“The numbers say it all. We can not stop new HIV infections in gay men and other men who have sex with men if we stick to business as usual,” said Steve Kraus, Director of UNAIDS Regional Support Team for Asia and the Pacific. “PrEP answers an unmet need and expands the prevention options for people at substantial risk of HIV. We need to scale up PrEP as an additional effective HIV prevention intervention.”

“နယ္ေတြဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕က က်ဥ္းတယ္။ လူသိသြားခဲ့ရင္ သူတို႔တင္မကဘူး သူတို႔မိသားစုပါ ၾကဥ္ဖယ္ခံရမွာမို႔ အသိမခံခ်င္ၾကတာ။ အဲဒီအတြက္ အခုလို ကိုယ့္ၿမိဳ႕မွာ ေဆးထုတ္ရမယ္ဆိုေတာ့ သြားကို မထုတ္ၾကတဲ့သူေတြ၊ ေဆးေသာက္ပ်က္တဲ့သူေတြရွိတယ္” လို႔ Myanmar Positive Group ရဲ႕ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ ကိုဗညားဦးက ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။

ဂ်င္ဇင္း က HIV ပိုးရွိသူေတြ (ART ေသာက္ေနသူအတြက္ေရာ၊ မေသာက္သူ) အတြက္ လံုး၀ မသံုးသင့္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ HIV ရွိသူေတြမွာ ဂ်င္ဇင္းနဲ႔ ပက္သက္တဲ့ သုေတသန ခိုင္ခိုင္မာမာမရွိ ေသးပါဘူး။ သံုးမိရင္ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာ ရုတ္တရက္ ကိုယ္ခံအား က်သြားျပီး ေရာဂါ အေျခအေန ဆိုးတက္ပါတယ္။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး သတင္းေတြထဲမွာ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ ေပၚထြက္လို႔လာခဲ့ျပန္ပါၿပီ။ တျခားမဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြအတြက္ ကုရာနတၳိေဆးမရွိေသးတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီကို မျဖစ္ပြား မကူးစက္ေအာင္လို႔ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ အလားအလာရွိေနၿပီပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းကား မာသာျဖဴျဖဴသင္းဟု ဆိုရေလာက္ေအာင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါသည္မ်ားကို မိခင္ရင္း တစ္ဦးသဖြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေကၽြးေမြးေနသူျဖစ္သည္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါသည္ေပါင္း သံုးရာေက်ာ္တို႔သည္ ကာကြယ္ေဆးထုတ္ရန္ ရန္ကုန္သို႔ လာၾကရသည္။ ထိုေဆးကို ေဟာ္လန္နိုင္ငံမွ လွဴဒါန္းေပးသည္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ။ ဝမ္းပ်က္၊ ေမြးလမ္း-စအို-အေရျပားယား၊ ပါးစပ္နာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊ အေရျပား အနီထြက္၊ အပိန္႔ထြက္၊ အသက္ရွဴခက္။ ေနေလာင္၊ မ်က္စိ-အေရျပားဝါ၊ ဆီးနီ၊ ဝမ္းအေရာင္ေပ်ာ့၊ အစားပ်က္၊ အန္ခ်င္၊ အစာမေက်၊ ဗိုက္နာ၊ အားယုတ္၊ စိတ္မၾကည္၊ ဆီးနဲ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို မေပးပါ။ အထဲက ကေလးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္။

အေကာင္းဆံုး အႀကံျပဳခ်က္ကေတာ့ တစ္ပါတ္လွ်င္ ၂ ႀကိမ္ ၃ ႀကိမ္ျဖင့္ အပါတ္တိုင္း ျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ သင့္အား ကေလးရေစဖို အခြင့္အလမ္း ပိုမ်ားလာေစပါလိမ့္မည္။ လိင္ဆက္ဆံျပီးပါကလည္း ခ်က္ျခင္းထျပီး ေရခ်ိဳးျခင္းမ်ိဳးထက္ ၁၀ မိနစ္ ၁၅ မိနစ္ခန္႔ လွဲေလွာင္းေနေပးပါ။ တစ္ခိ်ဳ႕ေတြကေတာ့ ေျခ ၂ ေခ်ာင္းကို ေလထဲတြင္ ေျမွာက္ထားလွ်င္ ပိုေကာင္းသည္ဟု ဆိုၾကေသာ္ျငားလည္း တကယ္တန္းေတာ့ မလိုအပ္ပါဘူး။

ဓာတ္ခြဲခန္းတြင္ ဖန္တီးထားေသာဆဲလ္ မ်ားႏွင့္ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ရွိေနသူမ်ားထံမွ ကိုယ္ခံအားစနစ္မ်ားကိုယူ၍ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကသည္။ PEP005 ေဆးသည္ အသက္အဝင္ဘဲ ငုပ္လွ်ိဳးပုန္းေအာင္းေနေသာ HIV ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားကုိ ျပန္လည္ႏိႈးဆြရာတြင္ အာနိသင္ျမင့္မားေၾကာင္း သုေတသီမ်ား ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

ေဆးစေသာက္ဘူးသူေတြ တလ၊ ႏွစ္လမွာ ရာသီရက္ မမွန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရင္သားတင္း-နာ၊ လိင္စိတ္နည္း၊ ေခါင္းမူး၊ ရုတ္ရက္ ကိုယ္တျခမ္းထံု၊ ရင္ပတ္နာ၊ ေခ်ာင္းဆိုး၊ ေျခေထာက္ေရာင္၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဆီးဝါ၊ စိတ္က်တာေတြလည္း တခ်ိဳ႕မွာျဖစ္တယ္။ ရွားရွား ပါးပါး ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ ေသြးဖိအားတက္၊ ႏွလံုးေသြးေၾကာပိတ္၊ အသဲကင္ဆာ၊ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ေတြ။

လက္ရွိ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ (က်င့္၀တ္အရ အမည္မေဖာ္တဲ့) ျပင္သစ္ အမ်ိဳးသမီးတဦးဟာ မိခင္ထံကေန ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံခဲ့ရတာျဖစ္ၿပီး သုံးလသား အရြယ္ကေန ေျခာက္ႏွစ္အရြယ္ထိ ဗိုင္းရပ္စ္ ထိန္းခ်ဳပ္ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ ဇီဒိုဗူဒင္းနဲ႔ ေအဇက္တီ ေဆးေတြကို ေသာက္ခဲ့ ရသူျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းက ဆိုပါတယ္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ရန္ပံုေငြ ပမာဏဟာလည္း ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံ မျပည့္ေပမယ့္ ၂၀၁၅ မွာ ၂၂ ဘီလီယံအထိ ရွိလာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ား အဖြဲ႔ကလညး္ တကမၻာလံုးမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ အသက္ရွင္ေနတဲ့ လူ ၃၇ သန္းနီးပါးထဲက ထက္၀က္ေလာက္ဟာ ေဆး၀ါး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရၾကေသးဘူးလို႔လည္း သတိေပးထားပါတယ္။

လိင္ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ ပါပယ္လိုမာေခၚ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရၿပီး သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားရာ HPV သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးကို ေရာဂါမျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳတင္ ထိုးႏွံ၍ ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ သုေတသီမ်ား၏ သုေတသန အသစ္ တီထြင္ေပါင္းစပ္ Data ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ေဆး သံုးႀကိမ္ ထိုးသည့္ အုပ္စုႏွင့္ တစ္ႀကိမ္ ထိုးသည့္ အုပ္စုမွ ရယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု လန္းဆတ္ ကင္ဆာ ေဆးပညာ ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။