ေဒၚရီကလည္း ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုမွာ ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ အလုပ္လုပ္ေနသူျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဘူတန္ႏုိင္ငံ သားေတြလည္း HIV/AIDS ေရာဂါသည္ေတြကို ေၾကာက္စရာ လူသားေတြလို ပစ္ပယ္မထားေတာ့ပဲ ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံတက္တဲ့ အသိပညာမ်ိဳး ရလာေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဘုရင္နဲ႔ ေတာ္ဝင္မိသားစုေတြ ကေတာ့ ႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ဒီေရာဂါဆိုးကို ဆက္လက္ တိုက္ပြဲဝင္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV ကို အမ်ားဆံုးေသြးကို စစ္တယ္။ HIV antibodies အင္တီေဘာ္ဒီကိုစမ္းတယ္။ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုႏိုင္တဲ့ေဆး မရွိေသးပါ။ Antiretroviral ေဆးကေန ထိန္းထားႏိုင္တယ္။ ၁၂႕၉ သန္းက ART ေဆးရေနၾကတယ္။ ကေလးေတြ ေဆးရႏွဳန္းနည္းတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳထားျပီး ေဆး (၂ဝ) ရွိပါတယ္။

HIV ကုသနည္းသစ္ကို ပထမဆံုးလူနာေတြကိုစမ္းသပ္နည္း လုပ္ေနပါျပီ။ အလားအလာေကာင္းတယ္လို႔ ၈-၄-၂ဝ၁၅ ေန႔ထြက္ (လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ နာရီက) ေဆးသုေတသနသတင္းက ဆိုပါတယ္။

” ေရာဂါပုိးရွိေနတဲ့ သင္တုန္းဓားနဲ႔ ေခါင္းရိတ္ရာကေန ကူးတာ၊ မုတ္ဆိတ္ ရိတ္ဓားကလည္း ကူးတတ္တယ္၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထုိး ရာကေနလည္း ကူးတတ္တယ္၊ ေမာင္ေဒါနဟာ အေပ်ာ္အပါး ကင္းရွင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့နဲ႔ ေရာဂါရွိတဲ့ သေဘၤာ သား ကတုံးရိတ္ထားတဲ့ သင္တုန္းဓားကုိ သုံးလုိက္မိတယ္၊ သင္ခန္း စာယူစရာေပါ့ဗ်ာ”

တခါသုံး ေဆးထိုးအပ္ေတြကို ၂၀၂၀ ခုႏွစ္အမီ သုံးစြဲသြားၾကဖုိ႔ WHO ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ေဆာ္ၾသ ထားပါတယ္။ ေဆးထိုး အပ္ေတြကို တခါမက ျပန္လည္ အသုံးျပဳတဲ့ အတြက္ တႏွစ္မွာ လူ ၂ သန္းေက်ာ္ဟာ HIV နဲ႔ အသည္းေရာင္ ေရာဂါေတြအပါအ၀င္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားၾကတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အထူးျပဳ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိမႈအရ HIV ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ျပင္းအားအဆင့္ က်ဆင္းလာသလို လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏိုင္မႈ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္လည္း ယခင္ကာလမ်ားကထက္ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ကို အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့သည္။

HIV ေရာဂါပိုး ဆက္လက္ ရပ္တည္ ႏိုင္ဖို႔မွာ ပ်က္စီး ယိုယြင္း မႈေတြ ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ အတြက္ မ်ိဳးပြားႏႈန္း ပိုက်ဆင္း လာၿပီး ခုခံအားက် ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အဆင့္ထိ ေရာက္ဖို႔ အခ်ိန္ ပိုၾကာ လာတယ္လို႔ သုေတသီေတြက ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိ ခဲ့ၾက တာပါ။

လက္ရိွမွာ ေဝဒနာရွင္ အေရအတြက္ ေလ်ာ့က်လာျပီး လူနာအသစ္ ေရာဂါ ရိွေနတဲ့ သူေတြရဲ႕ နႈန္းလည္း က်လာတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေသြးလႉရွင္ေတြ၊ လိင္တူ ဆက္ဆံသူေတြ၊ တီဗီ ေဝဒနာရွင္ေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာေတြနဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြဘဲ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုအေနအထားမွာ စိုးရိမ္စရာ မဟုတ္ေပမယ့္ သတိေတာ့ ထားရမယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

ကမၻာေပၚက AIDS ေရာဂါ ေဝဒနာရွင္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ အတြက္ ကုစားႏိုင္မယ့္ ကုထံုးတရပ္ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ဖို႔ဟာ သိပၸံ ပညာရွင္ေတြ စိုးရိမ္တာထက္ ပိုျပီး ခက္ခဲ နိုင္တယ္လို႔ သုေတသန ေတြ႕ရိွခ်က္ အသစ္ေတြက ေဖာ္ျပ ေနပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ရိွတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက HIV နဲ႔ အလားတူတဲ့ ေရာဂါပိုး တမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့ SIV ေရာဂါပိုးကို ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ ကာကြယ္ေဆး တမ်ိဳးကို ေမ်ာက္ေတြမွာ စမ္းသပ္ ၾကည့္ခဲ့ရာမွာ ထိေရာက္မႈ ရိွတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

လိင္အေရာင္း အဝယ္လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ေရာင္းတဲ့သူကိုပဲ ဖမ္းျပီး ဝယ္တဲ့သူကို ဖမ္းဆီးတာမ်ိဳး မရိွ ေသးပါဘူး။ ဒီဥပေဒကို အစိုးရ ဘက္ကလည္း ျပင္ဖို႔ မရိွဘူးလို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ေျပာထား ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ဒံုးကို သက္ေသခံ အျဖစ္ ရဲက ဖမ္းဆီးျပီး အခ်ိဳ႕ တရားရံုးေတြမွာ ရံုးတင္ေနတဲ့ အတြက္ လိင္လုပ္သားေတြ HIV ကူးစက္ ျပန္႔ပြားဖို႔ အတြက္ အႏၱရာယ္ ရိွေနတယ္လို႔ ဒီပဲြကို တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြး သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ဂရိ နိုင္ငံမွာ HIV ကူးစက္နႈန္း ျမင့္မား ေနတာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ဒီဥပေဒကို မနွစ္က ျပဌာန္း ျပီးသား ျဖစ္ေပမယ့္ နိုင္ငံတကာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖဲြ႕က ကန္႔ကြက္ တိုက္ပဲြ ဆင္ခဲ့လို႔ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ သြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။