ေဒါက္တာညဳိညဳိသင္းက ျပည္တြင္း အေျခစိုက္ ဆာဒါးအမည္ရွိ HIV/AIDS ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္မ်ား ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႕၏ သုေတသန ျပဳခ်က္အရ ရရွိလာေသာ အခ်က္အလက္ေပၚတြင္ အေျချပဳ ေမးျမန္းျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ ညဳိညဳိသင္းက ဆိုသည္။ “ဝန္ႀကီးက ကြၽန္မေမးတာကို ေသခ်ာ သေဘာမေပါက္ဘူး ထင္တယ္၊ ျပန္ေျဖတာမွာ ဘယ္လို ေဆာင္႐ြက္မယ္ဆိုတာ မပါဘူး” ဟု ၎ကဆိုသည္။
HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္ၾကား အမ်ားဆံုးျဖစ္
HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈမွာ အသက္ ၁၅ ႏွစ္မွ ၄၅ ႏွစ္ၾကား အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါးအေၾကာထဲ သြင္းျခင္းႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းမွ ကူးစက္မႈမ်ားေၾကာင္း ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ံုႀကီး ခုခံအား က်ဆင္းေရးႏွင့္ ကာလသား ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနမွ အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ မ်ဳိးသန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၉ ႀကိမ္ေျမာက္ AIDS ဗဟုသုတပြဲေတာ္ ျပဳလုပ္ခဲ့
၉ ႀကိမ္ေျမာက္ AIDS ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကို ဒီဇင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔က ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ World AIDS Day အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ယခုျပဳလုပ္တဲ့ ပြဲကိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆရာ၀န္ အသင္း၊ လူငယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္မွ ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕၊ Twin Center, Maxmate နဲ႔ Calsome က ပူးေပါင္းၿပီး ျပခန္းမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ားနဲ႔ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ အခမ္းအနား မ်ားကို ပါ၀င္ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
HIV ကူးစက္ႏႈန္း ၃ ပံု ၁ ပံုထိ ေလ်ာ့က်လာၿပီ
ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာအရ HIV ကူးစက္မႈ မ်ားျပားေသာ ဝင္ေငြအလယ္အလတ္ႏွင့္ ဝင္ေငြနိမ့္ပါးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၉.၇ သန္းမွာ ယမန္ႏွစ္အတြင္းက ART ေဆးမ်ား ရ႐ွိခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၇ ႏွစ္ကမူ အဆုိပါႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁.၃ သန္းကုိသာ ART ေဆး ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁၅ သန္းကုိ ART ေဆးမ်ား ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္။ လက္႐ွိစာရင္းဇယားမ်ားအရ ART ေဆး လုိအပ္သူ ၂၈.၃ သန္း၏ ၃၄ ရာခုိႏႈန္းကုိ အဆုိပါေဆးမ်ား ေပးေဝႏုိင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္ သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ HIV/AIDS အေၾကာင္း အသိပညာေပး ေဟာေျပာ
ရခုိင္ျပည္နယ္ အမ်ဳိးသမီးေရးရာအဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ေဒၚညိဳညိဳေဝလြင္က အဖြင့္အမွာစကား ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ၿမဳိ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီဌာနမွဴး ေဒါက္တာ ေက်ာ့သာစိန္က (HIV) ေရာဂါပုိး ျဖစ္ပြားရျခင္း အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ (HIV) မျဖစ္ေအာင္ ေနထုိင္ရမယ္႔ အေၾကာင္းအရာမ်ား၊ (AIDS) ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနသူေတြကို ကူညီ ေစာင္႔ေရွာက္ဖို႔ အတြက္ သိေကာင္းစရာေတြကို ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအား အသိပညာေပး ေဟာေျပာခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
ကမာၻ႔ေအအုိင္ဒီအက္စ္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ လမ္းေလွ်က္ပြဲ က်င္းပ
