အေပါင္း အသင္း အသိထဲတြင္ ထိုအလုပ္လုပ္ေနရင္း AIDS ျဖစ္သြားသူ၊ ဘဝပ်က္ သြားသူစသည္ျဖင့္ ရွိေနၾကသည့္အတြက္ ထိုအလုပ္ကို ေၾကာက္ေၾကာင္း၊ အရင္းအႏွီးရလွ်င္ ဆက္မလုပ္ေတာ့ဟု ဆိုေသာ္လည္း သူ႕အသိထဲတြင္ အလုပ္ျဖင့္ ခ်မ္းသာသြားသူ သိပ္မရွိခဲ့ဟု ေျပာသည္။

ပံုမွန္ ေယာက္်ား-သုက္ရည္ဟာ အျဖဴနဲ႔ မီးခိုးေရာင္စပ္ၾကားမွာ ရွိတယ္။ တခါတေလ နဲနဲဝါတယ္။ ပန္းေရာင္ရွိတယ္။ အနီေရာင္ ျဖစ္ေနရင္ ေသြး ပါေနလို႔ပါ။ က်ားအဂၤါကေန ထြက္တာနဲ႔ သုက္ရည္က ခဲလာေတာ့ ျပစ္ခြ်ဲလာတယ္။ ၅ မိနစ္ ကေန နာရီဝက္မွာ ျပန္ျပီး အရည္ျဖစ္တယ္။ အဲလိုမျဖစ္ရင္ ကေလးရႏိုင္စြမ္းကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ပ်မ္းမွ်ဆိုရင္ တခါသုက္ ထြက္တာက ၂-၅ စီစီ (မီလီ-လီတာ) ရွိတယ္။ သုက္မလႊတ္တာ ၾကာရင္ မ်ားျပီး၊ ခဏခဏ ထြက္ရရင္ နည္းမယ္။ ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။

Kallman syndrome နဲ႔ hyperprolactinemia ေတြဆိုရင္ ကုသေပးလို႔ရတယ္။ သုက္ပိုးကို က်ားအစိကေနထုတ္ယူမယ္။ IVF နဲ႔ ICSI နည္းေတြနဲ႔ ကေလးရေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္တယ္။ ခက္ခဲတာက ၅ဝ% သာသုက္ပိုးထုတ္ယူလို႔ရတယ္။ က်ားအစိ အရြယ္အစား၊ serum FSH level နဲ႔ biopsy reading ေတြၾကည့္ျပီး ေအာင္ျမင္ႏိုင္မႈကို မွန္းဘို႔ခက္တာျဖစ္တယ္။

“ဒီလိုလုပ္ေနတဲ့ လူတန္းစားထဲက အရင္ကထက္ ပိုၿပီးမ်ားလာတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒီလိုကိစၥေတြက HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု အေနနဲ႔ ပါ၀င္ပါတယ္” ဟု မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ က်န္းမာေရးပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနသည့္ MSI မွ ေဒါက္တာစစ္ႏိုင္က ေျပာၾကားသည္။

ဖို-မ သဘာဝ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နမ္း႐ႈပ္ ၾကရာဝယ္ ၁ဝ စကၠန္႔မွ် နမ္း႐ံုျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး၏ ခံတြင္းမွ ဘက္တီးရီးယား သန္း ၈ဝ ခန္႔ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး ကိုးႀကိမ္ နမ္းေသာ ခ်စ္သူစံုတြဲ မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ၿပီးေနာက္ ခံတြင္း ဘက္တီးရီးယား အုပ္စုမ်ားလည္း တူသြား တတ္ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာျပသည္။

ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ တိရစာၦန္မ်ားကို အရက္ေပးရာ သုက္ပိုးအရည္အေသြး ေလ်ာ့နည္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ယခုေလ့လာမႈအတြက္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၂၈ ႏွစ္ၾကားအမ်ဳိးသား ၁၂၂၁ ဦးကို ေလ့လာခဲ့သည္။ ၎င္းကိုဆီမွ ေသြးႏွင့္ သုက္ပိုးနမူနာမ်ားကို ယူၿပီး ေလ့လာခဲ့သည္။ အရက္ေသာက္သူ မ်ားသည္ ေသြးတြင္းရွိ Sexhormo-ne binding globulin (SHBG) သည္ က်ဆင္းေနေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရ သည္။

