ျမန္မာႏိုင္ငံ HIVAIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၂၀၁၁-၂၀၁၅) ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မႈစီမံကိန္း (Operation Plan) ကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။ ယင္းတြင္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ခန္႔မွန္းခဲ့ေသာ HIV ထပ္မံကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္၏ ထက္၀က္သို႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၌ ေလ်ာ့က်သြားရန္ ရည္မွန္းထားသည္။

အိႏၵိယ ႏုိင္ငံ မဏိပူရ ျပည္နယ္မွ HIV ေရာဂါ ခံစား ေနရေသာ ကာယ အလွေမာင္ တစ္ဦး ျဖစ္သူ ခြန္ဒရာ ပန္ပရာဒစ္ ကူးမာသည္ ပန္ဂ်က္ ျပည္နယ္ လက္ဟီအန္နာ ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ေတာင္အာရွ ၆၅ ကီလုိ ဝိတ္တန္း ကာယဗလေမာင္ ၿပိဳင္ပြဲတြင္ အႏုိင္ ရရွိ ခဲ့ေၾကာင္း အင္တာနက္ သတင္း အရ သိရသည္။

”ခုကာလက ေဆးကုသ စရိတ္ေတြ သိပ္ႀကီးတယ္။ ကုိေဒါနလည္း သိမွာပါ။ ဥပမာ- AIDS ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ သိခ်င္လို႔ ေဆးစစ္ရင္ မနည္းကုန္တယ္ဗ်”
”ဟုတ္တယ္ ဆရာ၊ အလုပ္ရဖို႔အတြက္ ေဆးစစ္ရတယ္ ဆရာ၊ အလုပ္မရခင္ ေငြက အေတာ္ကုန္ေနၿပီ ဆရာ”
”ဒါကုိ အဆင္ေျပေအာင္ ယူေကက သုေတသီေတြက ထီထြင္ေနတယ္။ လူနာခႏၶာ ကုိယ္ထဲမွာ ပိုးေကာင္ေရ နည္းေန ရင္ေတာင္ စစ္လို႔ရတဲ့ နည္းသစ္ ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီနည္းက ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာတယ္တဲ့”

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းမွာ အသိပညာရွိမႈေတြ နည္းပါး ေနေသးတယ္လို႔ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ယူနီဆပ္တုိ႔ ပူးေပါင္း ျပဳလုပ္ တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကေလးသူငယ္မ်ား အေျခအေန သံုးသပ္ အစီရင္ခံစာ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အရ သိရပါတယ္။ ဒီလို အသိပညာ နည္းပါးတဲ့ အတြက္ ျပည္တြင္းရွိ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ ေအာက္ေတြမွာ အဆိုပါ ေရာဂါ ကူးစက္မႈ ႏႈန္းေတြ မ်ားျပားေနေသးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကၽြန္ေနာ္တုိ႔ တစ္ခုကူညီလုိ႔ရတာက ဒီအဖဲြ႔အစည္း HIV မိသားစုရဲ႕သားသမီး ကေလးပညာေရးအတြက္ ကၽြန္ေနာ္တုိ႔ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ကူညီေပးလုိ႔ရပါတယ္” ဟု ဝံလက္ေဖာင္ေဒးရွင္းမွ ဦးခုိင္ေကာင္းစံက ဆုိသည္။ ရခုိင္တြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင္း HIV ပုိးရွိသူမ်ားအတြက္ ေဆးဝါးျပတ္လပ္မႈမ်ား ရွိခဲ့သလုိ အသက္ဆုံးပါးမႈ မ်ားလည္းရွိခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။

ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ UNAIDS အဖြဲ႕က နို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာ သစ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြပိုး အသစ္ကူးစက္မႈ ၅၀ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္ က်ဆင္းသြားတဲ့နိုင္ငံ ၂၅ နိုင္ငံထဲမွာ အာ႐ွေဒသက ျမန္မာ၊ ထုိင္း၊ ကေမၻာဒီးယား၊ အိႏိၵယနဲ႔ နီေပါနိုင္ငံေတြပါ၀င္ျပီး ဇင္ဘာေဘြ၊ ရ၀န္ဒါ၊ တိုဂို၊ ဂါနာ၊ နမီးဘီးယား၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ေဟတီ၊ ေဘာ့စြာနား စတဲ့ နိုင္ငံေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ က အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို UNAIDS လို႔ေခၚတဲ့ ကုလသမဂၢ HIV နဲ႔ AIDS ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားမႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သံအမတ္ႀကီး အျဖစ္ မေန႔က ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။ HIV/ AIDS ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ပေပ်ာက္ေရး တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔အတြက္ ခန႔္အပ္တာျဖစ္ပါတယ္။

HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္ေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ လႈံ႔ေဆာ္ စည္း႐ံုးသူအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ UNAIDS က ခန္႔ထားလိုက္ပါတယ္။

ကခ်င္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA) ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရ တပ္မေတာ္အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနၾက ေသာေၾကာင့္ ကခ်င္ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ ခိုလႈံေနၾကရသည့္ HIV/ AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ART ေဆး ျပတ္လပ္မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ ေနၾကရေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

အလွဖန္တီးရွင္မ်ားရဲ႕ Miss Red Ribbon Beauty Contest ၿပိဳင္ပြဲကုိ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ က်င္းပခဲ့တာပါ။ ဒီ ၿပိဳင္ပြဲကို ႐ုိက္ကူးထားတဲ့ အလြန္နာမည္ႀကီး လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့တဲ့ အေခြေတြ လည္း ခုိးကူးေလာကမွာ အေရာင္းရဆုံးစာရင္း ၀င္သြားခ့ဲပါ ေသး တယ္။ ဒါ့အျပင္ ဒီၿပိဳင္ပြဲကေန ရရွိလာတဲ့ ရန္ပုံေငြေတြ ကုိလည္း HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြကို သြားေရာက္လႉဒါန္းခဲ့ပါတယ္။

HIV ပိုးရွိတဲ့သူနဲ႔ ကြန္ဒြမ္သံုးၿပီးလိင္ဆက္ဆံပါက ကြန္ဒြမ္ေပါက္ၿပဲၿခင္းမရွိရင္ ေရာဂါကို ၁ဝဝ% ကာကြယ္ႏိုင္ပါသလား။ လိင္ဆက္ဆံၿပီးပါက မ်က္ႏွာနဲ႔ရင္ဘက္တြင္ ဝက္ၿခံကဲ့သို႔ အပူမ်ား ထြက္လာတာ ဘာေၾကာင့္ ပါသလဲ။ အဲ့လိုမိ်ဳး ဆက္ဆံတိုင္းဆက္ထြက္ႏုိင္ပါသလား။ HIV ပိုးကို လိင္ဆက္ဆံၿပီး ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ စစ္ႏိုင္ပါသလဲ။ အၿမန္ဆံုး သိခ်င္ရင္ ဘယ္လုိစစ္ရပါသလဲ။

ပထမအႀကိမ္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ငါးႀကိမ္ေျမာက္ အီရန္အမ်ဳိးသား HIV/AIDS ညီလာခံကို အီရန္ႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္မွာ ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ရက္ေန႔မွ ၂၅ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ က်င္းပခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဆုိပါ HIV/AIDS ညီလာခံသို႔ UNAIDS ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔နဲ႔ အီရန္ HIV/AIDS သုေတသန စင္တာမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။