ျမန္မာနိုင္ငံမွာ HIV ေရာဂါေ၀ဒနာ႐ွင္ေပါင္း ၂ သိန္းခြဲ၀န္းက်င္ ႐ွိေနတယ္လုိ႔ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနက ခန္႔မွန္းပါတယ္။ ကမၻာေပၚက အသက္ ၁၀ နွစ္နဲ႔ ၁၉ နွစ္အ႐ြယ္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ လူငယ္အေယာက္ ၂ သန္းဟာ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရျပီး အမ်ားအားျဖင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈေတြ မရဘူးလို႔လည္း ဆိုပါတယ္။ ၂၀၁၂ ခုနွစ္ အတြင္းမွာ ကေလးသူငယ္ ၂ သိန္း ၁ ေသာင္းဟာ AIDS ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးေၾကာင္း WHO က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ကမာၻ႕ AIDS ေန႔ အခမ္းအနား NLD ရံုးခ်ဳပ္မွာက်င္းပ
ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရးကို အမ်ဳိးသားေရး အဆင့္အထိျမွင့္ တင္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ တိက်ေသခ်ာစြာ လုပ္ေဆာင္ေပးမယ္လို႔ သမၼတ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆုိပဲြမွာ ကတိေပးခဲ့ေပမယ့္ အခုခ်ိန္ထိ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက စီမံခ်က္ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္တာ မရွိေၾကာင္းလည္း ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပ ထားပါတယ္။
AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ေဖ်ာက္ဖို႔လို
ကမၻာ့ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ Getting to Zeroျဖစ္ၿပီး HIV ပိုးကူးစက္မွဳ သံုည ခြဲျခားႏွိမ္ခ်ဆက္ဆံမႈ သံုည၊ AIDS နဲ႔ ဆက္စပ္ေသဆံုးမႈ သံုည အထိက်ဆင္းဖို႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ျဖစ္ပါတယ္။ AIDS ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ ပန္းခ်ီ ကာတြန္း၊ စာစီစာကံုးနဲ႔ ကဗ်ာၿပိဳင္ပြဲေတြလည္း မယ္ေတာ္ေဆးခန္းက ကမကထျပဳၿပီး ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြကို စာမူဖိတ္ေခၚ ၿပိဳင္ပြဲျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ကမၻာ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနား က်င္းပ
၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ နံနက္ ၈ နာရီ မိနစ္ ၂ဝ တြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး မံုရြာၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ၌ ”ခြဲျခားႏွိမ့္ခ် ကင္းစင္ေဝး ကူးစက္ေသဆံုး မရွိေရး ART (ေအအာတီ) ျဖင့္ ကုသေပး” ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္အညီ က်င္းပရာ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္၊ ဥပေဒခ်ဳပ္၊ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ား၊ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ မ်ားႏွင့္ မိဘမ်ား တက္ေရာက္ၾကေၾကာင္း သိရသည္။
ၾသစီက HIV/ AIDS အခမ္းအနားမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဘာေျပာလဲ
“က်မတုိ႔မွာ မတူကြဲျပားမႈဆုိတာ ရွိေနၾကမွာပဲ။ ဒါေတြကို အသိအမွတ္ျပဳရပါ့မယ္။ ဘာလုိ႔လည္းဆုိေတာ့ ဒီမတူကြဲျပားမႈ ဆုိတာက ပုိၿပီး လူသား ပီသလာေစဖုိ႔ က်မတုိ႔ အတြက္ အခြင့္အေရး တခုပဲ ျဖစ္သင့္တယ္ေလ” လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ဆုိပါတယ္။
ကမာၻ႔ AIDS ေန႔ အျမင္မ်ား
ႏွစ္စဥ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္သည့္ ကမာၻ႔ AIDS ေန႔ ျဖစ္သည္။ ထိုေန႔တြင္ တကမာၻလံုး၌ AIDS ေရာဂါ ကာကြယ္ တားဆီးေရး လႈံ႔ေဆာ္ပြဲမ်ား၊ အခမ္းအနား မ်ားကို ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း AIDS/HIV ကူးစက္ ခံရႏႈန္း ေလ်ာ့က်ေစေရး အကူညီေပးေနသည့္ အဖြဲ႔အစည္း အသီးသီးက ကမာၻ႔ AIDS ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ကို က်င္းပၾကသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ UNAIDS တုိ႔ HIV/ AIDS ေရာဂါသည္မ်ားကုိ ခြဲျခားမႈ ကင္းစင္ေရး ေတာင္းဆုိ
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ကုလသမဂၢ၏ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစီအစဥ္ UNAIDS တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါသည္ မ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ကင္းစင္ ေရးအတြက္ ကမၻာ့ေအအုိင္ ဒီအက္စ္ေန႔ျဖစ္သည့္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က ေတာင္းဆိုလုိက္သည္။

Follow me on: