အခုေျပာျပတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြက allergic dermatitis လို႔ေခၚတဲ့ အေရျပားနဲဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ ပံုစံတူေနပါတယ္။ အေရျပားနဲ႔ မတည့္တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ မႈိပိုးေတြ၊ ဖုန္မႈန္႔ေတြ စတာေတြက အေရျပားမွာ အဖုေတြကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဒါက HIV ပိုးရွိတဲ့ လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါ၀င္ပါဘူး။ သာမန္ အေရျပား ေရာဂါျဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နီးစပ္ရာ အေရျပားဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေစခ်င္ ပါတယ္။

လူအမ်ားစုသည္ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳမႈ အားနည္းသျဖင့္ ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ လိင္တူ ခ်စ္သူမ်ားႏွင့္ အမ်ဳိးသားမ်ား လာေရာက္ေလ့ ရွိေသာ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္၊ ရတနာ့ဂူ ပြဲေတာ္ရက္မ်ားတြင္ ကြန္ဒုံးအခမဲ့ ျဖန္႔ေဝေပးျခင္း၊ လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား ေဝငွျခင္း၊ ေန႔ခ်င္းၿပီး ေသြး စစ္ေဆး ေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ ရေၾကာင္း ခုခံအားက် ဆင္းေရးႏွင့္ ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႕မွ ေဒါက္တာေက်ာ္စိုးက The Voice သို႔ ေျပာၾကားသည္။

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံတြင္ အသက္ ၂၅ ႏွစ္ေအာက္ လူငယ္မ်ား၌ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ား ရရွိမႈမွာ ဆယ္စုႏွစ္ ကာလအတြင္း ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္း တုိးပြားလာေၾကာင္း အဂၤလန္ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ဌာန၏ ဩဂုတ္လ ၂၈ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါေဆးမ်ား – Tertiary Syphilis (Skin, Mucous Membranes, Eyes, Skeltal, Respiratory, GI, Cardiovascular) တတိယဆင့္ ဆစ္ဖလစ္၊ အေရျပား-ဦးေႏွာက္ေျမွး၊ မ်က္စိ၊ အရိုး၊ အသက္ရွဴလမ္း၊ အစာလမ္း၊ ေသြးလွည့္လမ္း၊…..

Pordophylline ေဆးကို တစ္ေန႔ တစ္ခါ တို႔ေပးဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ပထမတစ္ရက္ တို႔တာေတာ့ အ့ဲဒီ အရာေတြက မည္းၿပီး ေႂကြၾကသြားပါတယ္။ ဒုတိယ တစ္ရက္တို႔ေတာ့ ေသြးေတြ ထြက္လာပါတယ္။ ကြၽန္မ သိခ်င္တာက ဆက္ၿပီး တို႔လို႔ရမရ ေျဖၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးလည္း ထိုးထားပါတယ္ ဆရာ။

တစ္ႀကိမ္တစ္ခါ အသိတရား ကင္းလြတ္ သြားတာနဲ႔ သင့္ခႏၶာ ကိုယ္ထဲကို ေရာဂါပုိး ဝင္ေရာက္ သြားႏိုင္ ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားရင္ အကာအကြယ္ ကြန္ဒံုးကုိ မသံုးဘူး ဆိုရင္ေပါ့။ “တစ္ခါတည္းပါ” ဆုိတဲ့ အမွားေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါ ပုိးေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီး ႐ွိပါတယ္။

Genital herpes လိင္လမ္းေရယံု ကိုျဖစ္ေစတာက HSV-2 နဲ႔၊ Oral herpes ပါးစပ္ေရယံုကိုျဖစ္ေစတာက HSV-1 ျဖစ္တယ္။ မတူပါ။ ၂ မ်ိဳးလံုးကေန ကူးေစႏိုင္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဒီပိုးမ်ိဳးက ျမင္ေန ရတဲ့ ေရယံုအနာမရွိလဲ ေသြးထဲမွာ ပါေနရင္လဲ ကူးေစႏိုင္ေသးပါတယ္။ Zovirax (Acyclovir) ေဆးေသာက္ျပီး ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရာႏွဳန္းျပည့္မကာကြယ္ပါ။

