“မူးယစ္ေဆး၀ါး လက္တစ္ကမ္းမွာ ၀ယ္ယူႏုိင္တဲ့ အေနအထား၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား လိင္မႈဆုိင္ရာ စူးစမ္းမႈအေနထား၊ ၁၈+ ကားမ်ား ဆုိင္မ်ားအား အလြယ္တ ကူ၀ယ္ယူႏုိင္သည့္ အေနအထားမ်ားေၾကာင့္ အေနာက္တုိင္း ယဥ္ေက်းမူ ၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ လက္မထပ္မီ အတူေနထုိင္ျခင္းေတြ ျဖစ္ေပၚတာပါ။

ထုိကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ Amnesty International က အဆုိပါ ေပၚလစီအသစ္မွာ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO၊ UNAIDS၊ ကုလသမဂၢ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ႏွင့္ က်န္းမာေရး အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးကုိယ္စားလွယ္တုိ႔ အပါအ၀င္ ရင္းျမစ္မ်ားက သုေတသနျပဳမႈမ်ားေပၚ အေျခခံ၍ ေရးဆြဲထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။

အေကာင္းဆံုး အႀကံျပဳခ်က္ကေတာ့ တစ္ပါတ္လွ်င္ ၂ ႀကိမ္ ၃ ႀကိမ္ျဖင့္ အပါတ္တိုင္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သင့္အား ကေလးရေစဖို အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားလာေစပါလိမ့္မည္။ လိင္ဆက္ဆံျပီးပါကလည္း ခ်က္ျခင္းထျပီး ေရခ်ိဳးျခင္းမ်ိဳးထက္ ၁၀ မိနစ္ ၁၅ မိနစ္ခန္႔ လွဲေလွာင္းေနေပးပါ။ တစ္ခိ်ဳ႕ေတြကေတာ့ ေျခ ၂ ေခ်ာင္းကို ေလထဲတြင္ ေျမွာက္ထားလွ်င္ ပိုေကာင္းသည္ဟု ဆိုၾကေသာ္ျငားလည္း တကယ္တန္းေတာ့ မလိုအပ္ပါဘူး။

ေဆးစေသာက္ဘူးသူေတြ တလ၊ ႏွစ္လမွာ ရာသီရက္ မမွန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရင္သားတင္း-နာ၊ လိင္စိတ္နည္း၊ ေခါင္းမူး၊ ရုတ္ရက္ ကိုယ္တျခမ္းထံု၊ ရင္ပတ္နာ၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဆီးဝါ၊ စိတ္က်တာေတြလည္း တခ်ိဳ႕မွာျဖစ္တယ္။ ရွားရွား ပါးပါး ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ ေသြးဖိအားတက္၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္၊ အသဲကင္ဆာ၊ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ေတြ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ သုတ္ ပိုးနဲ႔ မမ်ိဳးဥ ေတြ႔ဆံုၿပီး သေႏၶတည္သြားႏိုင္မယ္ဆိုတာက မသိႏိုင္တဲ့ အတြက္ ၁၅ မိနစ္ ကေန မိနစ္ ၂၀ ေလာက္အထိ ဆက္ၿပီး လဲေလ်ာင္းေနသင့္ ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ အေရးႀကီးတာ တခုကေတာ့ ကေလးယူဖို႔ ႀကိဳးစားေနမယ္ဆိုရင္ မမ်ိဳးဥ ထြက္လာႏိုင္တဲ့ အခ်ိန္ကို မွန္းဆႏိုင္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ရာသီလာၿပီး ေနာက္ ၁၄ ရက္ၾကာရင္ မ်ိဳးဥ စၿပီးဆင္းပါ တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ဟာ သေႏၶတည္ဖို႔ အေကာင္းဆံုး အခ်ိန္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္မွာ လိင္ဆက္ဆံမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ရလဒ္ မ်ိဳးရႏိုင္ပါတယ္။

လစဥ္ မ်ိဳးဥထြက္-မထြက္ စမ္းသပ္တဲ့ကရိယာကို Ovulation test ေခၚတယ္။ Ovulation Predictor Kits လို႔လည္း ေခၚတယ္။ မ်ိဳးဥဟာ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနထြက္ျပီး ၂၄ နာရီအထိခံတယ္။ လအလယ္မွာ မ်ိဳးဥထြက္ဘို႔ (LH) ေဟာ္မုန္းနည္းနည္း ပိုထြက္လာရတယ္။ ၃ဝ% ေသာ အမ်ိဳးသမီးေတြက အဲဒီ လလယ္ရက္ အတိအက်မွာ မ်ိဳးဥထြက္တယ္။ ၆ဝ% က လလယ္ရက္ထက္ ၁ ရက္ေစာထြက္တယ္။ အားလံုးကို ျခံဳလိုက္ရင္ ၇၈% က လလယ္ရက္ထက္ ၂ ရက္ေစာထြက္တယ္။

