AIDS, TB နဲ႔ ငွက္ဖ်ား တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ေနတဲ့ Global Fund နဲ႔ Doctors Without Borders အဖြဲကေန ၂၁ ႏိုင္ငံက လူနာေပါင္း ၂၈၆ဝဝဝ ကို ေဆးကုေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက ၾကိဳဆို လိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Health GAP အဖြဲ႔ကေတာ့ ေငြလွဴ သူေတြနဲ႔ ေဆးထုတ္သူေတြကို ဆက္ျပီး ေဝဖန္ လိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ အနိမ့္ဆံုးနဲ႔ အနည္း ဆံုးကိုသာ လုပ္ေပးရာ က်တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

CD4 ဆိုတာ လင္ဖိုဆိုက္ (Lymphocytes) လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး ကိုယ္ခႏၶာ အတြက္ ေရာဂါ ပိုးမႊားေတြကို တိုက္ခိုက္ေပး ခုခံအား စနစ္မွာ ပါတဲ့ ေသြးျဖဴဥ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ လူတိုင္းမွာ CD4 ရွိပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ေသြးတစ္စက္မွာ CD4 cell အေရအတြက္ ၅၀၀ မွ ၁၅၀၀ ၾကား ရွိႏိုင္ပါတယ္။ CD4 အေရအတြက္ နည္းေနတယ္ဆိုတာ ကိုယ္ခံအား က်တာကို ျပသပါတယ္။

“ေဆးေသာက္ဖို႔ လိုေနၿပီျဖစ္တဲ့ PLHIV တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေဆးအတြက္ တစ္လက်ပ္ သံုးေသာင္း ၀န္းက်င္ ရရွိရင္ အသက္ မဆံုးရံႈး ႏိုင္ပါဘူး၊ ေနာက္ ေနေရး ထိုင္ေရး အတြက္ ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ရွိရင္ သူတို႔ အတြက္ ေနစရာ အိမ္ေသးေသးေလး တစ္လံုးရႏိုင္ၿပီး သူတို႔ ေဆးကုဖို႔ အဆင္ေျပနိုင္တယ္” ဟု ဦးသီဟႀကိဳင္က PLHIV မ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ကို ေျပာျပသည္။

က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ ART ေဆးေသာက္ဖို႔ကို စိတ္မေလာေစခ်င္ ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဒီေဆးက စေသာက္ျပီးရင္ တစ္သက္လံုး မျပတ္တမ္းေသာက္ ရမွာပါ။ ေဆးမွာ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတြလည္း မ်ားပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ အာရံုေၾကာကို ထိခိုက္ပါတယ္။ အခုလို အလုပ္ လုပ္ႏိုင္တုန္းမွာ ေဆး စေသာက္ရင္ မလိုအပ္ပဲ အပိုေငြ ကုန္မွာလည္း စိုးရိမ္ပါတယ္။ အျပင္မွာ ေဆး၀ယ္ေသာက္ ရင္ေတာ့ ေငြပိုကုန္ပါတယ္။

တစ္ႀကိမ္တစ္ခါ အသိတရား ကင္းလြတ္ သြားတာနဲ႔ သင့္ခႏၶာ ကိုယ္ထဲကို ေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ သြားႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုးကုိ မသံုးဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ “တစ္ခါတည္းပါ” ဆုိတဲ့ အမွားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါပုိးေတြ ကေတာ့ အမ်ားႀကီး ႐ွိပါတယ္။

ဒါနဲ႔ သူလည္း ဒီကိစၥကို သူ႔ဇနီးသည္ကလြဲလို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ အသိမေပးဘဲ လွ်ိဳ႕ဝွက္ထားလိုက္ပါတယ္။ စစ္တပ္အသိုင္းအ၀န္းမွာ AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေၾကာက္ လြန္တာနဲ႔ ေရာဂါရွိသူေတြကို ခြဲျခား ဆက္ဆံတာေတြ ရိွတာမို႔ က်န္တဲ့လူေတြသိသြားရင္ အလုပ္ျပဳတ္ႏိုုင္တဲ့အျပင္ တပ္၀န္းထဲက ေနေစရာအိမ္လည္း ဆံုးသြားႏိုင္တာကိုး။ တဖက္မွာလည္း HIV ေဆးေသာက္တာ တခုထဲကပဲ သူ႔ရဲ႕လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ကို ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးျဖစ္ မွန္း သူနားလည္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီပိုးျဖင့္ အသက္ရွင္ေနထုိင္သူ ႏွစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိၿပီး ARV ေဆးေသာက္သုံးရန္ လုိအပ္ေနသူ တစ္သိန္းတစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိသည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ ေဆး၀ါး ရရွိသူ ၄၄၀၀၀ ေက်ာ္သာ ရွိၿပီး ေဆး၀ါး လိုအပ္ေနသူဦးေရ၏ သုံးပုံတစ္ပုံသာ ေဆးကုသမႈ ေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။

HIV (Human Immunodeficiency Virus) ဟုဆိုရာတြင္ HIV-1 ႏွင့္ HIV-2 ဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္သည္။ HIV-2 မွာ HIV-1 ကဲ့သို႔ ျပင္းထန္ဆိုးရြားျခင္း မရွိဘဲ ေရာဂါျဖစ္ပြား မႈႏႈန္းမွာ အလြန္နည္းပါး လွပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ HIV ဟုသံုးရာတြင္ HIV-1 ကိုသာ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။

PLHIV မ်ားအေနျဖင့္လည္း မိမိတို႔၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ပိုမို၍ ဆက္သြယ္ေျပာဆိုနိုင္ျပီး က်န္းမာေရး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပိုမို၍ အဓိပၸါယ္ျပည့္ဝစြာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္နိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ CD4 ေကာင္ေရ (၂ဝဝ) ေအာက္ေရာက္ရွိေနသူ ART ေဆးလိုအပ္ခ်က္ ရွိသည့္ လူနာ ေပါင္း (၇၆ဝဝဝ) ဦး၊ CD4 ေကာင္ေရ (၃၅ဝ) ေအာက္ေရာက္ရွိေနၿပီး ART ေဆးလိုအပ္ခ်က္ရွိသည့္ လူနာေပါင္း (၁၂ဝဝဝဝ) ဦးခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

တီဘီေဆး မေသာက္ခင္ စီဒီဖိုးအေရတြက္နဲ႔ ေသာက္ေနတုန္းအေရတြက္၊ ေသာက္ျပီး အေရတြက္ေတြကို ႏွုိင္းယွဥ္ျခင္းအားျဖင္႔ HIV ပိုးအေျခေနကိုပါ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။

CD4 ဟာ HIV ပိုးက ဘယ္ေလာက္ ဖ်က္ဆီးထားျပီလဲ ဆိုတာကို သိေစႏိုင္ျပီး၊ Viral load ကေတာ့ ေသြးထဲမွာ HIV ပိုး ဘယ္ေလာက္ မ်ားမ်ား ရွိေနသလဲကို သိေစတယ္။ Viral load မ်ားေနတာ မေကာင္းဘူး။ 100,000 ေက်ာ္ဆိုရင္ ေဆးကုပါလို႔ ဆိုတယ္။