ဒီေရာဂါစၿပီးေတာ့ လူအေျပာမ်ားတဲ့ ကာလေတြမွာ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ဝိုင္းဝန္းႏိုင္ ၾကတုန္းက အစ္ကိုတို႔ အႏုပညာရွင္ေတြ လည္း ပညာေပးဇာတ္လမ္းေတြ ႐ိုက္ၾက တယ္။ ခုထိလည္း ပညာေပးတဲ့ ဇာတ္ဝင္ ခန္း ျပကြက္ေတြ ထည့္သြင္း ႐ိုက္ကူးေန တုန္းပါပဲ။ အရင္တုန္းကလို အရွိန္အဟုန္နဲ႔ လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ နည္းသြားတာေပါ့။ ဒါ ေပမဲ့ ကမၻာ့ AIDS ေန႔ကေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေဆာင္ရြက္မႈေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။

HIV ေရာဂါပိုးရွိၿပီး ေနစရာမရွိ ျဖစ္ေနတဲ့ သူေတြေရာ၊ ရန္ကုန္မွာ ေဆးလာကုရင္း ယာယီတည္းခိုဖို႔ အတြက္ပါ ဒီတည္းခိုေဆာင္ေလးကို ရည္ရြယ္ဖြင့္လွစ္ထားတာပါ။ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္မွာ ဆည္းဆာေရာင္ျခည္ တည္းခိုေဆာင္ကို ဦးေက်ာ္ႏိုင္က စတင္ထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ေဝဒနာရွင္ေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ ေနထိုင္ေရးေတြနဲ႔ ခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ဖို႔အတြက္ အလႉခံၿပီး ကူညီပံ့ပိုးမယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ စတင္ခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ တာဝန္ခံ ဦးေအာင္မ်ဳိးဝင္းက ရွင္းျပပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘာသာေပါင္းစံု ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႕ (HIV/AIDS) Myanmar Interfaith Network on AIDS (MINA) အဖြဲ႕မွ မြန္ေဒသ MINA အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းေရး အခမ္းအနားကို ေအာက္တိုဘာ ၂၅ ရက္ နံနက္တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ရွိ မြန္ျပည္နယ္ ၾကက္ေျခနီ ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္ မတီ ႐ံုးခန္း၌ က်င္းပေၾကာင္း သိရသည္။

ယိုးဒယားက ပက္ပံုးလို အမ်ဳိးသားေရးသိကၡာက်တဲ့အထိ ထင္ရာျမင္ရာေလွ်ာက္လုပ္ခြင့္ေပးဖို႔ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ စည္းနဲ႔၊ ကမ္းနဲ႔ စနစ္တက် မွတ္ပံု တင္ၿပီး အကာအကြယ္ေပးဖို႔ေျပာတာပါ။ အဲဒီလို အကာအကြယ္ေပးထားရင္ သူတို႔ကို အႏိုင္က်င့္ႏွိပ္စက္လို႔ မရႏိုင္ေတာ့ သလို တစ္ဖက္က ၾကည့္ရင္လည္း HIV/AIDS Prevention အတြက္ အေထာက္ အကူအမ်ားႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

ဒန္နီယယ္ရဲ႕ ခ်စ္သူ မိန္းကေလးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒီကိစၥ ႀကိဳသိခဲ့လုိ႔ HIV သြားစစ္ေဆးတဲ့အခါ သူတုိ႔မွာလည္း Positive ျဖစ္ေနတာ ဝမ္းနည္းစြာပဲ သိခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ႐ုိေမးနီးယား ဥပေဒထဲမွာေတာ့ လူတဦးဟာ သူ႔မွာ AIDS ေရာဂါ သိလွ်က္နဲ႔ တျခားသူေတြကို ျပန္႔ ပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ထိ က်ခံရႏုိင္ပါတယ္။

