အခက္အခဲ မ်ားစြာကို ရွင္းလင္းေစႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည့္ အဆိုပါ modified protein ကို AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ကုသရန္ ဆက္လက္ေလ့လာ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ Nullbasic သည္ HIV ႀကီးထြားမႈကို သိသိ သာသာ ရပ္တန္႔ေစေၾကာင္း ဓာတ္ခြဲခန္း စမ္းသပ္ခ်က္မ်ားအရ ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည့္ ရလာဒ္အေပၚ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားအတြက္ ကာကြယ္ကုသေဆး ထုတ္လုပ္ရန္ ေဆးပညာရွင္မ်ားမွ စိတ္အား ထက္သန္လ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ELISA (enzyme-linked immunosorbent assay) Test စမ္းနည္းကို salvia or urine, blood တမ်ိဳးမ်ိဳးကို စမ္းတယ္။ အဲဒီ တမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာ HIV antibodies (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-အင္တီေဘာ္ဒီ) ပါ-မပါကို စမ္းတာ ျဖစ္တယ္။ ပဌမတခါစမ္းလို႔ အေပါင္းျပသူျဖစ္ျဖစ္ အႏုတ္ျပသူျဖစ္ျဖစ္ ဒုတိယတခါထပ္စစ္တယ္။ ႏွစ္ခါလံုး အႏုတ္ျဖစ္သူကို ေသျခာေပါက္ ေဆး မစစ္ခင္အထိ HIV ကင္းရွင္းသူလို႔ သတ္မွတ္တယ္။

၂၀၁၁၊ ေအာက္တိုဘာမွ ၂၀၁၂၊ ၾသဂုတ္လတြင္းတြင္ ပံုမွန္ ဝက္ဘ္စာမ်က္ႏွာသို႔ ဝင္ေရာက္သူ အေရအတြက္မွာ ပွ်မ္းမွ် ၄၀၀၀ ႏွင့္ ၆၀၀၀ အၾကားရွိျပီး၊ အနည္းဆံုးလမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧျပီလတြင္ ၃၃၂ ဦးသာ လာေရာက္ခဲ့သည္။၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ ပံုမွန္အေျခအေနသို႔ ျပန္ေရာက္ခဲ့ရာ ၄၁၇၀ ဦးအထိရွိလာခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ တြင္ ၁၁၃၀၂ ဦးႏွင့္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ၁၃၅၆၁ ဦးအထိ ဝင္ေရာက္ခဲ့သည္။

HIV/AIDS ေရာဂါေဝဒနာရွင္ေတြကို ကုသေပးေနတဲ့ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ မုိင္းလားရပ္ကြက္က HOPE Center ကို သြားေရာက္ၿပီး ေဝဒနာသည္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုကာ အားေပး စကားေျပာၾကားခဲ့သလို ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ကိုလည္း ေတြ႔ဆံုခဲ့ ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး ဒဲရစ္မစ္ခ်ယ္ နဲ႔ အဖြဲ႔ဟာ ဒီဇင္ဘာလ ၁၇ ရက္ မေန႔ ညေနပိုင္းက ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႕ ကိုေရာက္ရွိလာတာျဖစ္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရ အဖြဲ႕ဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုကာ တုိင္းရင္းသားေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ယမန္ေန႔ ေန႔လယ္ပိုင္းက ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ ေတာင္ဒဂံုျမိဳ႕ သစ္တြင္ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ HIV/AIDS prevention and care centre သို႔ UNAIDS ဌာန ကိုယ္စားလွယ္ မစၥာ မာဖီႏွင့္ ထုိင္းႏိုင္ငံမွ ၾကက္ေျခနီ အသင္းတို႔ လာေရာက္ေလ့လာ ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဒဂံုျမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္းနဲ ့ေျမာက္ပိုင္းေတြမွာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေ၀ဒနာ႐ွင္ေတြအတြက္ ကူညီေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး ေဂဟာေတြ ဖြင့္လွစ္ျပီး အကူအညီေပးေနေပမယ့္ လူနာ အေရအတြက္ မ်ားလာျပီး ေနရာ မလံုေလာက္ေတာ့တဲ့ အတြက္ တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ဖို ့စီစဥ္တာလို႔ အန္အယ္လ္ဒီ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ၊ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ႕က တာ၀န္႐ွိသူ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိတြင္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ HIV ေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ေဆးဝါးေထာက္ပ့ံမႈကုိ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ Utopia Association မွ စီစဥ္ေပးေနသည္။ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ART ေဆးေသာက္ သုံးေနရသည့္ PLHIV စုစုေပါင္း (၃၃၀) ရွိၿပီး ART ေဆးဝါး ေသာက္သံုးသင္႔သူ (၂၈၅) ဦးရွိသည္ဟု သိရသည္။

