လူမႈပတ္၀န္းက်င္တြင္ ယင္းေရာဂါ ရွိသူမ်ားကို ခြဲျခား ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါကို ပိုမိုျပန္ႏွံ႔ေစႏိုင္ၿပီး ေ၀ဒနာသည္ မ်ားကို ၎တို႔ ေရာဂါ အေၾကာင္း ရဲ၀ံ့စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုႏိုင္ေအာင္ လူမႈပတ္၀န္းက်င္မွ အကူအညီ ေပးသင့္ေၾကာင္း HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္မ်ားကို ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေပးေနေသာ ေမတၱာရတနာ အဖြဲ႕နာယက ဦးျမင့္ေဆြက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ေတာင္အာဖရိကားမွာလဲ ေဆးကြင္းကို စမ္းျပီးပါျပီ။ အဲဒီမွာက ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး Dapivirine ကို စမ္းပါတယ္။ စမ္းသပ္မႈအဆင့္ (၃) ေရာက္ေနပါျပီ။ မၾကာခင္မွာ (မာလာဝီ) နဲ႔ (ရဝမ္ဒါ) မွာ ဆက္စမ္းပါမယ္။ ၂ဝ၁၅ ေရာက္ရင္ အေျဖေတြ သိလာရပါမယ္။ ၂ဝ၁ဝ တံုးက CAPRISA 004 gel သံုးခဲ့တာမွာ ၃၉% သာ ကူးစက္မႈကို တားဆီးတယ္လို႔ အေျဖထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရက္ ၆ဝ ကေန ၉ဝ အထိ ထားႏိုင္ျပီး၊ ေစ်းခ်ိဳတာကိုလဲ စမ္းေနပါတယ္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားကို ေအအာတီ ေဆး၀ါးျဖင့္ ကုသေပးေနသည့္ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး မဂၤလာဒံုၿမိဳ႕နယ္ရွိ မဂၤလာဒံု အထူးကုေဆး႐ံု ေအအာတီစင္တာကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ပထမေလးလအထိ ရရွိထားသည့္ စာရင္းမ်ားအရ ကေလးလူနာ ၄၁၁ ဦး အပါအ၀င္ ေ၀ဒနာရွင္ စုစုေပါင္း ၃၈၄၁ ဦးအား ေအအာတီ ေဆး၀ါးမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႔ရွိ ေဒသဆိုင္ရာ HIV/ AIDS ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးႏွင့္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေဒသဆိုင္ရာ ကြန္ရက္အဖြဲ႔ ၁၇ ခုႏွင့္ ရပ္ရြာလူထု အေျချပဳအဖြဲ႔ ၃၆ ဖြဲ႔တို႔မွ စုစုေပါင္းအဖြဲ႔၀င္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္သည့္ ေတာ္၀င္ခေရ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းတြင္ အခ်က္ ၄ ခ်က္ကို လက္မွတ္ ေရးထိုး ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။

အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္ရွိ HIV ပုိးကူးစက္ခံထားရသူ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳႏုိင္ရန္ စက္ခ်ဳပ္သင္တန္းကုိ ၾသဂုတ္လ အတြင္း ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ထားသည္ဟု HIV, AIDS ျပဳစု ေစာက္ေရွာက္ေရး ေဂဟာ ဖြင့္လွစ္ထားသူ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက မဇၩိမ ကုိေျပာသည္။

သူ႕ေယာက်္ားေသသြားတယ္။ ေခတ္မီေရာဂါနဲ႔ေပါ့။ သူ႕ဖာသာအၿငိမ္ မေနလို႔ ေသခ်င္တာနဲ႔ ေသပါ။ ခုေတာ့ မဆီမဆိုင္ အျပစ္ကင္းတဲ့ သူ႕မိန္းမခမ်ာ သူ႕ဆိုးေမြကို ရလိုက္တာ အသက္ပါ ပါေရာ။ အဲဒီေကာင္မေလး ေနမေကာင္း ေနေတာ့ သူ႕အစ္ကို လူပ်ဳိႀကီးက ေစာင့္ ေရွာက္ထားတယ္။ ပထမ သြားႏုိင္လာ ႏုိင္ေနတုန္းက ကြၽန္မဘုတ္ဆိပ္ေရာက္ တယ္ၾကားရင္ ကြၽန္မ အျပန္ ကမ္းနားက လာလာေစာင့္ၿပီး ေတြ႕ရွာတယ္။ ေနာက္ေတာ့မလာႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ကြၽန္မ လူႀကံဳနဲ႔ သူ႕ဖို႔ ပိုက္ဆံ၊ မုန္႔ ေပးေပးထား ခဲ့တယ္။

ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ​ဒုတိယ ဝန္ႀကီး ​ရဲခ်ဳပ္ေက်ာ္ေက်ာ္ထြန္းက ​၁၉၄၉ ​ခုႏွစ္ ​ျပည့္တန္ဆာ ​ႏွိပ္​ကြပ္ေရး ​အက္​ဥပေဒကိုျပင္ ​ဆင္​ရန္ ​မလိုအပ္ဘူးလို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ​ျပန္လည္ ​ေျဖၾကား ​အျပီးမွ ​အဆိုရွင္ ​ေဒၚစႏၵာမင္း ကေတာ့ ​ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ ​အမ်ိဳးသမီးေတြကို ​အကာအကြယ္ေပးပို႔ ​ဥပေဒတစ္ရပ္ ​ျပဌာန္းဖို႔ ​လႊတ္ေတာ္က ​ျပဌာန္းႏိုင္ေအာင္ ​ၾကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ​ေျပာပါတယ္။

ဒီေန႔ က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ အန္အယ္လ္ဒီ ပါတီရဲ့ အမတ္ ေဒၚစႏၵာမင္းက ၁၉၄၉ ျပည့္တန္ဆာ နွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒမွာ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တာျခင္း အတူတူ လိင္ကို ေရာင္းစားသူ အမ်ိဳးသမီးေတြက ျပစ္မႈေျမာက္ျပီး လိင္ကို ၀ယ္ယူသူ အမ်ိဳးသား ေတြကေတာ့ ျပစ္မႈေျမာက္ျခင္း မ႐ွိတဲ့ အတြက္ ဥပေဒျပင္ဖို႔႐ွိ မ႐ွိ၊ စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲက်ပ္တည္းလို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ျပည့္တန္ဆာ ျဖစ္ေနရတာ သိမသိ၊ ရဲေတြရဲ့ ဖမ္းဆီးပံုေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ခံရတဲ့ အႏၱရာယ္ ရင္ဆိုင္ရတာ သိမသိ ေမးျမန္းတဲ့ အေပၚမွာ ရဲခ်ဳပ္က ခုလို ေျဖခဲ့တာပါ။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ျပည့္တန္ဆာ ႏွိပ္ကြပ္ေရး အက္ဥပေဒ အရ အေရးယူ ခံရတဲ့ အမိ်ဳးသမီးမ်ားဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ HIV/AIDS ေရာဂါ ပေျပာက္ေရး အတြက္ လည္းေကာင္း၊ ဘ၀သစ္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ က်န္းမာေရး လူမႈေရး ရႈေထာင့္ကေနၿပီးေတာ့ ေထာင္က ထြက္လာတဲ့ အခါမွာ ဘယ္ကဲ့သို႔ ကူညီထားပါသလဲ။ အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လည္ လႊတ္ေျမာက္ လာတဲ့ အခါမွာ မူလ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းကို ျပန္လည္ မေရာက္ရွိႏိ္ုင္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ မည္ကဲ့သို႔ စီမံထားရွိပါသလဲ။

HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိပညာျဖန္႔ေဝမႈမ်ား ျပည္တြင္း၌ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္လ်က္ရိွသည္ ဆိုေသာ္လည္း ထိုေရာဂါသည္မ်ားအ ေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ မွာေလ်ာ့က် သြား ျခင္းမရိွ။ HIV ပိုးရိွသူမ်ားကို ပစ္ပယ္ ျခင္း၊ အလုပ္ ထုတ္ ပယ္ျခင္းမ်ား ေနရာ အႏွံ႔ရိွေနဆဲ ပင္ျဖစ္၍ HIV/AIDS ကူးဆက္ခံ ေရာဂါေဝဒ နာရွင္ အမ်ားစုမွာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖင့္ ဘဝရပ္တည္ေရးမွာ ခက္ခဲေနဆဲၿမဲျဖစ္သည္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစေသာ ဥပေဒပုဒ္မမ်ားျဖစ္သည့္ တရားမဝင္ ေဆးထိုးအပ္ ကိုင္ေဆာင္မႈ၊ ျပည့္တန္ဆာ ပုဒ္မမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခင္း ကုသမႈ ခံယူရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း ပုဒ္မတို႔ကိုလည္း လိုအပ္သလို ျပဳျပင္ဖ်က္သိမ္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ ေၾကညာခ်က္တြင္ ထပ္မံေတာင္းဆိုထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လိင္လုပ္သား ငါးဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖင့္ HIV ေရာဂါကူးဆက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ART ေဆး ရယူလ်က္ရွိသည့္ လိင္လုပ္သားဦးေရ ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရိွသည္ဟု အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ အခ်ိဳ႕၌ ေဖာ္ျပသည္႔ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။