ကုရာနတၱိ ေဆးမရွိေသးေသာ AIDS၊ အီဘိုလာႏွင့္ ကင္ဆာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္ေသာေဆးဝါးကို ဖန္တီးႏိုင္ၿပီဟု ေျမာက္ကိုရီးယားအစိုးရ သတင္းေအဂ်င္စီက ထုတ္ျပန္ခ်က္ဆန္ဆန္ သတင္းတစ္ပုဒ္ကို ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း ၿဗိတိန္သတင္းစာ Independent က ေရးသားထားသည္။

HIV မိခင္ကေန ေမြးလာမဲ့ကေလးမကူးေစေအာင္ – ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္၊ ေမြးဖြါးေနစဥ္နဲ႔ ကေလးႏို႔တိုက္စဥ္မွာ ပိုးရွိ မိခင္ကေန ကေလးဆီ ကူးနည္းကို ေဒါင္လိုက္ ကူးနည္းနဲ႔ (MTCT) မိခင္-ကေလး ကူးနည္းလို႔ေခၚတယ္။ ကူးစက္ဘို႔ အခြင့္အလမ္း ၁၅-၄၅% ရွိတယ္။ မိခင္ကို ARVs ေဆးေပးပါ။ CD4 count ကို ၾကည့္မေနပါနဲ႔။ ၂ဝ၁၂ အထိ ၁႕၅ သန္း ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ထဲက ၆၂% ဟာ ဆင္းရဲတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ က ျဖစ္တယ္။ ၂ဝ၁ဝ တံုးက ဆိုရင္ ၄၈% သာ ရွိခဲ့တယ္။

မိမိမွာ STDs ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ယူဆရင္ သို႔မဟုတ္ STDs ရွိသူနဲ႔ ဆက္ဆံမႈရွိတယ္လို႔ ယူဆရင္ ေဆးစစ္ဖို႔ မျဖစ္မေနလိုအပ္ပါ တယ္။ ဆရာ၀န္ဆီ အျမန္ဆံုးေရာက္ေလ ေကာင္းေလပါပဲ။ ဒါမွလည္း ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးေတြနဲ႔ ကူးစက္မႈေတြကို ေရွာင္ ရွားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

လိင္နဲ႔ မ်ိဳးဆက္ပြားဆိုင္ရာ ဘယ္လိုပညာေတြရမလဲ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈတဲ့ ကိုရန္ပိုင္ကေတာ့ HIV နဲ႔ AIDS ကြဲျပားပံု မသိေသးတာေတြ သိရိွခဲ့ရၿပီး မ်ိဳးဆက္ပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူလံုးဝမသိေသးတာေတြကို ဒီပြဲမွာ ေျပာျပေပးလို႔ အမ်ားႀကီး လူငယ္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရိွေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးထိုးသြင္းသံုးစြဲသူေတြကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး မႏွစ္က အသစ္ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ႕ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ ဒီအုပ္စုေတြၾကားမွာ ေရာဂါကူးစက္ႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ဥပေဒေတြနဲ႔ လူမႈ ပတ္၀န္းက်င္ စရိုက္ေတြက အဓိက အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတယ္လို႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဆိုပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ HIV/AIDS ေရာဂါသည္မ်ားအား ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သည့္ အဖြဲ႕အေနျဖင့္ Charity Social Service (CSS) တစ္ခုတည္းသာ ရွိၿပီး အဆုိ ပါအဖြဲ႕အစည္း၏ အကူအညီျဖင့္ ART ေဆးေသာက္သံုးသူ ကေလးၿမိဳ႕ တြင္ ( ၄၀၀) ေက်ာ္၊ ဖလမ္းၿမိဳ႕တြင္ (၁၅) ဦး၊ ဟားခါးၿမိဳ႕တြင္ (၄၀) ေက်ာ္၊ တီးတိန္ ၿမိဳ႕တြင္ (၂၅) ဦး၊ ထန္တလန္ၿမိဳ႕တြင္ (၂၀) ဦး စုစုေပါင္း (၅၀၀) ၀န္းက်င္ရွိကာ အဓိကအားျဖင့္ အသက္ (၂၀) မွ (၅၀) ၀န္းက်င္ လူမ်ားျဖစ္သည္။

