ေသြးစစ္တာကေတာ့ အႏၱရာယ္ အျပဳအမူျပဳျပီး ၃ လ သို႔မဟုတ္ ၆ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ၃ လအၾကာမွာ စစ္ျပီးလို႔ မေတြ႕ အခု ေျပာျပတဲ့ အဖုေလးေတြေပါက္တာ၊ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြက HIV ပိုး ကူးစက္ခါစ ပံုစံနဲ႔ မတူပါဘူး။ အရက္၊ ဘီယာလည္း ေသာက္တတ္တယ္ ဆိုေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြကို သမားေတာ္ ေတြနဲ႔ ျပသသင့္ ပါတယ္။ အရက္၊ ဘီယာေသာက္တာေတာ့ ေလ်ာ့သင့္ပါတယ္။

ကြန္ဒုံး ကုမၸဏီေတြကလည္း အသုံးျပဳသူ မ်ားကုိဆဲြေဆာင္တ့ဲ အေနနဲ႔ သူတုိ႔ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြကုိ ပါးသည္ထက္ ပါးေအာင္ ထုတ္ေနၾကတာပါ။ ၿပီးခ့ဲတ့ဲ ၾကာသပေတး ေန႔မွာ ထြက္ေပၚလာတ့ဲ ဂင္းနစ္ ကမၻာ့စံခ်ိန္အဖဲြ႔ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ ခ်က္အရ တရုတ္ ကုမၸဏီတခုက ကမၻာ့ အပါးလႊာဆုံး ကြန္ဒြန္ ထုတ္လုပ္ထား တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ အမ်ဳိးသားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးတို႔သည္ ကြန္ဒံုးကို စြပ္ျပီးေနာက္ ေလထုတ္ ပစ္ေလ့ မရိွေၾကာင္း ေတြ႕ရိွရသည္။ လိင္ဆက္ဆံစဥ္ ကြန္ဒံုး ေပါက္ျပဲျခင္းႏွင့္ ယိုစိမ့္မႈ ျဖစ္ပြားျခင္းတို႔မွာလည္း ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရိွေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ပညာရွင္တို႔က ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက် ထိေရာက္စြာ အသံုးျပဳႏိုင္မႈ တိုးတက္လာျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါ ကူးစက္မႈေပါင္း သန္းႏွင့္ခီ်လ်က္ကို ေရွာင္ရွား ႏိုင္လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သတိ ေပးခဲ့သည္။

ပါးစပ္သံုး လိင္ဆက္တာကေန ကူးသလား၊ လက္ခံသူျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေပးသူျဖစ္ျဖစ္ ကူးမယ္။ ထံုးစံလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံနည္း ေလာက္ေတာ့ အျဖစ္မမ်ားဘူး။ ပါးစပ္နဲ႔ လည္ေခ်ာင္းတဝိႈက္မွာ အနာအဆာ ရွိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ သုတ္ရည္ကို ပါးစပ္ထဲ ထုတ္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ (STD) ရွိေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။

HPV Human Papilloma Virus ဟာ HIV လိုပဲ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးျဖစ္တာေၾကာင့္ သူ႔အတြက္ အျမစ္ျပတ္ေအာင္ မကုႏိုင္ပါဘူး။ HPV ကူးစက္ခံရရင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ခ်က္ခ်င္း လကၡဏာ မျပတတ္ပါဘူး။ ခုခံအား က်လာမွ ၾကြက္ႏို႔ပံုစံ အေစ့ေသးေသးေလးေတြကေန စပါတယ္။ အဲဒီ အေစ့ေသးေသးေလးေတြကေန အရည္ၾကည္ေလးေတြ ထြက္ပါတယ္။ အဲဒီအရည္ၾကည္ထဲမွာ HPV ပိုးေတြ ပါေနျပီး သူတစ္ပါးကို ထိမိတာနဲ႔ ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

“HIV ေၾကာင့္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံ မႈအေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔ ေျပာခြင့္ရတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပဲ ေျပာခြင့္ရ သလိုပါပဲ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ မိသားစုစီမံကိန္းကို ဦးတည္ရင္း လိင္ႏွင့္ မ်ိဳး ဆက္ပြားက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းတခု ျဖစ္သည့္ Marie stopes International မွ Country Director ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္ကေျပာသည္။

