HIV ပိုး ကူးစမွာ အနီကြက္ေတြ ျဖစ္တတ္တာ နည္းပါတယ္။ အခုမိတ္ေဆြ ျဖစ္ေနတာကို မျမင္ရေတာ့ က်ေနာ္တို့ မခန္႔မွန္းနိုင္ပါဘူး။ အဖုေတြက ယားပါသလား။ ပြားလာပါသလား။ အရြယ္ျကီးလာပါသလား။ အခုေမးတာေတြမွာ ဟုတ္တယ္လို႔ ေျဖမိရင္ သာမန္ အေရျပားေရာဂါ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အေရျပား ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပေစခ်င္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

Vagilan itchess ကို ဘာသာျပန္ရင္ “(ဗဂ်ိဳင္းနား) ယားျခင္း” ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာလိုဆိုရင္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ယားတာ ေခၚတယ္။ တကယ္ေတာ့ “မိန္းမကိုယ္” ဆိုတာကို Vulva ျဖစ္ပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္ ယားယံတဲ့ေရာဂါကို Pruritus vulvae လို႔ ေခၚတယ္။ အျဖစ္မနည္းပါ။ အပ်ိဳေတြမွာလဲ ျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ခဏျဖစ္ျပီး တခ်ိဳ႕မွာတာရွည္ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္ဖန္မ်ားရင္ ေနာင္မွာ ကင္ဆာအထိ ျဖစ္မလာဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ရွားလြန္းပါတယ္။

တကယ္ေရာဂါျဖစ္လာေတာ့မွ တစ္ႀကိမ္တစ္ခါဟာလည္း အႏၲရယ္ပဲဆိုၿပီး သေဘာေပါက္ေတာ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံရာ ကေန ေရာဂါပိုး မကူး ရေအာင္ အိမ္ေထာင္ ျပင္ပမွာ လိင္ဆင္ဆံတိုင္း ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ ေရာဂါ ရႏိုင္တဲ့ အမူအက်င့္ရွိသူေတြ၊ ေရာဂါပိုး ရွိေနသူေတြဟာ မိမိရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဖက္ကုိ မကူးစက္ေအာင္ အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာလည္း ကြန္ဒံုးကို သံုးရပါမယ္။

၂၀၁၁ ၾသဂုတ္လမွ ၂၀၁၃ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း HIV ကင္းစင္ေသာ အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူ (၇၁၈၄) ဦးထံမွ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို အင္တာဗ်ဴး ျပဳလုပ္၍ စုေဆာင္းခဲ့သည္။ (၃၄) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕ဆံု၍ အခ်ိန္းအခ်က္ျပဳလုပ္ၾကၿပီး (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕သည့္နည္းႏွင့္ အင္တာနက္မွ ဆက္သြယ္နည္းႏွစ္မ်ိဳးစလံုး အသံုးျပဳၾကသည္။ (၃၆) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဖုန္း application မ်ားအသံုးျပဳ၍ ဆက္သြယ္ၾကသည္။

ဆစ္ဖလစ္ ေစာေစာပိုင္း အဆင့္အတြက္ ၂ဝ၁ဝ သုေတသနတခုမွာ Azithromycin 2-g ပါးစပ္ကေန တခါတည္း ေပးတာဟာ ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္တယ္။ လူနာမွာ HIV မရွိမွ ထိေရာက္မယ္။ ၆ လေနရင္ ေသြးထဲ ပိုးကင္း၊ မကင္းစစ္တာ ဒီကုသနည္း ၂ ခု မကြာပါ။ Ceftriaxone ၁ဝ-၁၄ ရက္ေပးတာလဲ ဆစ္ဖလစ္ အေစာပိုင္းျဖစ္တာအတြက္ ထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။

ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာသည္ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးအျဖစ္ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ယူဆလာခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ေရာဂါပိုးမႊား ကူးစက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚႏုိင္သည့္ ကင္ဆာ အမ်ိဳးအစား အနည္းငယ္ ရွိေသာ္လည္း ယင္းတို႔အနက္ ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာကို ယခင္က ထည့္သြင္းမထားခဲ့ေခ်။ သို႔ေသာ္လည္း ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ၊ ကင္ဆာသုေတသန ဌာနမွ ပညာရွင္မ်ားက ယခုအခါ ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာသည္လည္း လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏုိင္သည့္ ကင္ဆာမ်ိဳးႏြယ္ တစ္ခုအျဖစ္ ယူဆသင့္သည့္ အလားအလာမ်ိဳး ရွိေနေၾကာင္း ယံုၾကည္လာခဲ့သည္။

