ဒီေရာဂါစၿပီးေတာ့ လူအေျပာမ်ားတဲ့ ကာလေတြမွာ အရွိန္အဟုန္နဲ႔ဝိုင္းဝန္းႏိုင္ ၾကတုန္းက အစ္ကိုတို႔ အႏုပညာရွင္ေတြ လည္း ပညာေပးဇာတ္လမ္းေတြ ႐ိုက္ၾက တယ္။ ခုထိလည္း ပညာေပးတဲ့ ဇာတ္ဝင္ ခန္း ျပကြက္ေတြ ထည့္သြင္း ႐ိုက္ကူးေန တုန္းပါပဲ။ အရင္တုန္းကလို အရွိန္အဟုန္နဲ႔ လႈပ္ရွားမႈကေတာ့ နည္းသြားတာေပါ့။ ဒါ ေပမဲ့ ကမၻာ့ AIDS ေန႔ကေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေဆာင္ရြက္မႈေတြေတာ့ ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘာသာေပါင္းစံု ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႕ (HIV/AIDS) Myanmar Interfaith Network on AIDS (MINA) အဖြဲ႕မွ မြန္ေဒသ MINA အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းေရး အခမ္းအနားကို ေအာက္တိုဘာ ၂၅ ရက္ နံနက္တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ရွိ မြန္ျပည္နယ္ ၾကက္ေျခနီ ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္ မတီ ႐ံုးခန္း၌ က်င္းပေၾကာင္း သိရသည္။

ကုသမႈအေန နဲ႔ကေတာ့ မိခင္ကေန ကေလးကို HIV ပိုး ကူးစက္မႈ ကာကြယ္တဲ့ စီမံခ်က္ ဆိုတာ ရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္တိုင္းကို ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာေပး တယ္။ HIV ပိုးစစ္ ေဆးတယ္။ ပိုးရွိရင္ ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပတ္ ကစၿပီး ART ေဆးေကြၽးတယ္။ ကိုယ္ ဝန္ေဆာင္ မိခင္က တစ္သက္လံုး ေသာက္ ဖို႔ လိုတယ္ ဆိုရင္လည္း သူ႔ လိုအပ္ခ်က္ အရ ဆက္ေပးတယ္ေပါ့။ ေမြးလာတဲ့ ကေလးမွာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ႏႈန္း မရွိ ေတာ့ဘူးေပါ့။ ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေတာ့ ေမြးလာတဲ့ ကေလးတိုင္းကို HIV ပိုး ကင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔အတြက္ ကာကြယ္ ေရးကို လုပ္တာေပါ့။

ဒီရန္ပံုေငြပြဲက AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ။ ဒီလို ရန္ပံုေငြေတြ ရွာၿပီး လိုအပ္တဲ့သူေတြကို ကူညီတာဟာ ဘယ္သူ မဆို ႀကိဳက္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီလိုအျပဳအမူမ်ိဳး ဒီလိုမ်ိဳးဝတ္စားၿပီး ေယာက်္ားတကာ ေတြေရွ႕မွာ သ႐ုပ္ျပရန္ပံုေငြ နာမည္တပ္ၿပီး လုပ္တာကေတာ့ ရွာတဲ့ လူအတြက္ေရာ၊ ေငြထည့္လွဴတဲ့လူအတြက္ေရာ၊ ေငြလက္ခံတဲ့ လူအတြက္ေရာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မေကာင္းဘူး။ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာျပည္သူေတြ အတြက္ မေကာင္းဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ HIV ေရာဂါကာကြယ္ေရးႏွင့္ တုိက္ ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာ ရန္ပံုေငြကို ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕ (Global Fund ) က အဓိကပံ့ပိုးေပးလ်က္ရွိပါသည္။ ၂ဝ၁၃-၁ဝ၁၆ ခုႏွစ္တြင္ Global Fund New Funding Model ျဖင့္ HIV / AIDS ေရာဂါတားဆီး ကာကြယ္ေရး ႏွင့္ တုိက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၁၆ဝ ခန္႔ ထိ တုိးျမႇင့္ေထာက္ပံ့ေပးရန္ Global Fund မွ သေဘာတူ ခြင့္ျပဳၿပီးျဖစ္ သည္။

အဖဲြ႕ အစည္းမ်ား ကြန္ရက္ ဖဲြ႕စည္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ HIV/AIDS ကာကြယ္ေရး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ေထာက္ ပံ့ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ပိုမို ထိေရာက္ လ်င္ျမန္မည္ဟု ယံုၾကည္သျဖင့္ လူထု အေျချပဳ အဖဲြ႕အစည္း၊ ဘာသာေရး အေျချပဳ အဖဲြ႕အစည္း မ်ားျဖင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ကြန္ရက္ ဖဲြ႕စည္း ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အမႈေဆာင္ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

