ကြၽန္မနဲ႔တြဲ လာခဲ့တဲ့ တစ္ေလွ်ာက္လံုး သူ႔မွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြမရွိဘူးလို႔ ေျပာခဲ့တယ္လို႔ Enquirer ကို ဒိုင္နီကေျပာျပပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေဆးစစ္ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါ ဒိုင္နီဟာ သူကိုယ္တိုင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ခံထားရသူတစ္ ေယာက္မွန္း သိရွိခဲ့ရပါတယ္။ ေဆးစစ္ခ်က္ အေျဖထြက္ ေတာ့ ၾကမ္းျပင္ေပၚ ကြၽန္မဒူး ေထာက္က်သြား ခဲ့တယ္လို႔ Enquirer ကို ေျပာျပပါတယ္။

မိန္းမကိုယ္တိုင္ကလည္း AIDS ျဖစ္ေနၿပီ ေရာဂါအေျခအေနအရ အိပ္ရာထဲ မလဲေသးလို႔သာ။ မိန္းမတို႔ဘဝဆိုတာကေတာ့ ဗံုးဗံုးမလဲအခ်င္း ရုန္းကန္ၿပီး တာဝန္ထမ္းေနရမွာပဲ။ ဒီလိုသာ တာဝန္သိသိနဲ႔ အႏွစ္နာခံရတယ္ ဘယ္သူကမွလည္း အသိအမွတ္ျပဳျခင္းေတာ့ မခံရပါဘူး။ “ဒါ မိန္းမအလုပ္ပဲ” လို႔သာ ဆိုၿပီး စာနာစိတ္မထားပဲ အမွတ္မဲ့ ပံုမွန္ ကိစၥလို မွတ္ယူထားေနၾကတာပဲ။

ကေလးေတြမွာ HIV ေရာဂါ ပိုးဝင္ၿပီး AIDS (ေခၚ) ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ေရာဂါ အဓိကျဖစ္ရတာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ဆီကေနတဆင့္ ကူးႏိုင္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အျခား ဘယ္လိုနည္းေတြနဲ႔ ကူးဆက္ႏိုင္ပါေသးလဲ။

လူငယ္ေတြကုိ အေတြးေခၚ အယူ အဆေတြ ရင့္က်င့္သူေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေပးႏိုင္မွသာ အဲဒီလို ပတ္၀န္းက်င္ေတြရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိး၊ ဆိုးက်ဳိးေတြကုိ ခြဲျခား တတ္ၾကမွာပါ။ ခရီးသြား လုပ္ငန္းဖြံ႔ၿဖိဳးလာျခင္းနဲ႔အတူ ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးက်ဳိး ေတြဟာလည္း ဒြန္တြဲေနတဲ့ အတြက္ မူးယစ္ေဆး အလြန္အကြ်ံ သုံးစြဲသူ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဘ၀ေတြ ပ်က္စီးသြားၾကသလို တခ်ဳိ႕ကလည္း HIV/AIDS ေတြ ျဖစ္သြားၾကတယ္လို႔ ပေတာင္ ေဒသခံေတြ က ေျပာၾကပါတယ္။

ကမာၻ႔ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးက စပိုက္ဂဲလ္ Spice Girl အဖြဲ႔၀င္ေဟာင္းနဲ႔ ဖက္ရွင္ဒီဇိုင္နာ တစ္ဦးျဖစ္သူ ဗစ္တိုးရီးယားဘက္ခမ္းကို HIV/AIDS နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ (UNAIDS) ရဲ႕ ခ်စ္ၾကည္ေရး သံတမန္အျဖစ္ စက္တင္ဘာလ (၂၅) ရက္ေန႔က ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။

နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာအရ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္းမွာ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ၊ တီဘီေရာဂါ၊ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီေရာဂါႏွင့္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါတို႔ကို MSF-H အေနနဲ့ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ အမ်ဳိးသားခုခံက်/ ကာလသားေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအဖဲြ႔၊ အမ်ဳိးသား တီဘီေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္း၊ လုပ္ငန္းပုိင္းဆုိင္ရာ မိတ္ဖက္ဌာနေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

