မသန္စြမ္းသူေတြနဲ႔ HIV ေဝဒနာရွင္ေတြ ျပဳလုပ္ဖန္တီးထားတဲ့ လက္မႈအႏုပညာ ပစၥည္းေတြကို သိမ္ျဖဴလမ္းက Pomelo လက္မႈပစၥည္း ဆိုင္မွာ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ ဒီဆိုင္ဟာ ပရဟိတသမားေတြရဲ႕ ကူညီမႈနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ၿပီး ေရာင္းရတဲ့ေငြေတြကို မသန္စြမ္းနဲ႔ HIV ေဝဒနာရွင္ေတြကို ျပန္ၿပီး ပံ့ပိုးသြားမွာလို႔ ဆိုပါတယ္။

က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက တီဘီႏွင့္ ခုခံအား က်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါ (TB-HIV) ပူးတြဲ ေဆာင္ရြက္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ၿမိဳ႕နယ္ ၂၈ ၿမိဳ႕ နယ္တြင္သာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ ေသာ္လည္း သံုးႏွစ္အတြင္း ေအအာရ္တီ တိုးခ်ဲ႕မည့္ စီမံကိန္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ဟု ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာေဖသက္ခင္က မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ HIV ေရာဂါပိုးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူငယ္မ်ားအတြင္း အသိပညာ ဗဟုသုတ တိုးပြားေစရန္အတြက္ အာရွေဘာလံုး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ အာရွဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဘဏ္၊ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အစီအစဥ္ (UNAIDS)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား HIV အစီအစဥ္ စသည့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး “Protect the Goal” အစီအစဥ္ကိုုလည္း ေဆာင္ရြက္ေနသည္။

HIV ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအား အဓိကေသဆံုးေစေသာ တရားခံမွာ Cryptococcosis ဟုေခၚသည့္ မိႈေရာဂါျဖစ္ၿပီး ယင္းမိႈေရာဂါအား ရင္သားကင္ဆာ ကုသရာ၌သံုးသည့္ ေဆးက ကုသႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။ University of Rochester မွ ေလ့လာသူမ်ားက ရင္သားကင္ဆာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၌ သံုးသည့္ Tomoxifen ေဆးအား Cryptococcosis ေၾကာင့္ အဆုတ္ေရာင္ နမိုးနီးယားႏွင့္ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါခံစားေနရသည့္ ႂကြက္မ်ားတြင္ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကသည္။

မေကြးၿမိဳ႕ ေစ်းလယ္စိုးရပ္ကြက္၊ ဂရုဏာရွင္မ်ား နာေရးကူညီမႈ အသင္း (မေကြး) ၌ မတ္ (၈) ရက္၊ ေန႔ (၉း၄၀) မွ (၁၀း၄၀) နာရီ အခ်ိန္ခန္႔တြင္ နာယက ဆရာေတာ္ ဦးသာသနႏွင့္ အဖြဲ႕၀င္ (၃၀) ခန္႔တို႔သည္ HIV ေ၀ဒနာရွင္ တစ္ဦးမွ စက္ဘီးစီး၍ ျမန္မာ တစ္ျပည္လုံးသို႔ ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါအေၾကာင္း ရင္ဖြင့္ေျပာၾကားေသာ ကုိစရကုိ Srako (၃၅) ႏွစ္၏ ေဟာေျပာေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပေၾကာင္း သတင္းရရိွသည္။

အဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရွိ စက္႐ံုအလုပ္ ႐ံုမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိေသာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးရွိ အမ်ဳိးသမီး မ်ား ေနထုိင္မ ေကာင္းျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ခြင့္ယူျခင္းကုိလည္း အလုပ္ရွင္မ်ားက နားလည္မႈေပးရန္ႏွင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားကလည္း ႏွိမ့္ခ်ျခင္း မျပဳရန္ ယင္းစက္႐ံု အလုပ္႐ံုမ်ားသို႔ ယခုလအတြင္း လိုက္လံေဆြးေႏြး အသိပညာေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိေသာ မိခင္မ်ား ခြဲစိတ္ၿပီးေမြးဖြားရာတြင္ မီးဖြား စရိတ္အား ႏွစ္ဆယူလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မိခင္မွ ကေလးသို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္သည့္ႏႈန္းကို ျမင့္မားလာေအာင္ တြန္းပို႔သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုးရွိေသာ အမ်ဳိးသမီး ၃ဝဝဝ ခန္႔ အဖြဲ႕ဝင္ထားေသာ Myanmar Positive Women Network မွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။

