ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ ၁၉၈၄တြင္ (၁.၁)သန္းေက်ာ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး (၅) သိန္းေက်ာ္ ေသဆုံးရာမွ အေလးထား ကာကြယ္မူေၾကာင့္ ၂၀၀၉ တြင္ ျဖစ္ပြားသူ (၅) သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ေသဆုံးမူမွာ (၂၈၀၀၀) သာျဖစ္ေအာင္ ဟန္တား ကာကြယ္ႏိုင္မူအား ေလ့လာ အတုယူ သင့္ပါသည္။ တရား၀င္ ျပည္တန္ဆာ ရွိေနရာႏွင့္ တန္းတူ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအား ႏိုင္ငံေတာ္ အစုိးရေနျဖင့္ အမ်ဳိးသားေရး တာ၀န္တစ္ ရပ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပ လုိက္ရပါသည္။

က်ား-လိင္အဂၤါအထဲမွာ အမာရြတ္လို Plaque ဒါမွမဟုတ္ Hard lump မာေနတဲ့ အစိုင္အခဲ ရွိေနတာမို႔ လိင္တံက ေကာက္ေနတာကို ေခၚတယ္။ နဲနဲေကာက္တာနဲ႔ မ်ားမ်ားေကာက္တာ ရွိမယ္။ ေျဖးေျဖးျဖစ္ တာနဲ႔ ျမန္ျမန္ျဖစ္တာ ရွိတယ္။ အဂၤါ သန္မာမႈျဖစ္ရင္ နာတယ္။ ၾကာရင္ နာတာ သက္သာလာႏိုင္တယ္။ ေကာက္ေနတာ က်န္ေနတယ္။ လိင္ ဆက္ဆံရာမွာ အခက္အခဲရွိလာႏိုင္တယ္။ နဲနဲျဖစ္သူေတြမွာ ျပႆနာ မရွိပါ။

ေလ့လာမႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးက သုက္လႊတ္ျခင္းက သုက္ပိုးမ်ား၏ အေရအတြက္ႏွင့္ လႈပ္ရွားမႈ အားပို၍ တိုးတက္ေစေၾကာင္း အႀကံျပဳခဲ့သည္။ အေၾကာင္းမွာ အိုေဟာင္းေနေသာ သုက္ပိုးမ်ား ေနရာတြင္သုက္ပိုး အသစ္မ်ားက စားထိုးလာေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး၊ ယင္းက သေႏၶေအာင္ ႏိုင္မႈႏႈန္းကို ျမင့္တက္ေစသည္။

Oral Sex is not risk free ဆက္ဆံရာမွာ ပါးစပ္ကို အသံုးျပဳျခင္းဟာ အႏၲရာယ္ မကင္းပါ။ (၁) တေယာက္မွာ HIV ပိုးရွိေနရင္၊ (၂) ႏွစ္ေယာက္လံုးက ေဆးစစ္မထားလို႔ ပိုးရွိ-မရွိ မသိၾကရင္၊ (၃) တေယာက္ ေယာက္ဟာ အတူေနေဖၚမ်ားသူဆိုရင္ နဲ႔ (၄) တေယာက္ေယာက္ဟာ မူးယစ္ေဆး ထိုးေနသူဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ ပါးစပ္သံုးရင္ HIV ကူးစက္ႏိုင္ေခ် ရွိပါမယ္။

ကိုယ့္အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ အတူေနျပီး ကေလးလည္း လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြန္ဒံုး သံုးစရာမလိုပဲ ဂ်ယ္ေလးသံုးျပီ သာသာယာယာ စခန္းသြားလို႔ ရပါတယ္။ ဒီလုိမဟုတ္ပဲ အျပင္က ေၾကးစား မိန္းကေလးနဲ႔ သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကြန္ဒံုးကို ေရာဂါ ကာကြယ္ဖို႔ သံုးရမွာျဖစ္ျပီး လိင္ကိစၥ သာယာေစဖို႔ ဂ်ယ္ကို သံုးလို႔ ရပါတယ္။

လိင္မႈကိစၥဟာ တျခား အေရးအရာေတြလိုဘဲ။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ပါဝင္ပတ္သက္ရတယ္။ လက္လုပ္တီးတာ လက္ႏွစ္ဖက္ ပါရသလိုမ်ိဳး။ လက္ႏွစ္ဖက္ေတာ့ ဟုတ္ပါရဲ႕ တဖက္လက္ဝါးက ျဖန္႔ေကာ့ထားရင္ ျမည္တဲ့ လက္ခုပ္သံက မပီသဘူး။ တက္ညီ-လက္ညီ ရွိၾကတာ ေကာင္းတဲ့ ဂုဏ္တရပ္ပါ။ ေရွ႕သြား၊ ေနာက္လိုက္ညီၾကတယ္ဆိုတာ အမ်ားအျမင္သာ ျဖစ္ တယ္။ ဘက္ညီတယ္ဆိုတာမွာ အတူေနတဲ့ကိစၥလဲ ပါသင့္တယ္။

