၂၀၁၁ ၾသဂုတ္လမွ ၂၀၁၃ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း HIV ကင္းစင္ေသာ အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူ (၇၁၈၄) ဦးထံမွ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို အင္တာဗ်ဴး ျပဳလုပ္၍ စုေဆာင္းခဲ့သည္။ (၃၄) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕ဆံု၍ အခ်ိန္းအခ်က္ျပဳလုပ္ၾကၿပီး (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕သည့္နည္းႏွင့္ အင္တာနက္မွ ဆက္သြယ္နည္းႏွစ္မ်ိဳးစလံုး အသံုးျပဳၾကသည္။ (၃၆) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဖုန္း application မ်ားအသံုးျပဳ၍ ဆက္သြယ္ၾကသည္။

ႏို႔သာက္ျခင္းသည္ အရိုးမ်ားကို သန္မာ ေစၿပီး က်န္းမာေရး အတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစ နိုင္ေၾကာင္းလူအမ်ား အေနႏွင့္ ကာလၾကာရွည္ ယံုၾကည္ ေနခဲ့ေသာ္လည္း သုေတသန ရလဒ္ ႏွစ္ခုက ႏို႔ကို စြဲၿမဲစြာ ေသာက္ေန ျခင္းေၾကာင့္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ဆီးႀကိတ္ ကင္ဆာ ျဖစ္နိုင္ေျခ ျမင့္တက္ လာေစေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ ခဲ့သည္။

ပန္းငံုတာျဖတ္ျခင္းနဲ႔ HIV အေၾကာင္း သိသင့္တယ္။ ပန္းငံုတာျဖတ္ေပးရင္ လိင္တံပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေနတတ္တဲ့ (ဗက္တီးရီးယား ကြန္ျမဴနတီ) ကို ေျပာင္းလဲေစတာမို႔ HIV ကို ကာကြယ္ရာ က်တယ္လို႔ ဆိုတာတယ္။ Translational Genomics Research Institute နဲ႔ Johns Hopkins University ေတြက သုေတသန လုပ္ထားတယ္။ “အေၾကာင္းနဲ႔ အက်ိဳး ဆက္စပ္မႈ ဆိုတာ ပန္းငံုတာ ျဖတ္ျခင္းနဲ႔ HIV မွာ သိသာတယ္တဲ့။ စမ္းသပ္တာကလဲ ပန္းငံုတာ ျဖတ္တာ အေလ့နဲျပီး၊ HIV အျဖစ္မ်ားလွတဲ့ ဆာဟာရ ေအာက္ပိုင္း ေနရာေတြမွာ။ သက္သာတာ ၄ဝ% ရွိတယ္။ ဆိုခ်င္တာက ပန္းငံုျဖတ္သူ ေယာက္်ားထဲမွာ ၁ဝဝ ဆို ၄ဝ က HIV အျဖစ္ နည္းတယ္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံမွာ ရွိတဲ့ အသက္ (၂၂) ႏွစ္ အရြယ္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား တစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ မိုက္ကယ္ ဂၽြန္ဆင္ဟာ ေယာက်္ားေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္ကို HIV ပိုး ကူးစက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့လို႔ အေရးယူမႈနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေန ရၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ မိုက္ကယ္ ဂၽြန္ဆင္ဟာ မိန္းမလ်ာ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး အင္တာနက္ ေပၚကေန ေယာက်္ားေတြကို ဆြဲေဆာင္ စည္း႐ံုးမႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

“HPVပိုးက လိင္တံတို႔၊ သားအိမ္ေခါင္းတို႔စသျဖင့္ ေန ရာေတြမွာ ကိန္းေအာင္းေနတာ တို႔ျဖစ္ေနရင္ မၾကာခင္ကင္ဆာ အျဖစ္သို႔ကူးေျပာင္း သြားႏိုင္တာပဲ။ ကာမဆက္ဆံတဲ့အခါ ပံုမွန္နည္းအတိုင္းမဟုတ္ဘဲ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ သံုးေတာ့ ခံတြင္း ကင္ဆာတို႔၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ ဆာတို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု ယင္း ကဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