ေမြးလာတဲ့ ကေလးမွာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရရင္ အသက္ရွင္သန္မႈက ကေလးကို ျပဳစုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ HIV ပိုးရွိျပီး အသက္ ၁၄ ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္တဲ့ ကေလးမ်ိဳးကို ေတြ႔ဖူးသလို၊ ေမြးျပီး ၆ လေလာက္နဲ႔ ဆံုးပါးသြားတဲ့ ကေလးမ်ိဳးကိုလည္း ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုတာက မိဘေတြရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး အေျခအေနေတြ အားလံုး ပါ၀င္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ PLHIV (People living with HIV) အိတ္ရွ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ ခြန္အားကို ျမွင့္တင္ လို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းသို႔ စက္ဘီးစီးနင္းရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးစီးနင္းသူ H.I.Vေရာဂါသည္္ ကိုစရကိုမွ ဇန္န၀ါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔က လားရွိဳးျမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။

အနီးကပ္ျပဳစုသူ အတြက္ HIV ကာကြယ္ေဆး မရွိပါ။ လူနာဆီက ေသြး၊ ျပည္၊ အနာ စတာေတြနဲ႔ မထိမိေအာင္ သတိျပဳရပါမယ္။ လူနာရဲ႕ ေသြး၊ျပည္၊ သားငံရည္ေတြကေန HIV ပိုးကူးႏိုင္ပါတယ္။ လူနာရဲ႕ တံေတြး၊ ေခြ်း၊ ဆီး၊ မ်က္ရည္ စတာေတြက HIV မကူးစက္ႏိုင္ ပါဘူး။ လူနာကို ကိုင္တြယ္ျပီးတိုင္း ဆပ္ျပာနဲ႔ လက္ေဆးတဲ့ အက်င့္လုပ္ပါ။

တကယ္လည္း ေနာက္ေတာ့ ျပင္သစ္ကို သြားျဖစ္တယ္။ လူေတြကေတာ့ ေရာ့(က)ဟတ္(ဒ)ဆင္ဟာ AIDS ျဖစ္ေနျပီလို႔ စြပ္စဲကုန္ၾကျပီ။ သူ႕ရဲ႕ (ေအးဂ်င့္) ကိုယ္စားလွယ္ေတြကေတာ့ ျငင္းေနၾကဆဲပဲ။ ပဲရစ္ေရာက္ျပီး အေျခအေနကပိုျပီး ဆိုးပံုရတယ္။ သူ႕မွာ AIDS ျဖစ္ေနျပီ ဆိုတာကိုလည္း ဖံုးလို႔ မရတဲ့အေျခအေနကို ဆိုက္သြားျပီ။ “Rock Hudson, AIDSျဖစ္ေနျပီ” ဆိုတဲ့သတင္းက အေမရိက စာနယ္ဇင္းေလာက၊ တစ္ကမၻာလံုးရွိ အလားတူ ေလာကနဲ႔ လူပရိသတ္ အားလံုးကို ေခ်ာက္ခ်ား အံ့ၾသေစခဲ့တယ္။

PLHIV ဆိုတာ သိလိုက္ရင္ လူေတြ စိတ္ထဲမွာ ဒီေကာင္ မဟုတ္တာ လုပ္တဲ့သူ၊ အေပ်ာ္အပါး လုိက္စားတယ္၊ မူးယစ္ေဆးသံုးတယ္လို႔ ထင္ၾကတယ္။ ကူးစက္တာ ဒီႏွစ္ခုထဲတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ေသြးကကူးတာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္က ကူးတာ၊ ခြ်န္ထက္တဲ့ အရာကကူးတာ၊ လိင္ဆက္ဆံတာက ကူးတာ၊ အဲဒီလုိ မစဥ္းစားၾကဘူး။ က်န္တဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာလည္း လူမသိ သူမသိ ကူးတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါေတြကို သိေအာင္ တစ္ျမိဳ႕ တစ္ရက္ႏႈန္း စက္ဘီးစီးျပီး ျပည္သူေတြ ရင္ထဲ စြဲစြဲျမဲျမဲ လက္ခံေအာင္ လုပ္မယ္လုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ျဖစ္တာ။