သူမေမြးၿပီးၿပီးခ်င္းမွာ AZT, 3TC နဲ ့ nervirapine “နက္ဗရာပိုင္း ” ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ေတြက တုိက္ေႂကြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဒီေဆးေတြဟာ လူႀကီးေတြကိုသာ တုိက္ေႂကြးတာ ျဖစ္ေပမယ့္ HIV ေရာဂါပိုး ကင္းစင္သြားတဲ့ ဒီကေလးငယ္ဟာ ဒီလို ေဆးေတြကို ဆက္ေသာက္ရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးကတည္းက HIV ေရာဂါပိုးပါလာတဲ့ ကေလးငယ္ ေနာက္ထပ္ (၅၀) ဦးကိုလည္း သူတုိ႔ ေမြးဖြားၿပီးၿပီးခ်င္း (၄၈) နာရီအတြင္း အခု ကေလးငယ္လုိပဲ ေဆး၀ါးေတြ စမ္းသပ္တုိက္ေကၽြးၿပီး ကုသဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လုိ႔ ဒီဆရာ၀န္အဖြဲ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ားထဲမွ လူဦးေရ (၄) ေသာင္းခန္႔သာ HIV ပိုးထိန္းေဆး ART ေဆးကို ရရွိေနေသးတယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးစီမံခ်က္ရဲ႕ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရပါတယ္။ လက္ရွိ ျပည္တြင္းရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခ လူဦးေရ (ႏွစ္သိန္းေလးေသာင္း) ခန္႔ဟာ HIV ပိုး ကူးစက္မႈ ခံစားေနရတာျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ေဆးထိုးသူမ်ားနဲ႔ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားမွာ ေရာဂါပိုး ကူးဆက္မႈ ပိုမိုမ်ားျပားေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

၉ ႀကိမ္ေျမာက္ AIDS ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကို ဒီဇင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔က ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ဗဟုသုတ ပြဲေတာ္ကိုေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က က်ေရာက္ခဲ့တဲ့ World AIDS Day အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ယခုျပဳလုပ္တဲ့ ပြဲကိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆရာ၀န္ အသင္း၊ လူငယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္မွ ကုလသမဂၢ လူဦးေရ ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕၊ Twin Center, Maxmate နဲ႔ Calsome က ပူးေပါင္းၿပီး ျပခန္းမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ားနဲ႔ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲ အခမ္းအနား မ်ားကို ပါ၀င္ျပဳလုပ္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ၈၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိသည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ သံုးႀကိမ္ထုိးရမည့္ HPV ကာကြယ္ေဆး၏ ကုန္က်စရိတ္မ်ားကုိ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ျခင္းေၾကာင့္ အလြန္ အေရးပါေသာ ေတြ႕ရွိမႈ တစ္ခုျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေမရီလန္း တကၠသိုလ္၊ ကင္ဆာႏွင့္ မ်ိဳးဗီဇဌာနမွ သုေတသီ ျဖစ္သူ Mahboobeh Safaeian မွ ေျပာၾကားထားသည္။

အိတ္ခ်္အုိင္ဗီ၊ တီဘီနဲ႔ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါမ်ားကို တုိက္ဖ်က္ဖို႔ ကမၻာလံုး ဆုိင္ရာ ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔ႀကီး Global Fun မွတဆင့္ ရရွိႏုိင္တဲ့ ခန္႔မွန္းေငြ ပမာဏဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေနာက္ဆံုး ထားၿပီး ျပည္တြင္းမွ ေရာဂါ အဓိက ခံစားရတဲ့ ေ၀ဒနာ ရွင္ျပည္သူမ်ားရဲ႕ ၈၅ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ ထံသာ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြ တုိက္ဖ်က္ေရး အေထာက္အပံ့မ်ား ေရာက္ရွိႏိုင္ မွာ ျဖစ္ျပီး ေထာက္ပ့ံေငြ ကြာဟခ်က္ဟာ ရွိေန ဦးမွာ ျဖစ္တယ္ လုိ႔လည္း သတင္း ရရွိပါတယ္။

