က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သုံးစြဲမည့္ DF Based ေဆးဝါးမ်ား၏ အနိမ့္ဆုံး တန္ဖိုးသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၂၀ မွ ၁၄၀ ထိရွိေၾကာင္း၊ ယင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ AIDS ေဝဒနာရွင္ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ကိုသာ ယင္းေဆးဝါးမ်ား ပံ့ပိုးခဲ့ေၾကာင္း လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာ ထြန္းညႊန္႔ဦးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာေပၚက AIDS ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အတြက္ ကုစားႏိုင္မယ့္ ကုထံုးတရပ္ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ဖို႔ဟာ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ စိုးရိမ္တာထက္ ပိုျပီး ခက္ခဲ နိုင္တယ္လို႔ သုေတသန ေတြ႕ရိွခ်က္ အသစ္ေတြက ေဖာ္ျပ ေနပါတယ္။

ေအအာဗြီေဆးကို လိုအပ္မွ မွီဝဲရမယ္ ”ခႏၶာကိုယ္မွာ ပိုးရွိေနၿပီ” သိ႐ံုနဲ႔ ေဆးေပးရန္မလိုပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ခုခံအားက်ဆင္းမွသာ အျခား ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ဝင္ေရာက္ၿပီး ေသဆံုး ၾကရတယ္။ ေအအာဗြီ ေဆးမွီဝဲဖို႔လို၊ မလို လူနာအေျခအေနနဲ႔ (Du Count) ေခၚ ေသြးတြင္း ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ဳိးရဲ႕ အေရတြက္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ စီဒီဖို႔ (၂ဝဝ) ထက္နည္းသူမ်ားသာ ေအအာဗြီေသာက္ဖို႔ မလိုဘဲ သံုးလ သို႔မဟုတ္ ေျခာက္လတစ္ခါ မိမိကိုယ္ခံ စြမ္းအားကို သိရွိရန္ ျပန္စစ္ဖို႔လိုတယ္။

HIV ပုိးရွိတယ္ ဆိုတာနဲ႔ ေဆးေသာက္ဖို႔ မလုိေသးပါဘူး။ လုိအပ္တဲ့ အခါမွ ေဆးေသာက္ ရပါတယ္။ ေသာက္ရတဲ့ ေဆး ကို ART (anti-retrovial therapy) လို႔ေခၚပါတယ္။ ေအအာတီ ကုထံုးလို႔ လူသိမ်ားပါတယ္။ ဒီေဆးကို မိမိသေဘာနဲ႔ မေသာက္သင့္ ပါဘူး။ တတ္ကြ်မ္းတဲ့ ဆ၇ာ၀န္နဲ႔ ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆး တိုင္ပင္ျပီးမွ ေသာက္ရတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ARV ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနေသးသည့္ HIV ပိုးရွိသူ တသိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (Global Fund) ၏ စံအရ ၂၀၁၂ မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ေရာဂါပိုးရွိသူမ်ား၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေဆး၀ါး တိုးျမႇင့္ ေပးႏိုင္ရန္ ရည္မွန္းထားေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး႒ာနမွ သိရသည္။

Unicef မွ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ား အရ အခုလက္ရွိ ျပည္တြင္းမွာ ေအအာရ္ဗီြ ေဆးျပား ေတြကို HIV ေရာဂါပိုး ရွိသူေပါင္း ၅၃၀၀၀ကို ေထာက္ပံ့ ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့ေပမယ့္ ခန္႔မွန္းေျခ အားျဖင့္ လူေပါင္း ၁၂၅၀၀၀ ဦးခန္႔ဟာ ကုသမႈ ခံယူဖို႔ လိုအပ္ ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ကမၻာ႔လုံး ဆိုင္ရာ ရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ ပုံစံသစ္ အရ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ အတြက္ လက္ရွိ ရႏိုင္တဲ့ ရန္ပုံေငြ ေတြက တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၃ သန္း ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

နယ္စပ္ႏွင့္ ျပည္တြင္းမွ လူနာမ်ားအား အခမဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးေနသည့္ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းမွ ဒုတိယညႊန္ၾကား ေရး မႉး ေဒါက္တာအဲ့သ၀ါ က “HIV ျဖစ္ႏႈန္းက တိုးလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ ေျပာင္းေရႊ႕ လုပ္သားတခ်ိဳ႕က က်န္းမာေရး အာမခံမရွိေတာ့ ေဆး၀ါးမရဘူး။ ARV မရေပမယ့္ သူတို႔အတြက္ အိမ္တိုင္ ရာေရာက္ ေစာင့္ေရွာက္ မႈေပးတာေတြေတာ့ လုပ္တယ္” ဟု ေျပာ သည္။

MPG တြင္ ကြန္ရက္၀င္ေပါင္း ၁၀၄၁၁ ဦး ရွိေၾကာင္းလည္း သိရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထုိင္သူ ႏွစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး၊ ARV ေဆးေသာက္ သုံးရန္ လိုအပ္ေနသူ ဦးေရ၏ သုံးပုံတစ္ပုံသာ ေဆးကုသမႈ ေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထုိင္သူ ၂၄၀၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ARV ေဆးေသာက္သုံးရန္ လုိအပ္ေနသူ ၁၁၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ ေဆး၀ါး ရရွိ သူ ေလးေသာင္းေလးေထာင္ေက်ာ္သာ ရွိၿပီး ေဆး၀ါးလိုအပ္ေနသူ ဦးေရ၏ သုံးပုံတစ္ပုံသာ ေဆးကုသမႈ ေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

”အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရမႈႏႈန္းက ဆယ္ႏွစ္အတြင္း မွာ ၇၄ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္အထိ က်ဆင္းသြားတယ္။ အခုလို ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈႏႈန္း ေတြ က်သြားရတာက ျပည္သူေတြအၾကားမွာ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ ဗဟုသုတေတြ တုိးလာလို႔ပဲ။ အရင္က HIV ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့ Drug user ေတြၾကားမွာ ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္းက ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္းရိွေပမယ့္ အခုဆုိရင္ ၂ဝ ရာခုိင္ ႏႈန္းပဲ ရိွေတာ့တယ္” ဟု ၄င္းကဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း အရ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ မိခင္မွ ကေလးငယ္ မ်ားသို႔ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ အႏၲရာယ္ ေလ်ာ့နည္း သြားေစဖုိ႔နဲ႔ HIV ပုိးရွိတဲ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ အတြက္ ARV ေဆး၀ါး ကုသမႈမ်ား ရရွိေစဖုိ႔ အတြက္ ရည္မွန္း အေကာင္ အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ HIV ပိုးရွိ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္ေတြမွာ ကေလးငယ္ကို ပိုးကူးစက္မႈ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ေစေရး အတြက္ ARV ေဆးကို ကိုယ္၀န္ ၁၄ ပတ္ ကစၿပီး ေသာက္သံုး ႏုိင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထုိင္သူ ႏွစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး ARV ေဆးေသာက္သုံးရန္ လုိအပ္ေနသူ တစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ ေဆး၀ါး ရရွိသူ ၄၄၀၀၀ ေက်ာ္သာ ရွိၿပီး ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနသူဦးေရ၏ သုံးပုံတစ္ပုံသာ ေဆးကုသမႈ ေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။