ကြ်န္မသူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က သိခ်င္တာပါ။ သူကကိုယ္ဝန္ (2) ပတ္နဲ႔ ေသြးဆင္းျပီး ပ်က္က်သြားပါတယ္။ သူရဲ႕ခ်စ္သူနဲ႔က အေဝးဆီမွာဆိုေတာ့ သတင္းပဲ ပို႔ေပးျဖစ္ပါတယ္။ သူကမယုံၾကည္ပါဘူးတဲ့။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ေတြေတာ့ ေကာင္းေလးက ေကာင္မေလးရဲ႕ခ်က္ကိုႀကည့္ပါရေစတဲ့။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တာနဲ႔ ခ်က္ႀကည့္တာ ဆိုင္ပါသလား။ ဘယ္လိုလကၡဏာမ်ား က်န္ရွိေနတတ္ပါလဲ။

သမီးကေတာ့ B ပိုးေရာ C ပိုးေရာ စစ္ထားပါတယ္။ ႏွစ္ခုလံုးမရွိပါဘူး။ B ပိုးကာကြယ္ေဆးလဲ ထိုးထားပါတယ္။ ေဆးလဲေအာင္ထားပါတယ္။ အခု သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးကိုလဲ ထိုးေနပါတယ္။ သမီးက HIV ျဖစ္ေလာက္တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးကိုလဲ တစ္ခါဆိုတစ္ခါမွ မေနဖူးပါဘူး။ သမီးကေသြးေတာ့ လွဴဖူးတယ္ဆရာ။ (အလႈခံတာမဟုတ္ပါဘူး သမီးကလႈထားတာပါ) ။ ျပီးေတာ့ သမီးက ဝပါတယ္ဆရာ။ HIV ပိုးရွိသူေတြက ပိန္တက္တယ္လို႔ေျပာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ သမီးမွာေတာ့ HIV ပိုးမရွိေလာက္ဖူးလို႔ သမီးယံုပါတယ္။

Unicef ႏွင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန တို႔၏ ပူးေပါင္းေကာက္ယူခဲ့ေသာ HIV/AIDS ေရာဂါကူးစက္ ခံရသူကေလးငယ္မ်ား စာရင္းအရ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး၌ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ၄၆၅ဝ ဦးမွာ အဆိုပါ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံ ထားရၿပီး ၄င္းတို႔အနက္ ထက္ဝက္ခန္႔မွာ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

က်မအသက္ (၃ဝ) (႕႕႕႕႕) မွာေနပါတယ္။ 11th November က အမ်ိဳးသားနဲ႔ အကာအကြယ္မပါပဲ ဆက္ဆံမိပါတယ္။ အမ်ိဳးသားကေတာ့ အျပင္မွာပဲသုတ္ရည္ စြန္႔ထုတ္ပါတယ္။ ေနာက္ရက္ Ecee2 Levonorgestrel ကိုလည္း ၁၂ နာရီျခားျပီး ေသာက္ခဲ့ပါတယ္။ ယခု ဆရာထံစာေရးေသာ 24th November အထိ Menstruation မလာေသးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ရွိေနႏိုင္ပါသလား ဆရာ။ မေန႔က Pregnancy Tester ႏွင့္ဆီးစစ္ေတာ့ Negative ပဲျပပါတယ္ရွင့္။ ဒါေပမယ့္ Menstruation မလာေသးသျဖင့္ စိတ္ပူေနမိပါတယ္။ ကေလးယူဖို႔ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးလို႔ပါ။

ကၽြန္မက အသက္ ၃၃ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ကေလး မရွိေသးပါ။ (႕႕႕႕႕) မွာ အလုပ္သက္တမ္းတိုးဖို႔ HIV စစ္ခိုင္းလို႔ ေသြးစစ္ေတာ့ blood interference ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိၿပီး ေသြးထပ္စစ္ခို္င္းလုိ႔ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၂)ႏွစ္တုန္းက အလုပ္ သက္တမ္းတိုးဖို႔ ေသြးစစ္ေတာ့ အဆင္ေျပပါတယ္။ blood interference ရဲ႕ ျမန္မာ အဓိပ္ပါယ္ကုိ သိပါရေစ။

ကြ်န္မ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ၿပည့္ၿပီးပါၿပီ။ အရင္ကြ်န္မ ရာသီလာတာက ၂၂ ရက္ေလာက္မွာပါ။ ေနာက္ ခ်စ္သူနဲ႔ ဆက္ဆံမိေတာ့ ရာသီလာတာက ၁၆ ရက္ကုိ ေရာက္သြား ပါတယ္ရွင္။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္မတုိ ့ကြန္ဒြမ္ကုိ သံုးၿပီး ဆက္ဆံပါတယ္ရွင့္။ ဆက္ဆံၿပီးတုိင္း ကြန္ဒြမ္မေပါက္တာ ေသခ်ာမခ်ာစစ္ပါတယ္ရွင္။ အခုတစ္ခါ ကြ်န္မ ရာသီလာတာက ၁၃ ရက္ေန႔ထိ က်သြားပါတယ္ရွင္။ ၿပီးေတာ့ ကြ်န္မ အိမ္သာသြားေတာ့ ေသြးပစ္ပစ္ေတြ က်လာပါတယ္ရွင္။