ေရာဂါ ကူးစက္ျခင္းခံရသူ လူနာမ်ားအတြက္ ေဆးရုံ စရိတ္ပံ့ပိုးေပးျခင္း၊ အာဟာရ ပံ့ပိုးေပးျခင္းႏွင့္ အခြင့္အေရး ယူ၀င ္ေရာက္ေသာ ဆက္ႏြယ္ေရာဂါမ်ား ကုသရန္အတြက္ ခရီးစရိတ္ ပံ့ပိုးေပးျခင္းႏွင့္ က်န္းမာေရး အသိပညာ ေပးျခင္း လုပ္ငန္းမ်ား အပါအ၀င္ အျခားလုပ္ငန္း စဥ္မ်ားအတြက္ ဇူလိုင္လ အတြင္းက ၂၈ သိန္းေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့သည္ဟု သိရွိရသည္။

HIV ပိုး ရွိၿပီးသား အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ကာလမွာပင္ သူတို႔ရဲ႕ ကေလးကို ကူးစက္မႈ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္ေပမဲ့ ႏွစ္စဥ္ မိမိကုိယ္ထဲမွာ HIV ပိုး ရွိၿပီးသား မိခင္က ေမြးလိုက္တဲ့ ကေလးမ်ားမွာ ပိုးရရွိေနၿပီးသား ၅ဝဝဝ မွ ၁ဝဝဝဝ ေလာက္ ရွိမယ္လို႔ ခန္႔မွန္း ထားပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ကာလမွာ ေရာဂါပိုး ေတြ႕ၿပီး ေဆးဝါး စနစ္တက် ကုသႏိုင္တယ္ ဆိုရင္ မိခင္က ကေလးကို ကူးစက္မႈ သက္သာ သြားႏိုင္ပါတယ္။

HIV/AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္းက ဆိုရင္ ကေမၻာဒီယားႏိုင္ငံနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ကို ခ်ီးက်ဳးေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ဆိုရင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ အဆိုးဆံုးျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္ကေန ဆိုရင္ အခု ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ေလ်ာ့က်ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ လာႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ အစီရင္ခံ စာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေတြ အမ်ားအျပား ၀င္ေရာက္လာတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ HIV ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈေတြ ေလ်ာ့ က်ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ေတြ ရွိေပမဲ့လို႔၊ ဒီေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြ ေအာင္ျမင္ဖို႔မွာ အစိုးရပိုင္းက ထိေရာက္တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔လည္း Chris Beyrer က ေျပာပါတယ္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ လူနာမ်ားအေနႏွင့္ ေအအာရ္တီေဆးကို အခမဲ့ရရွိေသာ္လည္း ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရသည့္ အခါ ရက္အနည္းငယ္ ၾကာျမင့္သည့္အတြက္ ရပ္ေဝးမွ ေဝဒနာသည္မ်ား အတြက္ မုံ႐ြာၿမဳိ႕တြင္ လာေရာက္ ကုသခ်ိန္တြင္ ေနေရးထိုင္ေရးမွာ အခက္အခဲ ျဖစ္ေန ရေၾကာင္း ေဝဒနာသည္ အခ်င္းခ်င္း ႐ိုင္းပင္း ကူညီေရး အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္သည့္ ေဝဒနာရွင္ အမ်ဳိးသား တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

ဧရာဝတီတုိင္း ေဒသႀကီးမွာ ေရလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ အထူးသတိထားရန္ လိုအပ္ေနၿပီး ယင္း ေရလုပ္သားမ်ားမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံ ရေနာင္းေဒသသို႔ သြားေရာက္၍ ငါးေရာင္းခ်ရာတြင္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ ဆက္ဆံမႈမ်ားေၾကာင့္ HIV/AIDS ေရာဂါမ်ား ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး အထူးဂ႐ုျပဳ ေနထုိင္ျခင္းျဖင့္ ထိုေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ပထမဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လႊမ္းၿခံဳ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုး ရွိသူမ်ား၏ လူမႈစီးပြားေရး အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ စစ္တမ္းကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ လလယ္ပိုင္းတြင္ ေကာက္ယူ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္တမ္းေကာက္ယူ ရာတြင္ ပါဝင္မည့္ ကုလသမဂၢ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈ အစီအစဥ္ UNDP က ၾသဂုတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

စိတ္ဒဏ္ရာ အနာတရျဖစ္ခဲ့တဲ့ AIDS ေဝဒနာရွင္က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ျဖန္႔ေဝေပးခဲ့လို႔ ျပန္႔ပြားကူးစက္ ခံလိုက္ရတဲ့ သားေကာင္ေတြ အမ်ားအျပားပဲ ရွိေနတာ ပုံျပင္မဟုတ္ပါ။ စိတ္ဒဏ္ခ်က္အျပည့္နဲ႔ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ လူမိုက္တစ္ဦးဟာ ပိုအဆင့္ျမင့္တဲ့ လူယုတ္မာ လူမိုက္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားၿပီးတဲ့ေနာက္ ပိုခက္ခဲ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြကို စိတ္ပါလက္ပါ က်ဴးလြန္လာခဲ့တာေတြဟာလည္း ပုံျပင္မဟုတ္ပါ။

”ဒီဥပေဒ မူၾကမ္းမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ကာကြယ္လိုစိတ္ မ်ားေနတယ္။ အသြင္ကူး ေျပာင္းတဲ့ကာလ ေရာက္ေနလို႔ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္စရာ မရိွပါဘူး” ဟု ၄င္းက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။ Triangle Woman Support မွ ေဒၚခင္ေလး ကလည္း အဆုိပါ ဥပေဒ မူၾကမ္းသည္ ျပည္သူလူထု၊ အရပ္ဘက္ အဖဲြ႕အစည္း၊ လူငယ္၊ တုိင္းျပည္ စသည္မ်ားကို အက်ဳိးျပဳႏုိင္ေသာ ဥပေဒသာ ျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

ျမန္မာ တစ္ႏို္င္ငံလံုးရွိ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က (HIV) ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အတြက္ စက္ခ်ဳပ္ပညာ သင္တန္းကို ၾသဂုတ္လအတြင္း ဖြင့္မယ္လို႔ ေတာင္ဒဂံုရွိ HIV/AIDS ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂ ဟာမွ သိရပါတယ္။ ဒီလိုသင္တန္းကို လက္မႈပညာနဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳႏိုင္ေအာင္ သာမက စား၀တ္ေနေရး အတြက္ ရပ္တည္ရာမွာ အခက္အခဲ မရွိေအာင္စတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ဖြင့္ေပးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ARV ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနေသးသည့္ HIV ပိုးရွိသူ တသိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (Global Fund) ၏ စံအရ ၂၀၁၂ မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ား၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေဆး၀ါး တိုးျမႇင့္ ေပးႏိုင္ရန္ ရည္မွန္းထားေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး႒ာနမွ သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ (HIV) ျဖင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အသင္း(ကြန္ရက္) ဥကၠ႒က ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းမ်ား ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိေစရန္ အတြက္ လူထု အေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးၿပီး တက္ေရာက္ လာၾကသူမ်ားမွလည္း အႀကံျပဳ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။