ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး ဌာနမွ ဒုၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္ တာေစာလြင္က ” HIVပိုးကူးစက္ခံ ရတ့ဲကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ၉ဝ ရာခိုင္ ႏႈန္းက မိခင္ဝမ္းထဲကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ခံရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ မီးဖြားစဥ္မွာ မိခင္ကေန ကေလးငယ္ေတြကို ေရာဂါပိုးမကူးစက္ရေအာင္ ေဆး႐ုံေတြမွာ ကိုယ္ဝန္လာအပ္တာနဲ႔ စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေန တာ။ အဓိကကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးေမြးတာက ေရာဂါကူးစက္ဖို႔ ပိုလြယ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေက်း လက္ေဒသေတြမွာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြကို HIVပိုးရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးေပးႏိုင္မႈ ကေတာ့ နည္းေနေသးတယ္”ဟု ဆိုသည္။

အခု လက္ရွိ ျပည္တြင္း HIV/AIDS လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ရာမွာ လိုအပ္တဲ့ ေငြရဲ႕ ၉၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ခန္႔ဟာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလွဴရွင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားရဲ႕ လွဴဒါန္းမႈ မ်ားမွ တစ္ဆင့္ ရရွိေနတာ ျဖစ္တယ္ လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း အရ သိရပါတယ္။ အဲ့ဒီလို ေဆာင္ရြက္ ရာမွာ ကမၻာ့ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ The Global Fund ဟာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အထိ ငါးႏွစ္တာ ကာလ စီမံကိန္း အတြက္ ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ ေပးဖို႔ သေဘာ တူခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း အရ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ မိခင္မွ ကေလးငယ္ မ်ားသို႔ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ အႏၲရာယ္ ေလ်ာ့နည္း သြားေစဖုိ႔နဲ႔ HIV ပုိးရွိတဲ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ အတြက္ ARV ေဆး၀ါး ကုသမႈမ်ား ရရွိေစဖုိ႔ အတြက္ ရည္မွန္း အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ HIV ပိုးရွိ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေတြမွာ ကေလးငယ္ကို ပိုးကူးစက္မႈ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ေစေရး အတြက္ ARV ေဆးကို ကိုယ္၀န္ ၁၄ ပတ္ ကစၿပီး ေသာက္သံုး ႏုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

စီမံကိန္းမွာ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အေနနဲ႔ အႏၲရာယ္ ရွိတဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ မူးယစ္ေဆး၀ါး ထိုးသြင္းမႈ တို႔ေၾကာင့္ HIV ပိုးကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္ေရးနဲ႔ HIV ပိုးကူးစက္ ခံရသူမ်ား၊ AIDS လူနာမ်ား အတြက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ျပဳစု ကုသ ေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ HIV ပိုးကူးစက္ ခံရသူမ်ား AIDS လူနာမ်ားနဲ႔ ၎တုိ႔ရဲ႕ မိသားစုမ်ား အေပၚ ဆိုးက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္း ေစေရးနဲ႔ HIV ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာေပး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတာ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV/AIDS ျဖစ္ပြားမႈ ႏႈန္းထားကို အာရွပစိဖိတ္ ၀န္းက်င္မွာ ေကာက္ယူ ထားတဲ့ စစ္တမ္းေတြ အရ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အထိ ၃ သိန္း ၆ ေသာင္း ၀န္းက်င္ရွိၿပီး ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ေလာက္ဟာ ကေလးငယ္ ေတြမွာျဖစ္ပြား ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို HIV ပိုးကူးစက္ခံရတဲ့ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ မိခင္၀မ္းထဲမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါ ေၾကာင့္လည္း အလုပ္႐ံု ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အဆုိပါ ကိစၥရပ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အဓိကထား ေဆြးေႏြးၾကမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