လိင္ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ ပါပယ္လိုမာေခၚ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရၿပီး သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားရာ HPV သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးကို ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ ထိုးႏွံ၍ ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ သုေတသီမ်ား၏ သုေတသန အသစ္ တီထြင္ေပါင္းစပ္ Data ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ေဆး သံုးႀကိမ္ ထိုးသည့္ အုပ္စုႏွင့္ တစ္ႀကိမ္ ထိုးသည့္ အုပ္စုမွ ရယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု လန္းဆတ္ ကင္ဆာ ေဆးပညာ ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းေရာဂါ လကၡဏာမ်ားမွာ မေကာင္းေသာ အနံ႔အသက္မ်ားရွိသည့္ မအဂၤါမွ ပံုမွန္မဟုတ္ဘဲ အရည္မ်ားဆင္းျခင္း၊ ဆီးသြားစဥ္ နာက်င္ျခင္း၊ ပူစပ္ျခင္း၊ မအဂၤါ အျပင္ဘက္ တစ္ဝိုက္ ယားယံျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံစဥ္ မသက္မသာ ခံစားရျခင္း၊ ယားယံျခင္းႏွင့္ ေသြးထြက္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

သားအိမ္အရည္အိတ္ျဖစ္တာ ၊ အမ်ဳိးသမီးအဂၤါ (ေယာနိ) ေရာင္ရမ္းတာ၊ မႈိဆြဲတာ ၊ ၀မ္းဗုိက္ပုိင္းနဲ႔ တင္ပါးဆုံပုိင္းမွာ အျပင္းအထန္ နာက်င္ျခင္း (Endometriosis) ဆုိတဲ့ က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြက လိင္ဆက္ဆံမႈကေန တဆင့္ ျဖစ္ေပၚ လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို က်န္းမာေရး ျပႆနာေတြ ကိုေတာ့ ဂရုတစုိက္နဲ႔ ကုသသင့္ပါတယ္။

ေစာေစာေလးကပဲ ထိုင္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ စံုတြဲတခုမွာ ဇနီးမွာ ကိုယ္ဝန္ရွိလို႔ ကိုယ္ဝန္အပ္မွ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ HIV ကူးစက္ခံေနၾကတာသိရတယ္။ စိုးရိမ္လို႔ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ေမြးရမလည္း၊ ကေလးႏို႔တိုက္ရင္ ဘယ္လိုလည္း ေမးလို႔ ေျဖလိုက္ရတာ မိနစ္ပိုင္းသာရွိေသးတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း က်ဴးဘားလိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းရပါတယ္။

လိင္ဆက္ဆံလို႔မဟုတ္ပဲ တျခားအေၾကာင္းေၾကာင့္ စုတ္ျပဲခဲ့တာဟာ ဘယ္နည္းလည္း၊ ဘယ္ေလာက္အထိလည္း ရွိေသးတယ္။ ေသြးထြက္နည္းလဲ မတူခဲ့တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ အားကစားလုပ္တာကေန ေျဖးေျဖးခ်င္း၊ တခါခ်င္း၊ နည္းနည္းခ်င္းျဖစ္သြားခဲ့တာက ေသြးထြက္တာ မသိမသာျဖစ္ခ်င္ျဖစ္ခဲ့ႏိုင္တယ္။ တကယ္ဆက္ဆံေတာ့ မထြက္တာ ျဖစ္ႏိုင္မယ္။ စုပ္ျပဲရာကထြက္တဲ့ေသြးနဲ႔ ရာသီေသြး ေရာေနခဲ့ႏိုင္တယ္။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားထက္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္မႈ ပိုအျဖစ္မ်ားသည္။ အမ်ိဳးသမီးဆီးႁပြန္သည္ အမ်ိဳးသားထက္ ပိုတိုၿပီး ဘက္တီးရီးယားမ်ား ေက်ာ္ျဖတ္၀င္ေရာက္ရသည့္ လမ္းေၾကာင္း ပိုမိုလြယ္ကူေသာေၾကာင့္ မၾကာခဏ ဆီးပိုးကူးစက္ေလ့ရွိသည္။ မၾကာခဏ လိင္ဆက္ဆံသူမ်ားတြင္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာဂါပိုး၀င္ ေရာက္မႈ ပိုမ်ားေလ့ရွိသည္။