ယင္းကာလအတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါ ကူးစက္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရး မိမိတို႔ ႀကိဳးစားထားခဲ့ေသာ္လည္း ထပ္မံႀကိဳးစားရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ယင္းစာရင္း ဇယားမ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္ဟု ကန္အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

သူ႕နာမည္က ျဖဴျဖဴသင္းျဖစ္ၿပီး စစ္အစုိးရလက္ထက္ကတည္းကပင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ၏ တက္ၾကြ ေသာ လူငယ္ အဖြဲ႕၀င္ တဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ခိုကုိးရာမဲ့ HIV လူနာမ်ားအတြက္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂဟာ တခု ဖြင့္လွစ္ထားၿပီး မိဘမဲ့ကေလးမ်ားကိုလည္း သူတတ္စြမ္းသမွ် ကူညီေစာင့္ေရွာက္လ်က္ရွိသည္။

HIV ကို အမ်ားဆံုးေသြးကို စစ္တယ္။ HIV antibodies အင္တီေဘာ္ဒီကိုစမ္းတယ္။ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုႏိုင္တဲ့ေဆး မရွိေသးပါ။ Antiretroviral ေဆးကေန ထိန္းထားႏိုင္တယ္။ ၁၂႕၉ သန္းက ART ေဆးရေနၾကတယ္။ ကေလးေတြ ေဆးရႏွဳန္းနည္းတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳထားျပီး ေဆး (၂ဝ) ရွိပါတယ္။

ဆုေတာင္းမီးထြန္းပြဲေတြကို ကြယ္လြန္၊ ေသဆံုး၊ အသက္စြန္႔ခဲ့ရသူေတြ၊ ကေလးငယ္ေတြ၊ မသန္စြမ္းသူေတြ၊ အႏွိမ္ခံ၊ အပယ္ခံ၊ ခ်ဳိ႕တဲ့နိမ့္ပါးသူေတြ၊ မတရားျပဴမႈခံရသူေတြအတြက္ က်င္းပေလ့ရွိၿပီး AIDS ေရာဂါနဲ႔ ကြယ္လြန္သြားသူေတြ အတြက္ ဆုေတာင္းမီး ထြန္းပြဲေတြကိုေတာ့ ႏွစ္စဥ္ ေမလတတိယပတ္ တနဂၤေႏြေန႔မွာ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၁၀ က က်င္းပခဲ့တာ ႏွစ္ ၃၀ ရွိၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

“ကြ်န္မတို႔ကေတာ့ ေရာဂါန႔ဲ အသက္ရွင္ေနသူေတြပါ။ ကြ်န္မတို႔ လူႀကီးေတြကေတာ့ စိတ္ဓါတ္မက်ေတာ့ ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ကေလးအရြယ္ေလးေတြကိုေတာ့ ၀ိုင္း၀န္ျပီး ကူညီေပးၾကပါ။ ပစ္မထား ၾကပါနဲ႔။ ART ဆိုတဲ့ ပိုးထိန္းေဆးကို ပံုမွန္ေသာက္သြားမယ္ဆိုရင္ သက္တန္းေစ့ေနနိုင္ပါၿပီ။’’ ဟု PLHIV မမ်ိဳးသူဇာက ေျပာသည္။

HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသူ ေရာဂါသည္ေတြအတြက္ လူမႈေရးပိုင္းဆိုင္ရာ နစ္နာမႈေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားေအာင္ က်င္းပတာျဖစ္ၿပီး ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈ ေလ်ာ့နည္းေအာင္ လူတိုင္းကိုယ္စီမွာ တာဝန္ရိွတယ္လို႔ ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္က ေျပာပါတယ္။ ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူေတြအတြက္ ေဆးဝါးေတြ လက္လွမ္းမီသေလာက္ ရရိွဖို႔၊ အသိပညာေပးမႈနဲ႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြကိုေတာ့ အစိုးရမွာ လုပ္ေပးဖို႔ တာဝန္ရိွတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။