က်ေနာ့္မွာ ပိုးရွိသလားလို႔ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္တုန္းက ေဆးရံုမွာ ခြဲစိတ္မႈ တစ္ခုလုပ္ေတာ့ ေဆးစစ္ရပါတယ္။ အဲဒီေဆးရံုမွာ ေဆးစစ္ေတာ့ result ကုိတိတိက်က် နားမလည္လို႔ပါ။ HIV Ab ဆိုတဲ့ေနရာမွာေတာ့ non လို႔ေရးထားေတာ့ ပိုးမရွိဘူးလို႔ ယူဆရမွာလား ဆရာ။ အဲဒီတုန္းက ပိုးရွိ ခဲ့ရင္ ေဆးရံုက ေျပာမယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါကို သိခ်င္တာပါ။

အကာအကြယ္မသံုးဘဲ ဆက္ဆံခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ partner ေတြကလည္း ပါတနာ မ်ားပါတယ္။ အခု က်ေနာ္ genital organ ထိပ္ဖ်ားဧရိယာမွာ အဖုေလးေတြ ထြက္ေနပါတယ္။ လက္နဲ႔ ဆိတ္ၿပီး ဖယ္လိုက္ရင္ ေသြးထြက္ ပါတယ္။ မၾကာခင္ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ ေနာက္ သိပ္မၾကာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျပန္ေပၚေပၚ လာပါတယ္။ က်ေနာ္ ထင္တာ HPV မ်ား ျဖစ္မလားလို႔ပါ အခ်ိန္ရွိသေလာက္ ရွာေပမယ့္ အဲဒီအေၾကာင္းကို ဆရာ့စာမ်က္ႏွာမွာ မေတြ႔ေသးလို႔ပါ။

အဆိုပါ ပြဲေတာ္တြင္ ပညာေပးျပခန္း ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ ပညာေပး လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ေဝျခင္း၊ အမ်ဳိးသားသုံး ကြန္ဒုံးမ်ား ျဖန္႔ေဝေပးျခင္း၊ ကြန္ဒုံးသုံးစြဲမႈ ျမႇင့္တင္ျခင္း၊ စနစ္တက် သုံးစြဲျခင္းမ်ားကို ျပသေပးျခင္း၊ ကာလသားေရာဂါပိုး ရွိ မရွိစစ္ေဆးေပးရာ တြင္ ေန႔ခ်င္းၿပီး အေျဖရေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ ေပးျခင္း စသည္ျဖင့္ က်န္းမာေရးေဆာင္ ႐ြက္မႈမ်ားကို အခမဲ့ျပဳလုပ္ေပးလ်က္ ရွိေၾကာင္း အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်/ကာလသား ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာန ထံမွ သိရသည္။

အႏၲရာယ္ရွိၿပီး ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ ေျခမ်ားတာက လိင္ဆက္ဆံဖက္ နည္းလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သန္႔တယ္ထင္တဲ့ သူေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။ မဂၤလာေတာင္ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ၿပီး HIV/ AIDS Prevention and Care Centre အဖြဲ႕က ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းကေတာ့ သူတို႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေနအထားအရ HIV၊ ေအ႔ဒ္စ္ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း က ပိုျမင့္လာတာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လိင္အဂၤါကို ပါးစပ္နဲ႔ ဆက္ဆံရင္ ကာသလားေရာဂါ ကူးပါတယ္။ ပါးစပ္မွာ ႏႈတ္ခမ္းမွာ လွ်ာမွာ သြားဖံုးမွာ ကူးႏိုင္ပါတယ္။ ပိုးအေပၚမူတည္ျပီး ကုသရတာ ကြဲျပားပါတယ္။ မကုသမီ ေသြးစစ္ရပါတယ္။ ေသြးအေျဖရမွ သက္ဆို္င္ရာေရာဂါကို ကုသလို႔ရပါတယ္။