ယင္းကာလအတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါ ကူးစက္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရး မိမိတို႔ ႀကိဳးစားထားခဲ့ေသာ္လည္း ထပ္မံႀကိဳးစားရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ယင္းစာရင္း ဇယားမ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္ဟု ကန္အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

HIV ပုိးကူးစက္ႏုိင္ေျခ အမ်ားဆံုးရွိသည့္ လူအုပ္စု သံုးစုမွာ ခန္႔မွန္းစာရင္းမ်ားအရ လူဦး ေရ ၁ဝဝ ရာခုိင္ႏႈန္းမျပည့္ေသးေၾကာင္း၊ ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳမည္ဆိုပါက အေဖာ္မွာ ပုိမုိစိတ္ခ်ရၿပီး ႏုိင္ငံျခားမွလာေသာ ပစၥည္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္တံဆိပ္ကပ္ ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စိတ္ခ်ရေၾကာင္း ေဒါက္တာမ်ဳိးသန္႔က ေျပာသည္။

၂ဝ၁ဝ မွာလည္း HIV လည္းမရွိသူ အဆင့္ (၁) ဆစ္ေလစ္ကို ထိေရာက္တာေတြ႔ရတယ္။ ေဆးေပးျပီးေနာက္ ၆ လမွာ ေသြးျပန္စစ္ေတာ့ အဓိကေဆးေတြေပးတာနဲ႔ မထူးတာေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဆးယဥ္လာတာလည္း ေတြ႔လာရတယ္။ (ပနယ္စလင္) နဲ႔ (ေဒါက္ဆီဆိုက္ကလင္း) မရမွသာေပးသင့္တယ္။ ဒါေပမယ့္ (ေဂး) ေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ဆစ္ဖလစ္ေတြမွာေတာ့ ဒီေဆးနဲ႔ မတိုးပါ။

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြထဲက ဂႏိုရီးယား၊ (ကလာမိုင္ဒီယား)၊ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ လိင္လမ္း ေရယံု ေတြ ကေန ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ HPV လိင္လမ္း-ၾကြက္ႏို႔ကေန အဲလို ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့ Mayo Clinic ကေတာ့ သက္ေသ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရသူမ်ား ေအအာရ္တီေဆးရရန္ ေရွ႕ထြက္ လာျပီး က်န္းမာေရးဝန္ေဆာင္မႈ မ်ားခံယူရန္ အတြက္ အမွန္တကယ္ လိုအပ္ေနသည့္ အခန္းက႑မ်ား ႏွင့္ တာဝန္မ်ားအတြက္ တာဝန္ခံ ႏိုင္မႈႏွင့္ အျခားေသာ ဖြံ႔ျဖိဳးေရး အပိုင္းမ်ားသို႔ တိုးခ်ဲ႕လုပ္ကိုင္မႈ မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ တိုက္တြန္း ေရးသား လိုက္ရပါသည္။

သုက္ရည္ရဲ႕ ပံုမွန္အေရာင္ကို ျဖဴ-ဝါဝါနဲ႔ အလင္းေရာင္ ပိတ္မေနဘူးလို႔ ေျပာတယ္။ အျဖဴကေန အဝါဘက္ လဲတယ္လို႔လဲ ေျပာတယ္။ ႏို႔လို ပုလဲေရာင္လို႔ သတ္မွတ္တာလဲ ပံုမွန္ဘဲ။ သုက္မထြက္တာ ၾကာရင္ ခပ္ဝါဝါျဖစ္လာမယ္။ သုက္ပိုးမရွိ-နည္းေနသူဆိုရင္ ၾကည္ေနမယ္။ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ တခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ နဲနဲေျပာင္းမယ္။ ဒါလဲ အျဖဴခဲလိုလို ျဖစ္တာပါ။

သူတို႔ကို လိင္ဆက္ဆံရင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲရင္း တက္တူးအတူထိုးရင္းကေန HIV/AIDS ကူး စက္တတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ လိင္တူခ်စ္သူမ်ား အခြင့္အေရးနဲ႔ HIV/AIDS အသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Mplus ဆိုတဲ့အဖြဲ႔က မၾကာခဏ လာေရာက္ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္ေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ။ ဝမ္းပ်က္၊ ေမြးလမ္း-စအို-အေရျပားယား၊ ပါးစပ္နာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊ အေရျပား အနီထြက္၊ အပိန္႔ထြက္၊ အသက္ရွဴခက္။ ေနေလာင္၊ မ်က္စိ-အေရျပားဝါ၊ ဆီးနီ၊ ဝမ္းအေရာင္ေပ်ာ့၊ အစားပ်က္၊ အန္ခ်င္၊ အစာမေက်၊ ဗိုက္နာ၊ အားယုတ္၊ စိတ္မၾကည္၊ ဆီးနဲ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို မေပးပါ။

၅ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ HIV ပိုးအတြက္ အေျဖမွန္ရႏိုင္ပါတယ္။ ေျခေထာက္က အဖုေတြက HIV နဲ႔ သိပ္မဆိုင္ပါဘူး။ သာမန္ အေရျပားေရာဂါ လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ပထမ တစ္ခါ Non-reactive လို႔ အေျဖထြက္ထားတဲ့ အတြက္ စိတ္မပူပါနဲ႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကာလသားကို ေသြးစစ္ဖို႔ ေမ့တတ္တဲ့ အတြက္ HIV ေသြးစစ္ရင္ တြဲျပီး စစ္ပါ။

နာတာရွည္၊ ျပန္ျပင္မရအထိ ျဖစ္မယ္။ Tubal infertility ကေလးမရတာ ၁၁% မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Premature delivery အခ်ိန္ေစာ ေမြးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပား၊ အဆစ္၊ မ်က္စိေတြကို ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ HIV ပိုးနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိရင္ ကူးလာႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္။ တျခား STD ေရာဂါေတြနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ေဆး မကုဘဲေနရင္ ျမံဳေနမယ္။ ျပန္ျဖစ္မယ္။

“Male sex workers are too shy and fear having their occupation exposed, so are reluctant to go to a clinic when infected with sexually transmitted diseases. Everyone says they are not infected with HIV/Aids, but no one wants to have their blood tested,” he said.

ကာလသားေရာဂါ အတြက္ ေဆးကို ဘယ္လိုေသာက္ခဲ့သလဲ သိခ်င္ပါတယ္၊ ဘာေရာဂါလို႔ ေျပာပါသလဲ။ ကာလသားေရာဂါက ေဆးစနစ္တက်ကုရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း သတိရွိဖို႔လိုပါတယ္။ အကာအကြယ္ (ကြန္ဒံုး) သံုးရပါမယ္။ လိင္ဆက္ဆံ ေဖာ္ရွိရင္ သူ႕ကိုပါ ေဆးကုဖို႔လိုပါတယ္။ Oral sex လုပ္တာမ်ိဳး ေရွာင္ရပါမယ္။ ကြန္ဒံုးသံုးေပမယ့္ Oral sex လုပ္ရင္ ကာလသားေရာဂါေတြ ျပန္ကူးႏိုင္ပါတယ္။