ဟယ္ရီႏွင့္ အတူ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ ၾကသည့္ ထိပ္တန္း စာရင္းဝင္ သူမ်ားကလည္း ကမၻာ့ အႏွံ႔အျပားရွိ HIV ေဝဒနာ ခံစားေနရ သူမ်ားအား အားေပးစကား ေျပာျခင္း၊ လိုအပ္သည္ မ်ားကို ရွာေဖြ ေထာက္ပံ့ ေပးျခင္းျဖင့္ HIV ေၾကာင့္ ရရွိလာခဲ့သည့္ အမည္းစက္ႏွင့္ အရွက္ တရားမ်ားကို ကာကြယ္ေပးရာ တြင္ တိုးတက္လာရန္ ေမွ်ာ္လင့္ ထားသည္ဟု ဆိုသည္။

HIV/AIDS ကူးစက္ခံေနရသူ အမ်ားစုဟာ အသက္ (၁၄) ႏွစ္ကေန (၂၅) ႏွစ္အတြင္းျဖစ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံမႈကေန အမ်ားဆုံး ကူးစက္ခံေနရကာ ေန႔စဥ္ (၁၉) ဦးႏႈန္းခန္႔ ကူးက္ခံရမႈေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV/AIDS ကူးစက္ခံေနရသူ တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္း ငါးေထာင္၀န္းက်င္မွာ ART ေဆးကုထုံး လိုအပ္မႈရွိသူဟာ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး ART ေဆးကုထုံးကိုေတာ့ (၅၄) ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ေထာက္ပံ့မႈ ရရွိေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

HIV/AIDS နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၀ါးတန္းဆိပ္ကမ္း ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုန္တင္ ကုန္ခ်ဌာနခြဲ (၂) က လုပ္သား ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ေသြးေဖာက္ စစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ေပးခဲ့သလုိ ပန္းဆိုးတန္းဆိပ္ကမ္းမွာလည္း HIV/AIDS အေၾကာင္း အသိပညာေပး လက္ကမ္း စာေစာင္ ေတြနဲ႔ ကြန္ဒံုးေတြ ကိုလည္း ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။

ကာကြယ္ျခင္းသည္ ကုသျခင္းထက္ ေကာင္းသည္ဟု ဆို႐ိုး စကားရွိသလို ေရာဂါပိုး ခႏၶာတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ ကူးစက္မခံရခင္က ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ထားေလ့ ရွိေသာ အသိပညာ ဗဟုသုတႏွင့္ အေလ့အက်င့္ ေကာင္းမ်ားရွိေနပါက ပိုမို၍ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ဘဝကို ပိုင္ဆိုင္မွာမို႔ လိင္အေပ်ာ္အပါးေရွာင္ပါ။ မိမိ၏ဇနီး၊ ခင္ပြန္းအေပၚသစၥာရွိပါ။ တစ္လင္တစ္မယား စနစ္ကို က်င့္သံုးပါ။ မေရွာင္ႏိုင္လွ်င္ ကြန္ဒံုး (Condom) သံုးပါဟု အႀကံျပဳေျပာဆို လိုက္ရပါသည္။

ယမန္ေန႔က က်ေရာက္တဲ့ (THE WORLD AIDS DAY’S) ေန ့အထိမ္းအမွတ္ ပြဲကုိ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ ့ခ်ဳပ္၊ Hiv/Aids prevention and care center ကေန ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ က်ိဳကၠစံလမ္းေပၚရွိ အမ်ိဳးသားဒီမုိ ကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ရုံးခန္းမွာ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

“ဘဝတူေတြကို က်မေျပာခ်င္တာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး Sex Worker ေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လို အေျခအေနျဖစ္ျဖစ္ ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ ပိုက္ဆံ ဘယ္ေလာက္ေပးေပး ကြန္ဒံုးမသံုးရင္ လက္မခံပါနဲ႔။ ခ်စ္သူရည္းစားဆိုလည္း ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ အခမဲ့ ကူညီေပးေနတဲ့ စင္တာေတြကို ဆက္သြယ္ၿပီး ေသြးစစ္ပါ။ HIV မရွိလည္း ၃ လတႀကိမ္စစ္ပါ။ HIV ရွိခဲ့ရင္ လည္း စိတ္ဓာတ္က်စရာမလိုဘဲ ART ေဆးေသာက္ ၿပီး ဘဝကို အေကာင္းဆံုးရင္ဆိုင္ပါလို႔ သတင္း စကားပါးလိုက္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ဆိုပါသည္။