AIDS ကာကြယ္ေရးမွာ အင္မတန္မွ သတိလက္ကုိင္ထားၿပီး ၾကည့္ထားရမယ့္ ကိစၥျဖစ္တယ္။ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္မွာဆိုရင္ ဆြစ္ဇာလန္ျပည္က နယ္ကေလးတစ္ခုရဲက အက်ဥ္းေထာင္မွာ ၁၁% ေသာ အက်ဥ္းသားေတြဆီမွာ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ရွိေနတယ္။ အီတလီမွာ အက်ဥ္းသား အသစ္ေတြ ပိုးစစ္ၾကည့္ေတာ့ ၁၆.၈ % မွာ ေတြ႕တယ္။ စပိန္ျပည္မွာ ၂၆%၊ ျပင္သစ္မွာေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္အားလံုးရွိ အကက်ဥ္းသားေတြအတြက္ ၾကိတ္ႏႈန္းဟာ ၆% တဲ့။

ကေလးေတြမွာ HIV ေရာဂါ ပိုးဝင္ၿပီး AIDS (ေခၚ) ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ေရာဂါ အဓိကျဖစ္ရတာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ဆီကေနတဆင့္ ကူးႏိုင္တယ္လို႔ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အျခား ဘယ္လိုနည္းေတြနဲ႔ ကူးဆက္ႏိုင္ပါေသးလဲ။

ခ်င္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း အပါအ၀င္ ကေလးေဒသတြင္ HIV ေရာဂါေ၀ဒနာ ခံစားေနရသည့္ ဦးေရမွာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ေကာက္ယူထားသည့္ စာရင္းအရ ဦးေရ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရိွခဲ့ေသာ္လည္း ေဆး၀ါးကုသမႈ လက္လွမ္းမမီျခင္းႏွင့္ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ အသက္ဆံုး႐ႈႈံးသြားၿပီး လက္ရိွတြင္ ေ၀ဒနာရွင္ ၇၀၀ နီးပါး က်န္ရိွေနေသးသည္။

AIDS ေၾကာင့္ ဝင္ေငြက်ဆံုးလို႔ ျဖစ္လာတဲ့ စီးပြားေရး ဆုတ္ယုတ္မႈကုိ ပိုၿပီးခံခဲ့ရတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြကေတာ့ တိုရစ္စင္(မ)လို႔ ေခၚတဲ့ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ေတြကေန ရတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြအေပၚ အားထားေနရတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒီ တိုရစ္စင္(မ) ဆိုတာကလည္း ေသးတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံျခားေငြကုိ အင္မတန္လိုေနတဲ့ တတိယကမၻာ တိုင္းျပည္ေတြဟာ တိုးရစ္ေတြကရတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြကုိ အေတာ္အေလးထားၿပီး သူတို႔တိုင္းျပည္ရဲက ဘတ္ဂ်က္ ဘ႑ာေရးရ သံုးေငြကုိ တြက္ခ်က္ စီမံၾကရတာ။

ဒီရန္ပံုေငြပြဲက AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ။ ဒီလို ရန္ပံုေငြေတြ ရွာၿပီး လိုအပ္တဲ့သူေတြကို ကူညီတာဟာ ဘယ္သူ မဆို ႀကိဳက္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီလိုအျပဳအမူမ်ိဳး ဒီလိုမ်ိဳးဝတ္စားၿပီး ေယာက်္ားတကာ ေတြေရွ႕မွာ သ႐ုပ္ျပရန္ပံုေငြ နာမည္တပ္ၿပီး လုပ္တာကေတာ့ ရွာတဲ့ လူအတြက္ေရာ၊ ေငြထည့္လွဴတဲ့လူအတြက္ေရာ၊ ေငြလက္ခံတဲ့ လူအတြက္ေရာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မေကာင္းဘူး။ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာျပည္သူေတြ အတြက္ မေကာင္းဘူး။

ကြၽန္မတုိ႔လဲ ဒီ အလုပ္ကုိ ဘယ္လုပ္ခ်င္မွာလဲ။ အရင္က လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကားလုိက္မိတယ္။ ဒီလုပ္ငန္း ေတြ တရားဝင္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ ရဖုိ႔ေလ။ ေနာက္ ေတာ့ ဘာမွ မၾကားရေတာ့ဘူး။ ဒီအလုပ္က ႏုိင္ငံတုိင္း နီးနီးမွာဆုိရင္ တရားဝင္ခြင့္ျပဳေပး ထားတယ္။ အဲဒီလုိလုပ္ႏုိင္မွလဲ AIDS ေရာဂါကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏုိင္မွာ” ဟု ယင္းကေျပာသည္။