သုေတသနလုပ္ငန္း ႀကီးကိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ Global Fund မွေငြေၾကးကို အဓိက ကူညီ ပံ့ပိုးေပးမည္ျဖစ္ၿပီး UNAIDS၊ WHO အပါအဝင္ အျခားေသာအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားကလည္း နည္းပညာမ်ားကို ကူညီ ပံ့ပိုးေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ သုေတသနလုပ္ငန္းႀကီးကို ေဆာင္ရြက္ရန္ အလႊာအသီးသီးမွ လူမ်ားပါဝင္မည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပမွ အၾကံေပးပုဂၢဳိလ္မ်ားလည္း ပါဝင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေဒါက္တာ ထြန္းညြန္႔ဦးကေတာ့ အခု ၂၀၁၄ မွာ ေ၀ဒနာရွင္ ၇၆၀၀၀ ေက်ာ္၊ ၂၀၁၅ မွာ ၁ သိန္းေက်ာ္နဲ႔ ၂၀၁၆ မွာ လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္တဲ့ ၁ သိန္း ၁ ေသာင္းေက်ာ္အထိ ေပးႏိုင္ဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒ့ါျပင္ လာမယ့္ႏွစ္ကုန္မွာ ျမန္မာျပည္တ၀ွမ္း ၿမဳိ႕နယ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္က ျပည္သူ႔ေဆးရံုေတြမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ အခမဲ့ ေဆးကုႏုိင္ေအာင္ အစိုးရက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီလုိ႔ ဆိုပါတယ္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အတြက္ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံေနရ မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရး၊ ေဆး၀ါး ရရွိရန္ လမ္းညႊန္ေပးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေရး အတြက္ အလုပ္ရွင္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား၊ ေဆး၀ါး ရရွိေရး လမ္းညႊန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းမ်ားကို HIV/AIDS ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ ခုနစ္ခု ႏွင့္ အဖြဲ ့ငယ္ တခ်ဳိ႕မွ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေတာင္ဒဂံုနဲ႔ ေျမာက္ဒဂံုရွိ HIV/AIDS ေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာမ်ားမွာ ၂၀၁၀ ကာလက အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာရွင္ ၈၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ရာမွ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြေ၀ဒနာရွင္ ၂၅၀ ေက်ာ္တိုးျမင့္လာတဲ့ အတြက္ ေနေရးထိုင္ေရး အခက္အခဲ ရွိတယ္လုိ႔ ေဂဟာ တည္ ေထာင္သူ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက ဆုိပါတယ္။

ေဒသေပါင္း (၁၈၃) ေဒသနဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၅၈၀၀) ေက်ာ္၊ ေက်ာ္ျဖတ္လာၿပီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မူလ ရည္ရြယ္ထားတုန္းက ထက္၊ ခရီးမိုင္နဲ႔ ေဒသမ်ား ပိုမ်ား သြားၿပီး၊ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာေတာ့ အားလုံးေပါင္း ေဒသ (၂၆၀) နဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၆၀၀၀) ေလာက္ ျဖစ္သြားမွာပါ။ က်ိဳင္းတုံမွာ ရွိေနတဲ့ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၊ HIV+ ေဝဒနာရွင္မ်ား၊ ျပည္သူမ်ားနဲ႔လည္း ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

AIDS ေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားပံုကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ရွိေနသူရဲ႕ ေသြး၊ သုက္ရည္နဲ႔ ေယာနိမွ အရည္ဟာ အျခားေသာ သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေသြး၊ ဒါမွမဟုတ္ mucus membrane လုိ႔ေခၚတဲ့ အေျမႇးပါးကေလးမ်ား (ဥပမာ ပါးစပ္၊ ခံတြင္း၊ အစာျပြန္မွ အစ၊ စအို အိ အစာလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ စသည္တို႔) နဲ႔ ထိေတြ႕စပ္ယွက္မႈ ရွိရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဝင္သြားၿပီး ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

“ဒီပါတီပဲြက အရမ္းကို မိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔လို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေပ်ာ္ပါးခ်င္တဲ့ လူငယ္ေတြ အတြက္ အလြတ္ေပ်ာ္လို႔ရတဲ့ပြဲျဖစ္သလို ပြဲရဲ႕ အက်ိဳးအျမတ္ကိုလည္း HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြကို ျပန္လွဴဒါန္းမွာဆုိေတာ့ ကုသိုလ္လည္းရတဲ့ ပြဲလို႔ဆုိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမွာ ကျပေဖ်ာ္ေျဖတဲ့ Sexy အကေတြ ကို အႏုပညာေဖ်ာ္ေျဖမႈတခုလို႔ပဲ ျမင္ေစခ်င္ပါတယ္။ Sexy ကို Sex ကိစၥနဲ႔ ေရာေထြးၿပီး မျမင္ေစ ခ်င္ဘူး။