္အေျခအေနရွိလို႔ HIV ပိုးဟာ ၾကာၾကာမရွင္ႏိုင္တာျဖစ္တယ္။