”ကြၽန္ေတာ့္ဘဝမွာ ႀကံဳခဲ့ရတာက အသက္အႀကီးဆံုးက ၄၁ ႏွစ္ရိွၿပီ။ သူက အပ်ဳိႀကီး။ ေနာက္ထပ္မွတ္မွတ္ရရအေတြ႕အႀကံဳက အသက္ ခုနစ္ႏွစ္ေလာက္ရိွတဲ့ မိန္းကေလးတစ္ဦးေမြးထားတဲ့ မိန္းကေလးတစ္ဦးနဲ႔လဲ ကြၽန္ေတာ္ေနေပး ခဲ့ရေသးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေနထုိင္တာကို သူ႔သမီးျမင္သြားတယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္ သံသယ ရိွမိတယ္” ဟု ျပန္ေျပာျပသည္။

”ခုက ဘိုထိုင္ေတြပဲ အသုံးမ်ားၾကတာေလ။ ေရာဂါကူးစက္ ျမန္တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ သိၾကတာပဲ။ ဘယ္ တတ္နိုင္ပါ့မလဲ။ တစ္သၽွဴးနဲ႔သုတ္ၿပီး ထိုင္ျဖစ္တယ္။ အိမ္သာထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေဆးဖ်န္းထားပါေစ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ကာကြယ္နိုင္မွာလဲ။ ေဈးဝယ္ စင္တာေတြမွာဆို ပိုဆိုးတာေပါ့” ဟု ေတာင္ ဒဂုံ ရပ္ကြက္ေန မႏုက ေျပာသည္။

တျခားေနရာမွာ ေရာဂါရေနလို႔ ေသြးျပန္ေၾကာကို လာဖိမိတာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလည္း ရွိတယ္။ ဗိုက္၊ တင္းပါဆံုတြင္း ကင္ဆာ ျဖစ္တာမ်ိဳး။ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွ ဘာညက္ျဖစ္ရင္ ဒါကိုသံသယဝင္သင့္တယ္။ လွဲအိပ္လိုက္ရင္ ေသြးေကာင္းေကာင္း ေလွ်ာက္တာ ေတြ႔ရရင္ ပဌမအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္မယ္။ စိုးရိမ္စရာ မလိုဘူး။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ ကယ္လီဖိုးနီးယား တကၠသိုလ္မွ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ လူသားမ်ား၏ ဆီးႀကိတ္ဆဲလ္မ်ားကို ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ၾကည့္ခဲ့ၾကသည္။ ၎တို႔သည္ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ Trichomoniasis ေရာဂါပိုးသည္ ဆီးႀကိတ္မွ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ား တိုးပြားလာမႈကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ အဆိုပါ သုေတသန ရလဒ္ကို အမ်ိဳးသား သိပၸံအကယ္ဒမီက ထုတ္ေဝေသာ ဂ်ာနယ္တြင္ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အမ်ဳိးသားျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းသည္ ေငြရလြယ္ကူသည္ ဆိုေသာ္လည္း လူငယ္တိုင္း လုပ္ကိုင္ႏိုင္သည့္ အလုပ္ တစ္ခုေတာ့ မဟုတ္ေပ။ လုပ္ကိုင္မည့္ အမ်ဳိးသားငယ္မ်ား အေနႏွင့္ သင့္တင့္ေျပျပစ္ေသာ ႐ုပ္ရည္႐ူပကာႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ အခ်ဳိးအစားကို ပိုင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈတြင္လည္း ေဖာက္သည္တို႔ ေက်နပ္ႏိုင္ေလာက္သည့္ အရည္အေသြးမ်ဳိး ပိုင္ဆိုင္ၾကရသည္။

ကုိယ္ဝန္ဖ်က္တဲ့ ျပႆနာက နက္နဲလြန္း ပါတယ္။ ကိုင္တြယ္ရ ခက္တယ္။ ဘယ္႐ႈေထာင့္က ၾကည့္သလဲေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ေဆးပညာ ႐ႈေထာင့္က ၾကည့္မွာလား။ ဘာသာေရး ႐ႈေထာင့္ကလား၊ လူမႈေရး ႐ႈေထာင့္ ကလား။ ဒီၾကားထဲမွာ စီးပြားေရး အေျခအေန ဆိုတာလဲ ပါေသးပါတယ္။ ႐ႈေထာင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိးက ၾကည့္တာ ျဖစ္လို႕ အယူအဆ ေတြ ကြဲျပားသြား ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ လက္ရွိ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒ အတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္ ရပါတယ္။ ဆရာဝန္ ေတြမွာ ethic ေခၚတဲ့ က်င့္ဝတ္ကို လိုက္နာရတဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။ မလိုအပ္ဘဲ ကုိယ္ဝန္ မဖ်က္ရဘူး။