အလႉရွင္ ေဒၚဥမၼာတင္က သူ႔အိမ္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ႏွစ္ခြဲေလာက္က လႉဒါန္းခဲ့ၿပီးေနာက္ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းဦးေဆာင္ၿပီး HIV ေဝဒနာခံစားေနရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ေဝဒနာရွင္မိသားစုထဲက အမ်ဳိးသမီးေတြကို အခမဲ့စက္ခ်ဳပ္ပညာသင္ၾကားေပးေနတာပါ။ နယ္က အခြင့္အလမ္းနည္းပါးတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚကိုယ္ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ အခုေတာ့ HIV ေဝဒနာနဲ႔မဆိုင္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးလူငယ္ေတြကိုပါ သင္တန္းတက္ဖို႔ ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့တယ္လို႔ ဦးရာဇာကဆိုပါတယ္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ အသံုးျပဳတဲ့ ရန္ပံုေငြ ပမာဏဟာလည္း ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က ေဒၚလာ ၅ ဘီလီယံ မျပည့္ေပမယ့္ ၂၀၁၅ မွာ ၂၂ ဘီလီယံအထိ ရွိလာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ား အဖြဲ႔ကလညး္ တကမၻာလံုးမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြနဲ႔ အသက္ရွင္ေနတဲ့ လူ ၃၇ သန္းနီးပါးထဲက ထက္၀က္ေလာက္ဟာ ေဆး၀ါး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရၾကေသးဘူးလို႔လည္း သတိေပးထားပါတယ္။

HIV ကူးစက္မႈအမ်ားစုမွာ ေဆးထိုးအပ္ျဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးထိုးသြင္းသံုးစြဲသူမ်ား၊ အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္ဆက္ဆံ သူမ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ လိင္ကဲ့သို႔ ေျပာင္းလဲေနထိုင္သူမ်ား၊ လိင္အလုပ္သမားမ်ားတြင္ ကူးစက္လြယ္ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ HIV ျဖင့္ေနထိုင္သူ (၂) သိန္းခန္႔ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သူတုိ႔က ဒါကို အထူးျပဳ ေလ့လာႏုိင္လို႔ ဒီလိုသိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာ အဲဒီလို မစစ္ေဆး ႏုိင္ေသးေတာ့ မသိႏုိင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ သတိထားဖို႔ လိုတယ္” ဟု HIV ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေသာ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က The Messenger Media သို႔ ေျပာသည္။

တ႐ုတ္ကုမၸဏီအမ်ားအျပားက ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားအား အလုပ္ခန္႔ရန္ အလုပ္ဗီဇာခြင့္ျပဳရန္အတြက္ HIV စစ္ေဆးမႈအပါအ၀င္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လုိအပ္ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ားကုိ မျဖစ္မေန HIV စစ္ေဆးရန္ ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိေပ။ ႐ႈပ္ေထြးသည့္ HIV ဗုိင္းရပ္စ္မ်ဳိးစိတ္ေတြ႕ရွိျခင္းက နယ္စပ္ေဒသ၌ HIV ေရာဂါပုိးမ်ား၏ ဇီ၀မ်ဳိးကြဲမ်ားအေၾကာင္း ပုိမုိနားလည္ရန္ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနေၾကာင္း ျပသေနသည္ဟု သုေတသနစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသား၏ ေဆးမွတ္တမ္းမ်ားအရ ၎ထံတြင္ AIDS ေရာဂါရွိသည္ကို ယမန္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ အိုင္စစ္အဖြဲ႔သို႔ မ၀င္ခင္ကပင္ သိရွိျပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဒသတြင္း တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားအဖြဲ႔ Sound and Picture ထံမွ သိရသည္။ ယင္းေၾကာင့္ အဆိုပါ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသား AIDS ေ၀ဒနာရွင္အား“ ဒဏ္ရာရ တပ္ဖြဲ႔၀င္မ်ားကို ေသြးလွဴဒါန္းျခင္းျဖင့္ အိုင္စစ္အဖြဲ႔၀င္မ်ားအေပၚ ထိခိုက္ေစမႈျဖင့္” ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