Unicef ႏွင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန တို႔၏ ပူးေပါင္းေကာက္ယူခဲ့ေသာ HIV/AIDS ေရာဂါကူးစက္ ခံရသူကေလးငယ္မ်ား စာရင္းအရ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး၌ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ၄၆၅ဝ ဦးမွာ အဆိုပါ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံ ထားရၿပီး ၄င္းတို႔အနက္ ထက္ဝက္ခန္႔မွာ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

မိန္းကေလးျဖစ္တာနဲ႔ အသက္ေတာ့သိရျပီ။ ရာသီ မလာတာျဖစ္သူတိုင္းကို အိမ္ေထာင္ေရး၊ ဆက္ဆံေရး ေမးပါ လိမ့္မယ္။ ကိုယ္ဝန္မဟုတ္တာကို ဖယ္ထုတ္ရမယ္။ ေဟာ္မုန္း ကေမာက္ကမျဖစ္လား သိခ်င္မယ္။ ၾကာၾကာထိုင္မရတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာေနျပီလဲ။ အရိုးနာလို႔ ဓါတ္မွန္ရိုက္ဘူးလား။ ေဆးထိုးဘူးတာက ဘာေဆးလဲ၊ ဘာအတြက္လဲ။ ဗိုက္ေအာင့္တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ။ ဗိုက္ရဲ႕ ဘယ္ေနရာလဲ။ ဆရာဝန္နဲ႔ ေျပာဆို ဆက္ဆံတဲ့အခါ သူငယ္ခ်င္းေတြဆီ ေရးသလို၊ ေျပာသလို မသင့္ပါ။ တိတိ က်က် ျဖစ္သင့္ ပါတယ္။

မႏွစ္တံုးက ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာျပီး အခုေတာ့ ေဘဂ်င္ျမိဳ႕မွာ အေစာင့္ ဝန္ထမ္းလုပ္ေနပါတယ္.. ေဆးကု တာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ မသိေအာင္ သူလုပ္ေနရပါတယ္.. တကယ္လို႔ လူေတြက သူ႕မွာ HIV ပိုး ရွိတယ္ဆိုတာကို လူေတြသိသြားရင္ သူ အလုပ္ျပဳတ္မယ္ဆိုတာကို သူသိေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါေပမယ့္ အေစာင့္ ဝန္ထမ္း လုပ္လုိ႔ ရတဲ့ လစာက HIV/AIDS နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေဆးဝါးေတြက ေဆးၾကီး လြန္းတာေၾကာင့္ ဘယ္လုိမွ မလံုေလာက္နိုင္ပါဘူး.. အဲဒီအေၾကာင္း သူ အခုလုိ ဆက္ေျပာျပပါတယ္….

ပံုမွန္ ေဆးကုသမႈခံယူတာ၊ ဆရာ၀န္/ဆရာမေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာ ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္လုပ္တာ၊ အိပ္ေရး၀ေအာင္အိပ္တာ၊ အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္တာ၊ တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရး လုပ္တာ၊ ဂီတ၊ ပန္းခ်ီစတဲ့ စိတ္အပန္းေျဖစရာေတြ လုပ္တာ၊ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ အခင္မင္မပ်က္ ေပါင္းသင္းေနထိုင္တာ၊ ဘာသာေရး လူမႈေရး လုပ္ငန္းေတြပါ၀င္တာ မူးယစ္ေဆး၊ အရက္၊ ေဆးလိပ္စတာေတြ ေရွာင္တာ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း အျမဲ ကြန္ဒံုးသံုးတာ၊ ကာသလားေရာဂါေတြရွိရင္ အခ်ိန္မီ ကုသတာ၊ ART ေဆးေသာက္ေန သူျဖစ္ရင္ ေဆးကို အခ်ိန္မွန္မွန္ေသာက္တာ၊ ေဆးမီးတိုေတြနဲ႔မကုပဲ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ကုသတာ…. စတာေတြက ေရာဂါပိုးရွိသူရဲ႕ သက္တမ္းကို ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အိတ္(ခ်္)အုိင္ ဗီြပုိးရႇိသူမ်ားကြန္ရက္ကုိ ၂၀၀၆ ခုႏႇစ္က စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီး ၎၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မႇာ အိတ္(ခ်္)အုိင္ဗီြ၊ ေအအုိင္ဒီအက္ျဖင့္ အသက္ရႇင္ေနထုိင္သူမ်ား၏ အခန္းက႑ ကုိ ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း၊ အိတ္(ခ်္)အုိင္ဗြီပုိးရႇိသူမ်ား အခ်င္းခ်င္းဆက္သြယ္ေပးျခင္း၊ အိတ္(ခ်္)အုိင္ဗီြပုိး ရႇိသူမ်ား၏ ကုိယ့္အား ကုိယ္ကုိး အဖြဲ႕မ်ားကုိ ဖြံ႕ျဖိဳးတုိးတက္ ေစျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရႇိရသည္။