ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ေအအာရ္တီေဆးေပးမႈကို ၂၀၀၅ မွ စတင္ခဲ့၍ ၂၀၁၃ တြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီျဖစ္ပြားသူ လူနာေပါင္း တစ္သိန္းကိုးေသာင္းခန္႔ရွိသည္။ ၎တို႔ထဲမွ ေအအာရ္တီေဆးေပးရန္ လိုအပ္သည့္ လူနာေပါင္း တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းခန္႔ ရွိေသာ္လည္း ခုနစ္ေသာင္းခြဲကိုသာ ေဆးေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

စစ္ေဘးဒုကၡသည္ စခန္းမွာလဲ ေရာဂါျဖစ္ေနသူ၊ ကူးစက္ခံရသူေတြ ရွိေနတာပဲ။ ဒါကို ART ေဆးရဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ က်န္းမာေရးဌာနက သူနာျပဳဆရာမေတြလဲ ဒုကၡသည္စခန္း လိုက္ေနရတာပဲ။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လဲ ရြာေတြ ပ်က္ေတာ့ ေနစရာမရွိေတာ့ ဒုကၡသည္ျဖစ္ေနရတာပဲ” ဟု ေဒါက္တာထက္ေအာင္ (မိုးေမာက္ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွဴး) က မခ်ိစကားဆိုသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါပိုးနဲ႔ ေနထိုင္ၾကသူေတြ၊ သူတို႔နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ မိသားစုေတြကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာေပးဖို႔နဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာေတြသင္ေပးေနတဲ့ Action for Public အဖြဲ႔ဟာ အခုေတာ့ လူမႈတာဝန္သိတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုအတြက္ ေျခလွမ္း စတင္ေနပါၿပီ။ ဒီအဖြဲ႕က ေရာဂါပိုးရွိသူေတြအတြက္ ဘယ္လိုအလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမွာလဲ။

လက္ရွိတြင္ နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ား အဖြဲ႕သည္ ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS လူနာ ၃၅ဝဝဝ ေက်ာ္ကို ေဆးကုသ ေပးလ်က္ ရွိၿပီး အဆိုပါ အေရအတြက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းရွိ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနေသာ HIV/AIDS ေရာဂါေဝဒနာရွင္ စုစုေပါင္း အေရအတြက္၏ ထက္ဝက္ခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ၿမိဳ႕ေပါင္း ၂၅၅ ကို ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ စက္ဘီးစီးၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ပညာေပးခဲ့တဲ့ စရကိုက သတ္မွတ္ထားခ်က္ရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အသိပညာေပးတာ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဒီဇင္ဘာ ၃ဝ မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေနရာတိုင္းကို စက္ဘီးနဲ႔ပဲ သူသြားႏိုင္ခဲ့ရဲ႕လား။

Sarako (စရကုိ) ၏ ေအာင္ျမင္မႈ ခရီးပန္းတုိင္အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔၊ မြန္းလြဲ ၂ နာရီတြင္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) ၌ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦး၊ မဂၤလာေတာင္ ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေဒၚျဖဴျဖဴသင္း၊ ဂီတမိတ္မွ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) အသင္းသူ အသင္းသားမ်ားမွ ႀကိဳဆုိ ခဲ့ၾကသည္။

HIV ပုိးရွိသူမ်ားအတြက္ ျမန္မာအစိုးရ၏ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ အရည္အေသြး နိမ့္ပါးေနေသးေၾကာင္း UNAIDS ၏ ပံ့ပိုးကူညီမႈျဖင့္ ျမန္ မာႏိုင္ငံ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္ မာျပည္)ႏွင့္ Myanmar Positive Group (MPG) တို႔ ပူးေပါင္းျပဳလုပ္ေသာ သုေတသန စာ တမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အဖြဲ႕အစည္း UNAIDS ၏ စာရင္းအရ ၂၀၁၄ ဇြန္လအထိ ကမၻာတစ္၀န္း ေအအာဗြီေဆး ေသာက္သံုးေန သူေပါင္း (၁၃ ဒသမ ၆) သန္းထိ ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က ငါးသန္းသာ ရွိခဲ့ရာမွ တိုးလာျခင္းျဖစ္ရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကြန္ရက္မ်ား က်ယ္ျပန္႔ အားေကာင္းလာျခင္း အက်ဳိးဆက္ ျဖစ္သည္။

HIV/AIDS ေရာဂါ သည္မ်ားကို ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ား၊ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတစ္ ဝန္းလုံးရွိ အျခားက႑မ်ားတြင္ ခဲြျခားဆက္ဆံေလ့ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္း HIV ပိုးကို ကုသေရးႏွင့္ တိုက္ဖ်က္ေရးကို တားဆီးေနသည့္ အရာဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ဆုိသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ AIDS ေန႔ကုိ တစ္ကမၻာလံုးက က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ထားေသာ စာရင္းမ်ားအရ မေလးရွားတြင္ ယခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ AIDS ေ၀ဒနာသည္ ၁၀၃၀၀၀ ဦး ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီနဲ႔ ေနထုိင္သူေတြကုိ ခြဲျခားမႈေတြ ရွိေနသလုိ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း နည္းပါးေနတုန္းပဲဆုိတဲ့ မရတနာရဲ႕ စကားလုံးေတြကုိေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီပညာေပးကြန္ရက္တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားခ်င္းစုံမက္သူ တာရာ (အမည္လႊဲ)က အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံထားပါတယ္။

“ကမာၻေပၚတြင္ လူေပါင္း (၃၅) သန္းခန္႔ HIV ပိုးကူးစက္မႈ ခံေနရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္က စၿပီး ခုခံအားက်ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ကို က်င္းပခဲ့ၾကၿပီး HIV ကူးစက္ ခံထားရသူေတြကို ခြဲျခားမဆက္ဆံဖို႔ ပိုးကူးစက္ခံရတဲ့ သူေတြ ARV ေဆးပံုမွန္ တိုက္ေကြ်းမယ္ဆိုရင္ သာမန္လူေတြလိုပဲ သက္တမ္းေစ့ေနႏိုင္ပါတယ္။ လူသားခ်င္း ကိုယ္ခ်င္းစာၿပီး ေဖးမကူညီၾကဖို႔လိုပါတယ္။” ဟု ခ႐ိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးတင္၀င္းေရႊက ေျပာသည္။