လိင္ပညာေပး အသိနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ လိင္လုပ္သားငယ္အမ်ားစုဟာ ကြန္ဒံုး အကာအကြယ္ အသံုးျပဳတာရွိၾကေပမယ့္ ေဖာက္သည္ ေတြရဲ႕ အလုိ လိုက္ရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လိင္လုပ္သား ထက္၀က္ေက်ာ္က HIV ပုိး ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးမႈ မလုပ္ဘူးၾကဘဲ HIV ေရာဂါ ကူးစက္ခံရမႈ အႏၱရာယ္ က ေတာ့ လိင္လုပ္သားေတြမွာ စုိးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနရွိတယ္လို႔ မစၥတာ ဂ်ရက္ ေဒးဗစ္က ဧရာ၀တီ ကုိ ရွင္းျပပါတယ္။

အခုေျပာျပတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြက allergic dermatitis လို႔ေခၚတဲ့ အေရျပားနဲဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ ပံုစံတူေနပါတယ္။ အေရျပားနဲ႔ မတည့္တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ မႈိပိုးေတြ၊ ဖုန္မႈန္႔ေတြ စတာေတြက အေရျပားမွာ အဖုေတြကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဒါက HIV ပိုးရွိတဲ့ လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါ၀င္ပါဘူး။ သာမန္ အေရျပား ေရာဂါျဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နီးစပ္ရာ အေရျပားဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေစခ်င္ ပါတယ္။

လူအမ်ားစုသည္ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳမႈ အားနည္းသျဖင့္ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ လိင္တူ ခ်စ္သူမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသားမ်ား လာေရာက္ေလ့ ရွိေသာ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္၊ ရတနာ့ဂူ ပြဲေတာ္ရက္မ်ားတြင္ ကြန္ဒုံးအခမဲ့ ျဖန္႔ေဝေပးျခင္း၊ လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား ေဝငွျခင္း၊ ေန႔ခ်င္းၿပီး ေသြး စစ္ေဆး ေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ ရေၾကာင္း ခုခံအားက် ဆင္းေရးႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႕မွ ေဒါက္တာေက်ာ္စိုးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ (HIV) ျဖင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အသင္း(ကြန္ရက္) ဥကၠ႒က ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းမ်ား ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိေစရန္ အတြက္ လူထု အေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးၿပီး တက္ေရာက္ လာၾကသူမ်ားမွလည္း အႀကံျပဳ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။

က်ေနာ့္မွာ ပိုးရွိသလားလို႔ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္တုန္းက ေဆးရံုမွာ ခြဲစိတ္မႈ တစ္ခုလုပ္ေတာ့ ေဆးစစ္ရပါတယ္။ အဲဒီေဆးရံုမွာ ေဆးစစ္ေတာ့ result ကုိတိတိက်က် နားမလည္လို႔ပါ။ HIV Ab ဆိုတဲ့ေနရာမွာေတာ့ non လို႔ေရးထားေတာ့ ပိုးမရွိဘူးလို႔ ယူဆရမွာလား ဆရာ။ အဲဒီတုန္းက ပိုးရွိ ခဲ့ရင္ ေဆးရံုက ေျပာမယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါကို သိခ်င္တာပါ။

သုေတသန ျပဳခ်က္မ်ားအရ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတြင္ အိမ္ေထာင္က်ၿပီး သူမ်ား၏ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ အိမ္ေထာင္မ်ား ျပန္ကြဲတတ္ရာ HIV/AIDS ေဝဒနာ စြဲကပ္ေနသူမ်ား အနက္ အိမ္ေထာင္ရွိသူ ေဝဒနာရွင္ မ်ားသည္ အသက္ ပိုရွည္ေလ့ ရွိေၾကာင္း International Journal of Infectious Diseases ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပ ေရးသားထားသည္။

လိင္စိတ္ဝင္စားသူႏွစ္ဦး အသားခ်င္း မထိေတြ႔ရခင္ ဆႏၵျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါ အဂၤါစိုစြပ္၊ သန္မာ လာတာဟာ စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတာပါ။ ေနာက္တဆင့္ အဂၤါေတြ ထိေတြ႔လာရင္ ဆႏၵျဖစ္ေပၚမႈ၊ အဂၤါစိုစြပ္မႈ၊ အဂၤါသန္မာမႈေတြဟာ ပိုမို ျမင့္မား လာေစတယ္။