HIV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူ၏ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြားၿပီး လွ်င္ CD4 ခုခံအားစနစ္ဆဲလ္မ်ား အတြင္း ေနထိုင္ၿပီး CD4 ဆဲလ္မ်ား အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ထုတ္ေပးေသာစက္႐ံုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ပစ္လိုက္ေလသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၁% ထက္နည္းေသာသူမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ျပန္႔ပြားမႈအား ထိန္းခ်ဳပ္ကာ ေသြးထဲ၌ ဗိုင္းရပ္စ္အားမေတြ႕ႏိုင္ ေလာက္သည္အထိ ထိန္းထားႏိုင္ ေလသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးကို နည္းလမ္းသံုး မ်ိဳးႏွင့္ ကူးစက္ခံ ရႏိုင္ပါသည္။ မသန္႔ ရွင္းေသာ ေဆးထိုးအပ္ သံုးၿပီး ေသြးသြင္းျခင္း၊ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္ခံ ထားသူ ႏွင့္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ ဆံျခင္း၊ ပိုးရိွသည့္ မိခင္မွ တစ္ဆင့္ ကေလး ေမြးခ်ိန္ ႏွင့္ ႏို႔ခ်ိဳ တိုက္ေကြၽးျခင္းမွ ကူးစက္ ခံရႏိုင္သည္္။ ေဆးပညာရွင္ မ်ား၏ အဆိုအရ ဦးတည္ အုပ္ စု မ်ားျဖစ္ေသာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္းသူ၊ အမ်ိဳးသမီး လိင္ အလုပ္သမ ႏွင့္ အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္ ဆက္ဆံသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

၂ဝ၁၂ အကုန္မွာ လူေပါင္း ၃၅.၃ သန္းမွာ HIV ပိုးရွိေနၾကတယ္။ ၂.၁ သန္းက လူငယ္လူရြယ္ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ၉.၇ သန္းဟာ ဆင္းရဲ (သို႔) မဖြံ႔ျဖိဳးတဲ့ေဒသေတြကျဖစ္ၾကျပီး antiretroviral therapy (ART) ေဆးရေနၾကတယ္။ အမွန္က ၁၉ သန္းေလာက္က ေဆးရေနသင့္ေပမဲ့ ေဆးမရၾကေသးဘူး။ ART ေဆးေၾကာင့္ HIV-positive ပိုးရွိေနသူေတြ အသက္ ပိုရွည္လာၾကတယ္။ ဒါ့ျပင္ သူတို႔ကေန ကူးစက္မွာကိုလဲ သက္သာေစတယ္။ ART ေဆးေတြဆိုတာ ေဆး ၃ မ်ိဳးပါမယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပိုပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ျဖင့္ေနထိုင္သူ ပွ်မ္းမွ် ၁သိန္းရွစ္ေထာင့္ငါးရာခန္႔ ရွိေနၿပီး ART ကုထံုးျဖင့္ ကုသရန္လိုအပ္သူ ၁ သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိကာ ၎တို႔အထဲမွ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ART ကုထံုးျဖင့္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေသးသည္ဟု အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး (NAP 2013) အစီရင္ခံစာအား ကိုးကား၍ UNAIDS အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

UNAIDS နဲ ့ Internews (Europe) တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး HIV/AIDS အသိနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ရက္တိုသင္တန္းကို ျပည္တြင္းရွိ ႐ုပ္သံ၊ ေရဒီယို သတင္းဌာနေတြ အပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာ အားလုံးနဲ႔ ဇာတ္ၫႊန္းေရး ဆရာေတြကို ဒီကေန႔ ႏို၀င္ဘာ (၁၃) ရက္ကေန (၁၅) ရက္အထိ သင္ၾကား ေပးမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

HIV ပညာေပးအခမဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲတစ္ခုအျဖစ္ Red Ribbon Hours Youth Concent 2014 World AIDS Day ကို ယခုလ (၂၈) ရက္ေန႔ အမ်ဳိးသား ကဇာတ္႐ုံမွာ ျပဳလုပ္သြားမယ္လုိ႔ ႏို၀င္ဘာ (၁၀) ရက္ေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၀န္မ်ားအသင္းမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အႀကိဳစာနယ္ဇင္း ရွင္းလင္းပြဲက သိရပါတယ္။