HIV/AIDS ကူးစက္ခံထားရျခင္း ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးမႈ မျပဳလုပ္ရေသးသူမ်ား က်န္ရွိ ေသးေၾကာင္း သိရသည္။ “မဟာခ်ိဳင္ ခရုိင္တြင္ တရား၀င္ ျမန္မာလုပ္သား သံုးသိန္းခန္႔ ရွိၿပီး ေဆးရံု (၂) ရံုက ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ေပးေန ပါတယ္”။ ျမန္မာ လုပ္သားမ်ားတြင္ HIV/AIDS ေရာဂါေတြ႔ရွိမႈ မ်ားျပား လာရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးေအာင္မင္းက သံုးသပ္ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

The New York Times မွာေဖာ္ျပ ထားတာကေတာ့ PrEP ဟာေဆးသမားေတြ အတြက္ မထိေရာက္ ဘူးလို႔ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ အစဥ္အဆက္ ယူဆခဲ့ ၾကတာပါ။ အေၾကာင္း ကေတာ့ ေဆးသုံးသူေတြမွာ HIV ကူးစက္ႏႈန္း ေၾကာက္ ခမန္းလိလိ ျမင့္မားျပီး ျမန္ဆန္ လြန္းလို႔ပါပဲ။ ၁၉၈၀ ျပည့္ လြန္ႏွစ္မ်ားက ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့ သလိုေပါ့။ ေလ့လာ မႈ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားဟာ လိင္ဆက္ဆံ မႈမွ ကူးစက္ျခင္းနဲ႔ မိခင္မွ ကေလးသို႔ ကူးစက္ျခင္း တို႔ကိုသာ အဓိက ထားၾကျပီး ေဆးသမားေတြမွာ အဲသေလာက္ မထိေရာက္ ႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆခဲ့ ၾကလို႔ပါ။

“ဒီပိုးရဲ႕ အက်ိဳးဆက္က အခ်ိန္တိုေလး အတြင္းမွာတင္ AIDS ထက္ ပိုဆိုးလိမ့္မယ္။ ဒီဘက္တီးရီးယား ပိုးမႊားရဲ႕ ထိခိုက္မႈက ပိုျပင္းထန္တယ္။ လူေတြကိုလည္း ပိုၿပီးျမန္ျမန္ ကူးစက္ေစႏုိင္တယ္” ဟု အဆိုပါ ပိုးမႊားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာေနသည့္ ဆရာဝန္ တစ္ဦးျဖစ္ေသာ အလန္ခရစၥတန္ဆန္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳၾကေသာ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကြန္ဒံုးကုိ ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံမွသာ အသံုးျပဳၾကသည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက သေႏၶတားေဆး တုိင္းကုိ အားေပးျခင္းမျပဳဘဲ ကြန္ဒံုးသံုးျခင္းသာလွ်င္ လံုၿခဳံစိတ္ခ် ရေၾကာင္းေျပာသည္။ ထုိ႔ျပင္ အေရးေပၚ တားေဆးမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ကာကြယ္ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိဘဲ ၇၉%မွ ၈၅% ထိသာ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည္ဟု ဆရာ၀န္တုိ႔က ေျပာသည္။

စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး ကေလးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ HIV ေဝဒနာရွင္ မ်ားအတြက္ ART ေဆး တိုးေပး သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကေလးၿမိဳ႕၊ ျပည္သူ႔ ေဆးရံုဝင္း အတြင္းရွိ ခုခံက်/ကာလသား ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔ထံမွ သိရသည္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားေနသူမ်ား အတြက္ ေဆး၀ါးမ်ား လိုအပ္ေနျပီး လိုင္ဇာျမိဳ႕မွ သင္ဆိုင္ရာ HIV/AIDS ဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား လာေရာက္ၾကည့္ရႈျခင္း၊ ေရာဂါျဖစ္သူမ်ား၏ နာမည္ စာရင္းမ်ား ေကာက္ခံ သြားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သြားေသာ္လည္း ယခုခ်ိန္ထိ လာေရာက္ ကူညီေပးျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ဇိုင္းေအာင္ က်န္းမာေရးဌာနမွ ေျပာသည္။

အၾကမ္းပတမ္း စမ္းခ်င္ရာစမ္း..
ဒီေလာက္ ၾကံ့ခိုင္တဲ့ က်ဳပ္မွာ
အေရျပားယားနာ ေပါက္တာနဲ ့
ဆရာ၀န္က ေသြးစစ္တာ..
ဘုရား ဘုရား
HIV တဲ့ဗ်ာ..

HIV ခံစားေနရသည့္ အသက္ (၃၁) ႏွစ္ရိွ ဦးေနာ္ဆမ္ (Salang Naw Sam) သည္လည္း သူ၏ သားဦးျဖစ္သည့္ (၇) လသား ကေလးငယ္မွာ ခုထက္ထိ က်န္းက်န္းမာမာ ရိွေနေသးေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ အသက္ဆက္ႏိုင္ရန္ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ခိုင္မာေန ဆဲျဖစ္သည္။

အခမ္းအနားအား HIV ႏွင့္ AIDS ေရာဂါ ကုသရန္ အစြမ္းထက္ ေဆးတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ေသာ Viraday အမည္ရွိ ေဆးအား တင္သြင္း ျဖန္႔ခ်ိသည့္ Cipla ႏွင့္ Vimal Co., Ltd မွ ကူညီ ပံ့ပုိး ေဆာင္ရြက္ ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

“ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုေနၿပီျဖစ္တဲ့ PLHIV တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေဆးအတြက္ တစ္လက်ပ္ သံုးေသာင္း ၀န္းက်င္ ရရွိရင္ အသက္ မဆံုးရံႈး ႏိုင္ပါဘူး၊ ေနာက္ ေနေရး ထိုင္ေရး အတြက္ ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ရွိရင္ သူတို႔ အတြက္ ေနစရာ အိမ္ေသးေသးေလး တစ္လံုးရႏိုင္ၿပီး သူတို႔ ေဆးကုဖို႔ အဆင္ေျပနိုင္တယ္” ဟု ဦးသီဟႀကိဳင္က PLHIV မ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ကို ေျပာျပသည္။

ဒီအေရးကို ေအာင္ျမင္ဘို႔ လုပ္ေနတဲ့ Center for Reproductive Rights ကေထာက္ျပထားတာက မိန္းကေလးေတြ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ေအာက္မွာ ဒီေဆးေသာက္လို႔ စိတ္မခ်ဘူးဆိုတာကို သက္ေသမျပႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အစဥ္အလာ လိုက္နာတဲ့ US social conservatives အဖြဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုသာျဖစ္လာရင္ မိန္းကေလး ငယ္ငယ္ေလးေတြၾကား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအျပဳအမူေတြ ပိုတိုးလာမယ္လို႔ ဆိုလိုက္ပါတယ္။

Unicef မွ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ား အရ အခုလက္ရွိ ျပည္တြင္းမွာ ေအအာရ္ဗီြ ေဆးျပား ေတြကို HIV ေရာဂါပိုး ရွိသူေပါင္း ၅၃၀၀၀ကို ေထာက္ပံ့ ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့ေပမယ့္ ခန္႔မွန္းေျခ အားျဖင့္ လူေပါင္း ၁၂၅၀၀၀ ဦးခန္႔ဟာ ကုသမႈ ခံယူဖို႔ လိုအပ္ ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ကမၻာ႔လုံး ဆိုင္ရာ ရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ ပုံစံသစ္ အရ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ အတြက္ လက္ရွိ ရႏိုင္တဲ့ ရန္ပုံေငြ ေတြက တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၃ သန္း ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။