အေရးႀကီးတဲ့ အႏၲရာယ္က ကိုယ္ဝန္တခုတည္း မဟုတ္ဘူး။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ STD လို႔ေခၚတဲ့ အရာေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္။ AIDS ပဲ လူေတြက ေၾကာက္တာ။ အသည္းေရာင္ အသားဝါပိုးေတြ၊ အဲဒါေတြကလည္း တသက္လံုး လူလံုးမလွဘူးေလ။ ေနာက္ဆက္တြဲ ကင္ဆာေတြ၊ ဘာေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါမ်ိဳး ဆိုးက်ိဳးေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ဘယ္အသက္အရြယ္ မဆို လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြက အႏၲရာယ္ ျဖစ္တယ္ေပါ့။ ကိုယ္ဝန္ရတယ္ ဘာျဖစ္လဲ။

AIDS ေရာဂါ လကၡဏာေတြက AIDS ပိုးဝင္ျပီး ႏွစ္အေတာ္ရမွ ေပၚလာတတ္တာဆိုေတာ့ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္ေလာက္မွ “ေသြးသြင္း AIDS” ေတြ မ်ားမ်ားစားစား ေတြ႕ရေတာ့တာေပါ့။ အေမရိကန္မွာ ေသြးသြင္းလုိ႔ AIDS ရတဲ့ လူနာေတြ အနက္ ၁၀၀ ေျမာက္ လူနာကေတာ့ တင္ပါးဆံုရိုး အတုထည့္ျခင္း ခံရတဲ့ အသက္ ၇၁ ႏွစ္ရွိ အမ်ိဳးသမီးၾကီး ျဖစ္တယ္။

“HPVပိုးက လိင္တံတို႔၊ သားအိမ္ေခါင္းတို႔စသျဖင့္ ေန ရာေတြမွာ ကိန္းေအာင္းေနတာ တို႔ျဖစ္ေနရင္ မၾကာခင္ကင္ဆာ အျဖစ္သို႔ကူးေျပာင္း သြားႏိုင္တာပဲ။ ကာမဆက္ဆံတဲ့အခါ ပံုမွန္နည္းအတိုင္းမဟုတ္ဘဲ နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ သံုးေတာ့ ခံတြင္း ကင္ဆာတို႔၊ လည္ေခ်ာင္းကင္ ဆာတို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္” ဟု ယင္း ကဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

အခု ကာလသားေရာဂါ ဆိုတာ ဘာလဲ ေျပာျပပါ႔မယ္။ ကာလသားေရာဂါဆိုတာ လိင္ဆက္ဆံရာကေန ကူးတဲ့ ေရာဂါတိုင္းကို ေခၚပါတယ္။ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ ဆီးပူေညာင္းက် (ဂႏိုရီးယား)၊ ဆစ္ဖလစ္၊ လိင္အဂၤါ ေရယံု၊ လိင္အဂၤါ ၾကြက္ႏို႔ ေပါင္အၾကိတ္ (ဘင္) နဲ႔ ရွမ္ကာ (ဖာၾကိဳးအနာ) စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ လိင္ဆက္ဆံရာကေန ကူးတဲ့ ဒီေရာဂါေတြကို ျခံဳငံုျပီး ကာလသားေရာဂါ လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီေရာဂါေတြ ထဲမွာ တစ္ခ်ိဳ႕က ဘက္တီးရီးယား ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ – ဆစ္ဖလစ္၊ ဘက္တီးရီးယားပိုးက ေဆးနဲ႔ အျမတ္ျပတ္ေအာင္ ကုလို႔ရတယ္။

နားနဲ႔မနာ ဖ၀ါးနဲ႔ နာပါခင္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ လိင္တံထိပ္ဖူး Glan လို႔ေခၚမယ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ အသားျဖဴတဲ့ လူကို ျခင္ကိုက္ရင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ အနီစက္လို အစက္ ၃၊ ၄၊ ၅ စက္ေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အနီစက္ေလးေတြက အရမ္းလည္း မေဖာင္းပါဘူး။ မွဲ႔လိုပါပဲ ဆရာ။ အဲတာက ယားလည္း မယားပါဘူး။ ျပည္လည္း မရွိပါဘူး။ နာလည္း မနာပါဘူး။

ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါက HIV ဆိုတဲ႔ virus ပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ကာသလားေရာဂါက ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုးေပါင္းစံု ရိွပါတယ္၊ ဘက္တီးရီးယားပိုး၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၊ မႈိပိုး၊ ကပ္ပါးပိုး စသျဖင့္ အမ်ိဳးစံုပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါကို ေပ်ာက္ေအာင္ ကုလို႔ မရေသးပါဘူး။ ကာလသားေရာဂါေတြ မွာေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕ကို အျမစ္ျပတ္ေအာင္ ကုလို႔ရျပီး တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့ ကုရာနတၱိပါ။