ကုရာနတၱိ ေဆးမရွိေသးေသာ AIDS၊ အီဘိုလာႏွင့္ ကင္ဆာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေသာေဆးဝါးကို ဖန္တီးႏိုင္ၿပီဟု ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ သတင္းေအဂ်င္စီက ထုတ္ျပန္ခ်က္ဆန္ဆန္ သတင္းတစ္ပုဒ္ကို ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း ၿဗိတိန္သတင္းစာ Independent က ေရးသားထားသည္။

HIV မိခင္ကေန ေမြးလာမဲ့ကေလးမကူးေစေအာင္ – ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္၊ ေမြးဖြါးေနစဥ္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္စဥ္မွာ ပိုးရွိ မိခင္ကေန ကေလးဆီ ကူးနည္းကို ေဒါင္လိုက္ ကူးနည္းနဲ႔ (MTCT) မိခင္-ကေလး ကူးနည္းလို႔ေခၚတယ္။ ကူးစက္ဘို႔ အခြင့္အလမ္း ၁၅-၄၅% ရွိတယ္။ မိခင္ကို ARVs ေဆးေပးပါ။ CD4 count ကို ၾကည့္မေနပါနဲ႔။ ၂ဝ၁၂ အထိ ၁႕၅ သန္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ထဲက ၆၂% ဟာ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ က ျဖစ္တယ္။ ၂ဝ၁ဝ တံုးက ဆိုရင္ ၄၈% သာ ရွိခဲ့တယ္။

မိမိမွာ STDs ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆရင္ သို႔မဟုတ္ STDs ရွိသူနဲ႔ ဆက္ဆံမႈရွိတယ္လို႔ ယူဆရင္ ေဆးစစ္ဖို႔ မျဖစ္မေနလိုအပ္ပါ တယ္။ ဆရာ၀န္ဆီ အျမန္ဆံုးေရာက္ေလ ေကာင္းေလပါပဲ။ ဒါမွလည္း ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ကူးစက္မႈေတြကို ေရွာင္ ရွားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လိင္နဲ႔ မ်ိဳးဆက္ပြားဆိုင္ရာ ဘယ္လိုပညာေတြရမလဲ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈတဲ့ ကိုရန္ပိုင္ကေတာ့ HIV နဲ႔ AIDS ကြဲျပားပံု မသိေသးတာေတြ သိရိွခဲ့ရၿပီး မ်ိဳးဆက္ပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူလံုးဝမသိေသးတာေတြကို ဒီပြဲမွာ ေျပာျပေပးလို႔ အမ်ားႀကီး လူငယ္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရိွေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ HIV/AIDS ေရာဂါသည္မ်ားအား ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သည့္ အဖြဲ႕အေနျဖင့္ Charity Social Service (CSS) တစ္ခုတည္းသာ ရွိၿပီး အဆုိ ပါအဖြဲ႕အစည္း၏ အကူအညီျဖင့္ ART ေဆးေသာက္သံုးသူ ကေလးၿမိဳ႕ တြင္ ( ၄၀၀) ေက်ာ္၊ ဖလမ္းၿမိဳ႕တြင္ (၁၅) ဦး၊ ဟားခါးၿမိဳ႕တြင္ (၄၀) ေက်ာ္၊ တီးတိန္ ၿမိဳ႕တြင္ (၂၅) ဦး၊ ထန္တလန္ၿမိဳ႕တြင္ (၂၀) ဦး စုစုေပါင္း (၅၀၀) ၀န္းက်င္ရွိကာ အဓိကအားျဖင့္ အသက္ (၂၀) မွ (၅၀) ၀န္းက်င္ လူမ်ားျဖစ္သည္။

သူ႕နာမည္က ျဖဴျဖဴသင္းျဖစ္ၿပီး စစ္အစုိးရလက္ထက္ကတည္းကပင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ၏ တက္ၾကြ ေသာ လူငယ္ အဖြဲ႕၀င္ တဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ခိုကုိးရာမဲ့ HIV လူနာမ်ားအတြက္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂဟာ တခု ဖြင့္လွစ္ထားၿပီး မိဘမဲ့ကေလးမ်ားကိုလည္း သူတတ္စြမ္းသမွ် ကူညီေစာင့္ေရွာက္လ်က္ရွိသည္။