HIV ကာကြယ္ေဆးေပၚေပါက္ လာႏိုင္ေျခ ရွိေၾကာင္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ျမင့္တက္လာေနသည္ဟု မတ္လ ၅ ရက္က Scientific American ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။ HIV ကဲ့သုိ႔ေသာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးမ်ား၏ အႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည့္ေဆး၀ါး (antiviral drug) တစ္မ်ဳိးကုိ ေမ်ာက္မ်ား၏ ႂကြက္သားမ်ား အတြင္းသုိ႔ ထိုးေပးခဲ့ရာ၊ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားေသာ ေမ်ာက္မ်ားအား ရက္သတၱပတ္မ်ားစြာ တိုင္ေအာင္ ေရာဂါကူးစက္မႈ မရွိခဲ့ေပ။

နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖဲြ႔ (MSF) ရဲ႕ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ေခတၱ ရပ္နားထားေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းက (HIV/AIDS) လူနာ (၇၀၀) ေက်ာ္ အတြက္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဆက္လက္ တာ၀န္ယူကာ (ART) ေဆး၀ါးေထာက္ပံ့မႈေတြကို ဆက္လက္ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

HIV ေရာဂါတားဆီး ကာကြယ္ေရး အတြက္ ထုတ္လုပ္ထားသည့္ HIV ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေရး ေဆးေတာင့္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ၎ေဆးေတာင့္သည္ လက္ေတြ႕တြင္ မည္မွ်အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၎၏ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္ ကေနဒါ ႏုိင္ငံမွ ဆရာဝန္မ်ားက တိုရန္တို ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ေဆး႐ံု တစ္ခုတြင္ ၎ေဆးေတာင့္ကို စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

”ဆရာတို႔ လက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဆးအေရအတြက္နဲ႔ HIV ေရာဂါရွိသူ အေရအတြက္ေပၚ ခ်ိန္ကိုက္ၿပီး ေဆးေပးႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ ထားပါတယ္။ အခု ARV ေဆးလိုအပ္ေနတာ ဒီႏွစ္ထဲမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားေပမဲ့ အနည္းဆံုး ခုနစ္ေသာင္းခြဲ ေလာက္ ေဆးေပးႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ ထားပါတယ္”ဟု တိုင္းေဒသႀကီး ဆရာဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္စိုးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ PLHIV (People living with HIV) အိတ္ရွ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ ခြန္အားကို ျမွင့္တင္ လို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းသို႔ စက္ဘီးစီးနင္းရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးစီးနင္းသူ H.I.Vေရာဂါသည္္ ကိုစရကိုမွ ဇန္န၀ါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔က လားရွိဳးျမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။

အနီးကပ္ျပဳစုသူ အတြက္ HIV ကာကြယ္ေဆး မရွိပါ။ လူနာဆီက ေသြး၊ ျပည္၊ အနာ စတာေတြနဲ႔ မထိမိေအာင္ သတိျပဳရပါမယ္။ လူနာရဲ႕ ေသြး၊ျပည္၊ သားငံရည္ေတြကေန HIV ပိုးကူးႏိုင္ပါတယ္။ လူနာရဲ႕ တံေတြး၊ ေခြ်း၊ ဆီး၊ မ်က္ရည္ စတာေတြက HIV မကူးစက္ႏိုင္ ပါဘူး။ လူနာကို ကိုင္တြယ္ျပီးတိုင္း ဆပ္ျပာနဲ႔ လက္ေဆးတဲ့ အက်င့္လုပ္ပါ။

ျပည္တြင္းရွိ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ားထဲမွ လူဦးေရ (၄) ေသာင္းခန္႔သာ HIV ပိုးထိန္းေဆး ART ေဆးကို ရရွိေနေသးတယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္ရဲ႕ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရပါတယ္။ လက္ရွိ ျပည္တြင္းရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခ လူဦးေရ (ႏွစ္သိန္းေလးေသာင္း) ခန္႔ဟာ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ ခံစားေနရတာျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးထိုးသူမ်ားနဲ႔ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားမွာ ေရာဂါပိုး ကူးဆက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားအတြက္ နိုင္ငံ တကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ လႉဒါန္း မႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္း အသည္း ေရာင္စီပိုး ေရာဂါ အတြက္ သုံးစြဲရေသာ ေဆးဝါးမ်ားမွာမူ နိုင္ငံတကာ လႉဒါန္းမႈမ်ား မရွိေသးသည့္ အတြက္ မိမိတို႔အဖြဲ႕မွ တတ္နိုင္ သည့္ဝန္ျဖင့္ စတင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း HIV ႏွင့္ အတူေနထိုင္ သူမ်ားကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က ရန္ကုန္တိုင္းမ္ေန႔စဥ္ သတင္းစာသို႔ ေျပာသည္။

HIV/AIDS ျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထိုင္သူမ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းမွ ေရွာင္က်ဥ္ျခင္းအျပင္၊ ART ေဆး ရရွိႏိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ ၾကမွသာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ရက္တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေန႔၏ “ခြဲျခားႏွိမ့္ခ် ကင္းစင္ေ၀း ကူးစက္ေသဆံုး မရွိေရးART ျဖင့္ကုသေပး” ဟူသည့္ ေဆာင္ပုဒ္သည္ အႏွစ္သာရ ျပည့္၀ေပ လိမ့္မည္။

ေအအာဗြီေဆးကို လိုအပ္မွမွီဝဲရမယ္”ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုးရွိေနၿပီ” သိ႐ံုနဲ႔ ေဆးေပးရန္မလိုပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမွသာ အျခား ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုးၾက ရတယ္။ ေအအာဗြီ ေဆးမွီဝဲဖို႔လို၊ မလို လူနာအေျခအေနနဲ႔ (Du Count) ေခၚ ေသြးတြင္း ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိးရဲ႕ အေရတြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။

လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား ေခါင္းေထာင္လာလို႔ ရာစုဝက္နဲ႔ခ်ီ ၿငိမ္သက္ေနရာမွ နစ္နာ ဆံုး႐ႈံးမႈ ျဖစ္လာစရာမ်ား ရွိလာတယ္လို႔ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ဗီယက္နမ္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ”လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ AIDS ကူးစက္ေရာဂါ ကြန္ဖရင့္” မွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သုံးစြဲမည့္ DF Based ေဆးဝါးမ်ား၏ အနိမ့္ဆုံး တန္ဖိုးသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၀ မွ ၁၄၀ ထိရွိေၾကာင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ AIDS ေဝဒနာရွင္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ကိုသာ ယင္းေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုးခဲ့ေၾကာင္း လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ထြန္းညႊန္႔ဦးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။