HIV ေရာဂါပိုးဟာ ခႏၡာကိုယ္ အတြင္းရွိ အခၽြဲေျမႇးေတြမွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ ပ်ံ႕ပြားတတ္တဲ့ ေရာဂါ အမ်ိဳးအစား ျဖစ္ တာေၾကာင့္ အခုလို အမႈန္႔ပုံစံမ်ဳိး ဖန္တီး ျပဳလုပ္ ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ခ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ အဖြဲ႕ေတြဟာ အဆိုပါေဆးေတြကို Rwanda ႏိုင္ငံမွာ စတင္ စမ္းသပ္ ကုသမႈေတြ ျပဳလုပ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း မွာေတာ့ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံမွာ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ စီစဥ္ထားေၾကာင္း သိရပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယား ႏုိင္ငံတြင္ HIV/AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ားအား လူအမ်ားက ယေန႔ေခတ္တိုင္ ၀ိုင္းပယ္ထားၾကၿပီး အျပစ္သားမ်ား သဖြယ္ ဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔အား အမ်ားစုက လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ ဖယ္ထားၾကၿပီး လူမႈေရးကိစၥ အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ ဆက္သြယ္မႈ လံုး၀ျဖတ္ေတာက္ ထားၾကသည္။

ကမၻာ႕စီးပြားေရး ဖိုရမ္တြင္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး ျပႆနာတစ္ခု ျဖစ္သည့္ AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အတြက္ မဟာ ဗ်ဳဟာမ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္ၿပီး ကမၻာ့ ႏိုင္ငံမ်ားမွ စီးပြားေရး ပညာရွင္၊ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြးလ်က္ ရွိသည္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုး ျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့ ေဒသမ်ားရွိ HIV ပိုးရိွ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ မိခင္မ်ားမွာ ငွက္ဖ်ား ျပႆနာကို ရွာေဖြ ေဖာ္ ထုတ္ ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ႏွစ္ အတြင္းက သထုံ ခ႐ိုင္တြင္းမွာ သုေတသန ျပဳလုပ္ ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုပါ သုေတသနမွာ စုစုေပါင္း HIV ပိုးေတြ႕ လူနာ ၄၇ ဦး ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ကမၻာ႔ က်န္းမာေရး အဖဲြ႕ရဲ႕ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ တိုင္းတာေရး နည္းစနစ္ကို အသုံးျပဳခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV-positive ေမြးမိခင္မ်ားကိုလည္း ပထမ အဆင့္ ကတည္းက three-drug antiretroviral therapy ျဖင့္ ကုသသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ လုံး၀ zero အဆင့္ မဟုတ္ႏိုင္ေသးေသာ္လည္း တစ္ေျဖးေျဖးခ်င္း ေလ်ာ့က်သြားႏိုင္မည္ ျဖစ္ကာ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ေမြးလာေသာ ကေလးမ်ားအနက္ AIDS ေ၀ဒနာရွင္ ကေလးမ်ား ၄၀,၀၀၀ ေအာက္ ေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ကို ေရာက္ရွိနိုင္ မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းမွာ အသိပညာရွိမႈေတြ နည္းပါး ေနေသးတယ္လို႔ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ယူနီဆပ္တုိ႔ ပူးေပါင္း ျပဳလုပ္ တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကေလးသူငယ္မ်ား အေျခအေန သံုးသပ္ အစီရင္ခံစာ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အရ သိရပါတယ္။ ဒီလို အသိပညာ နည္းပါးတဲ့ အတြက္ ျပည္တြင္းရွိ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ ေအာက္ေတြမွာ အဆိုပါ ေရာဂါ ကူးစက္မႈ ႏႈန္းေတြ မ်ားျပားေနေသးတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမအႀကိမ္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ငါးႀကိမ္ေျမာက္ အီရန္အမ်ဳိးသား HIV/AIDS ညီလာခံကို အီရန္ႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္တီဟီရန္မွာ ေအာက္တိုဘာလ ၂၂ရက္ေန႔မွ ၂၅ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ က်င္းပခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဆုိပါ HIV/AIDS ညီလာခံသို႔ UNAIDS ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔နဲ႔ အီရန္ HIV/AIDS သုေတသန စင္တာမွ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါတယ္။