လိင္တူ လိင္ကြဲ ဆက္ဆံရာက ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြကုိ “လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါမ်ား” လို႔ ေခၚပါတယ္။ ေရွးယခင္ကေတာ့ “ကာလသားေရာဂါ” လို႔ ေခၚပါတယ္။ ကာလသားေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါ၊ ဂႏိုေရာဂါ၊ ရွန္ကရြိဳက္၊ လင့္က်ိတ္ေရာင္ ေရာဂါ၊ လိင္အဂၤါ ေရယုန္၊ လိင္အဂၤါ မက္ခရု၊ လိင္အဂၤါဝဲ၊ ရီျဖဴဆင္းေရာဂါနဲ႔ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ အပါအဝင္ ေရာဂါ အမ်ိဳးေပါင္း ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ရွိပါတယ္။

ဒီေဆးမ်ိဳးကို ေၾကာ္ညာေတြ မတရား လုပ္ေရာင္းေနတာဟာလဲ မသင့္ေလွ်ာ္ဘူးေျပာၾကလို႔ ေၾကာ္ညာေတြကို တားခဲ့ဘူးေသးတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ၊ သားဖြါးမီးယပ္ အထူးကုေတြကလဲ တလြဲသံုးေနၾကာအတြက္ စိုးရိမ္ေၾကာင္း ထုတ္ေျပာေနၾကရတယ္။ ဒီလို လြယ္လြယ္နဲ႔ အေရးေပၚ တားေဆး ရွိတယ္ဆိုျပီး တလြဲသံုးၾကလို႔ HIV နဲ႔ STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ပိုျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကတယ္။

အကာအကြယ္မပါပဲ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားတဲ့သူေတြ၊ မူးယစ္ေဆး ေသြးေၾကာထဲ ထုိးသြင္းတဲ့ သူေတြ၊ ကာလသားေရာဂါ ရွိသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ လိင္အေပ်ာ္အပါးလိုက္စား တယ္ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ျပည္႔တန္ဆာေတြဆီ သြားလာေပ်ာ္ပါးတဲ့ သူေတြ၊ လိင္ဆက္ဆံဖက္ မ်ားတဲ့သူ ေတြ ဆီမွာ အႏၱရာယ္ အမ်ားဆုံး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အိမ္ေထာင္ျပင္ပမွာ သြားရင္းလာရင္း တစ္ခါတစ္ရံ ဆက္ဆံမိတယ္ ဆုိရင္လည္း ေရာဂါပုိး ကူးစက္လာႏိုင္ပါတယ္။

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တယ္။ ေမြးလမ္းကေန ဆင္းတာက အျမွဳတ္လိုေနမယ္။ ခပ္စိမ္းစိမ္း၊ ခပ္ဝါဝါ အေရာင္ရွိမယ္။ အနံ႔ရွိမယ္။ ယားမယ္။ နာမယ္။ ပူေလာင္မယ္။ ဆီးပူ၊ ဆီးေအာင့္ျဖစ္မယ္။ ရာသီလာ အျပီး ပိုဆိုးတယ္။ ပ်ိဳ႕အန္တတ္တယ္။ လိင္ဆက္ဆံဘက္ကိုပါ ေရာဂါ လကၡဏာျပေပမဲ့ တခါတည္း ေဆးကုရမယ္။

Sinecatechins (Veregen) သစ္ပင္က ထြက္တဲ့ေဆး ကိုယ္တိုင္ သံုးႏိုင္တယ္။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၁၆ ပါတ္ ၾကာႏိုင္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ စအိုေနရာမွာလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ HIV ရွိေသူ၊ ေရယံုရွိေနသူေတြလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ အတူမေနခင္ ေဆးေၾကာျပစ္ရမယ္။ ကြန္ဒြမ္ကို အားနည္းေစႏိုင္တယ္။ ေဆးထိရာမွာ နီရဲျပီး ယားမယ္။ ပူေလာင္မယ္။

ကိုယ္၀န္၊ HIV၊ ေရယုန္ပိုးေတြကို လနဲ႔ခ်ီၿပီး ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္မယ့္ မိန္းမကိုယ္မွာ တပ္ဆင္ရတဲ့ ကြင္းတစ္မ်ိဳးကို တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ သုေတသီေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိရိယာဟာ လက္ရွိေစ်းကြက္မွာ ရွိေနၿပီးျဖစ္တဲ့ ကိုယ္၀န္ကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ကြင္းေတြနဲ႔ အလားသဏၭာန္တူၿပီး ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ HIV ပိုးကို ႏွိမ္နင္းထုတ္လႊတ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြင္းငယ္ကို Northwestetern University မွ သိပၸံပညာရွင္ တစ္စုက တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။