အမတုိ႔ ျမန္မာေတြရဲ ႔ ႏွလံုးသားက အင္မတန္ ႏုညံ့တယ္။ အင္မတန္လည္း ေႏြးေထြးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ကူခ်င္ၾကတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါေတြကေန စုလာတဲ့အခါမွာ ဒီ ပရဟိတေဂဟာတခု ထပ္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ မိဘမဲ့ ခေလးေတြ အတြက္ လုပ္ေနတယ္။ မိဘမဲ့ခေလးအတြက္ လုပ္ေနရင္က HIV positive ျဖစ္လာတဲ့ မိဘမဲ့ခေလးတေယာက္ ကိုယ့္ဆီလာပို႔တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဂဟာေတြ အမ ေလ်ွာက္ပို႔တယ္။ ေလွ်ာက္ပို႔တဲ့အခါၾကေတာ့ ဘယ္ေဂဟာမွ လက္မခံႏိုင္ၾကဘူး။ လက္မခံႏိုင္တဲ့ အခါမွာ အမတို႔ စိတ္တူကိုယ္တူ ဝါသနာတူၾကတဲ့ လူေတြအခ်င္းခ်င္း စကားေျပာျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ စာမေရးျဖစ္ဘူး။

ဒါနဲ႔ သူလည္း ဒီကိစၥကို သူ႔ဇနီးသည္ကလြဲလို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အသိမေပးဘဲ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားလိုက္ပါတယ္။ စစ္တပ္အသိုင္းအ၀န္းမွာ AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေၾကာက္ လြန္တာနဲ႔ ေရာဂါရွိသူေတြကို ခြဲျခား ဆက္ဆံတာေတြ ရိွတာမို႔ က်န္တဲ့လူေတြသိသြားရင္ အလုပ္ျပဳတ္ႏိုုင္တဲ့အျပင္ တပ္၀န္းထဲက ေနေစရာအိမ္လည္း ဆံုးသြားႏိုင္တာကိုး။ တဖက္မွာလည္း HIV ေဆးေသာက္တာ တခုထဲကပဲ သူ႔ရဲ႕လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကို ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးျဖစ္ မွန္း သူနားလည္ပါတယ္။

MSM ေတြမွာ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒါေတြကို ကူညီခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ိဳး ဖြင့္ေျပာတာပါ။ အခုလို ဖြင့္ေျပာခ်င္းအားျဖင့္ တျခား MSM ေတြက အကူအညီလုိရင္ ကိုယ့္ကို ဖြင့္ေျပာၿပီး အကူအညီ ေတာင္း လာႏိုင္တယ္။

သက္ရြယ္ဆင္တူ ပညာေပးေရး လုပ္ငန္းမ်ား၌ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း (၄၂) ၿမိဳ႕နယ္မွ လူငယ္မ်ားအား ဗဟို က်န္းမာေရး ပညာဌာန၊ Marie Stopes International(MSI) တို႔ႏွင္႔ ပူးေပါင္းကာ HIV ေအအိုင္ဒိီအက္စ္၊ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပညာေပး သြားမည္ျဖစ္သည္။

ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံ အမ္စတာဒမ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ား အဖြဲ႔ရဲ႕ AZG ေဆးခန္း စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့တာကို ၿမိဳ႕ခံလူထု ၂၀ ေက်ာ္က အဲဒီေဆးခန္းေရွ႕မွာပဲ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

“ခုက်ေနာ္တို႔မွာ မူးယစ္သံုးစြဲေနတာ ၁၀ ေယာက္မွာ ၇ ေယာက္က ေဆးစြဲေနၾကတာ။ ၁၅ ႏွစ္ အရြယ္ကေလးေတြ ေဆးစြဲေနၾကတယ္။ အထက္တန္း ေက်ာင္းသားေတြလည္း မ်ားတယ္။ လူငယ္ေတြ အသက္ၾကီးတဲ့ သူေတြလည္းရွိတယ္။ ဘိန္းျဖဴ၊ ဘိန္းမဲအားလုံး သုံးစြဲေနၾကတယ္။” ဟု ဆိုသည္။