အစိုးရသစ္ လက္ထက္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔မွ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၃ဝ ရက္ေန႔အထိ ျပည့္တန္ဆာႏွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒအရ အေရး ယူခဲ့ေသာ အမႈ ၄၈၁၆ မႈရွိေၾကာင္း ဝန္ႀကီးက ေျပာသည္။ ယင္းတြင္ က်ား ၂၂၂ ဦးႏွင့္ မ ၄၉၁၈ ဦးကို အေရးယူႏုိင္ခဲ့သည္ဟု ၎၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။

လူငယ္ေတြမွာ HIV ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အသိပညာလို႔ ေျပာေတာ့ တကယ္တမ္းေျပာရင္ ဟိုအရင္ကထက္ စာရင္အသိပညာက ဒီေလာက္ႀကီး မနိမ့္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အသိပညာ ဗဟုသုတ Level ကို စစ္ၾကည့္ လိုက္လို႔ ရိွရင္ သာမန္ေလာက္ကို သိတယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားက ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရိွတယ္။ ဒီထဲမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏ သိတယ္ဆုိတာ ၄ဝ၊ ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ၾကားမွာရိွတယ္။ HIV လို႔ေျပာရင္သာမန္သိလို႔ မရဘူး။ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏသိမွ ရမယ္။

ဘယ္ေလာက္ အတုိင္းအတာအထိ သူကာကြယ္ထားလဲ ေပၚမူတည္ၿပီး သူသည္ HIV ကင္းမကင္း မေသခ်ာေတာ့ဘူး။ ဒါ့အျပင္ တျခား ဒီမိန္းကေလး အျပင္ တျခားအျပင္မွာ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စား၊ မစားဆုိတာလည္း မေသခ်ာဘူး။ ဒီလိုမ်ဳိး ေယာက်္ားေလးမွာ HIV ပုိးကူးႏုိင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရိွ ႏုိင္တယ္။ HIV ရိွေနတယ္ ဆုိတာကို မိန္းကေလးက မသိရင္ မိန္းကေလးက HIV ကူးသြားႏုိင္တယ္။

”အဲ့လိုေရာဂါ ရွိေနမယ္လို႔ တစ္ခါ မွ မေတြးခဲ့ဖူးဘူး။ ကိုယ့္အေနအထိုင္ ေၾကာင့္လည္း ဒီလိုေရာဂါျဖစ္စရာ အေၾကာင္း မရွိဘူးလို႔ပဲ ထင္တာေပါ့” ဟု သူမက ေျပာသည္။ အမ်ိဳးသားျဖစ္သူမွာ အလြန္ရႈပ္ ေပြသည့္အတြက္ မသန္းေဌး တစ္ေယာက္ သည္းမခံႏိုင္ျဖစ္ကာ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးလခန္႔က တရားဝင္ ကြာရွင္း ပစ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုအမ်ိဳးသားထံမွ ကူးစက္ခံခဲ့ရသည့္ ေရာဂါကိုေတာ့ လက္မခံခ်င္၍ မရေတာ့။

HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိပညာျဖန္႔ေဝမႈမ်ား ျပည္တြင္း၌ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္လ်က္ရိွသည္ ဆိုေသာ္လည္း ထိုေရာဂါသည္မ်ားအ ေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ မွာေလ်ာ့က် သြား ျခင္းမရိွ။ HIV ပိုးရိွသူမ်ားကို ပစ္ပယ္ ျခင္း၊ အလုပ္ ထုတ္ ပယ္ျခင္းမ်ား ေနရာ အႏွံ႔ရိွေနဆဲ ပင္ျဖစ္၍ HIV/AIDS ကူးဆက္ခံ ေရာဂါေဝဒ နာရွင္ အမ်ားစုမွာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖင့္ ဘဝရပ္တည္ေရးမွာ ခက္ခဲေနဆဲၿမဲျဖစ္သည္။

AIDS ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ သုည အဆင့္ထိ ေရာက္ရိွေရး သုေတသနျပဳလုပ္ ျခင္းကုိ အာဆီယံ နုိင္ငံမ်ားရိွ ၿမိဳ႕မ်ားတြင္ ျပဳလုပ္ရန္ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အစည္းအေဝး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အရ အာဆီယံ ၈ ႏုိင္ငံတြင္းရိွ ၿမိဳ႕ ၁၃ ၿမိဳ႕တြင္ သုေတသန ျပဳလုပ္ရန္ သတ္မွတ္ခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။