မိန္းကေလးနဲ႔ အတူတူ အကာကြယ္မပါပဲ ေနမိလို႔ စိတ္ညစ္ေနတာ အတြက္ေတာ့ တတ္ကြ်မ္းတဲ့ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းနဲ႔ တိုင္ပင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီအတြက္ ဆက္သြယ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးခန္း လိပ္စာေတြကို က်ေနာတုိ႔ ဟင္းမ္ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွာ ရွာေဖြနိင္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ကိုယ့္သေဘာနဲ႔ ကိုယ္ ေသြးစစ္တာထက္ တက္ကြ်မ္းတဲ့ သူေတြနဲ႔ တိုင္ပင္ျပီးမွ ေသြးစစ္တာကို လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။

မိတ္ေဆြအေနနဲ႔ အျပင္မိန္းကေလးနဲ႔ အတူေနစဥ္မွာ အကာကြယ္ မပါတဲ့ အတြက္ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ ကူးစက္ႏိုင္ေခ် ရွိပါတယ္။ ကူးစက္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ အိတ္အိုင္ဗြီ၊ ကာသလားေရာဂါ နဲ႔ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီ၊ စီ စတဲ့ ပိုးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ မကူးဘူး ဆိုသည့္တိုင္ ကာလသားေရာဂါေတြ၊ အသည္းေရာင္ အသား၀ါေတြ ကူးႏိုင္ေခ် ရွိပါေသးတယ္။ ကာလသားေရာဂါ ဆိုတာ ေရာဂါအမ်ိဳး မ်ားစြာရွိပါတယ္။

HIV ကူးစက္ရင္ ဘာလကၡဏာမွ သိသိသာသာ မျပပါဘူး။ ပိုးကူးစက္ခံရျပီး ၁ ပတ္ ၂ ပတ္မွာေတာ့ တုန္ေကြးဆန္ဆန္ ဖ်ားနာတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါယ္။ ဒါကို အေတာ္မ်ားမ်ား သတိ မထားမိတတ္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ခုခံအားက အဲဒီ အခ်ိန္မွာ ေကာင္းေနလို႔ပါ။ ခုခံအားေကာင္းေနသေရြ႕ ဘာလကၡဏာမွ မျပပါဘူး။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီျပီး သာမန္လူလုိပဲ ေနႏိုင္ ပါတယ္။

HIV/AIDS ႏွင့္ STDs ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာေပး၊ ေသြးစစ္၊ ကာလသား ေရာဂါ နွင့္ ကုသမႈ ေတြ စသည့္ ဝန္ေဆာင္မႈေတြ ရႏိုင္ေသာ လိ္ပ္စာနွင့္ ဖုန္းနံပါတ္မ်ားကို ေဖာ္ျပေပး ထားပါသည္။

ပ႐ိုဂ်က္စတင္ (Progestin) နဲ႔ အီစထ႐ိုဂ်င္ (Estrogen) ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ဳိးကို ပမာဏ အနည္းငယ္စီ ထည့္သြင္း ထားတဲ့ ေဟာ္မုန္းပါ သေႏၶတားေဆးကို ေသာက္ေနသူ အိမ္ေထာင္ရွင္ အမ်ဳိးသမီးေတြ အေနနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ မရေစဖို႔ တစ္ေန႔တစ္လံုးမွန္မွန္ ေသာက္သံုးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းေတြက သားဥအိမ္ကေန သားဥမေႂကြေအာင္ တားဆီးေပး ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးေတြကို ေသာက္တာေၾကာင့္ လိင္ကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ရရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကိုေတာ့ မကာကြယ္ႏိုင္ပါဘူး။

လိင္ဆက္ဆံရာ ေနရာမွန္သမွ်မွာ ေရာဂါရတယ္။ လိင္အဂၤါ၊ ပါးစပ္၊ စအို။ ေနာက္ၿပီး မေအကေန ကေလး။ မူးယစ္ေဆး ေသြးျပန္ေၾကာ ထိုးနည္းေတြကေနလဲ ကူးႏိုင္တယ္။ လိင္အဂၤါေတြမွာသာ မဟုတ္ဘဲ တျခားတျခား ေနရာေတြမွာပါ ေရာဂါ ရတတ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္တာေတြက ပိုဆိုးတယ္။ Systemic STDs လို႔ ေခၚတာေတြက HIV, Hepatitis B, Hepatitis C နဲ႔ Human Herpes Virus ေတြ ျဖစ္တယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕က ၃ လေက်ာ္လို႔ ေသြးစစ္ျပီး မရွိဘူးဆိုရင္ မကူးစက္ေတာ့ဘူးလို႔ ထင္တတ္ ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေသခ်ာခ်င္ရင္ ၆ လ အထိ ေစာင္႔ျပီး ေသြးစစ္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီ ၃ လနဲ႔ ၆ လၾကားမွာ အထက္ကေျပာခဲ႔တဲ႔ အျပဳအမူေတြကို လံုး၀ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္ပါတယ္။

မိခင္ေလာင္းဟာ ကိုယ္ဝန္ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္တံုးက စစ္ေဆးဘို႔လိုမွာေတြ စံုေစ့ေအာင္စစ္ထားလို႔ ကူးစက္ေရာဂါ ဘာမွမရွိရင္ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။ တကယ္လို႔ အသဲေရာင္ (ဘီ)၊ (စီ) နဲ႔ HIV ရွိေနရင္ တမ်ိဳးလုပ္ရမယ္။ STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိရင္လဲ တမ်ိဳးစီစဥ္ထားရမယ္။

လိင္ကဲြျပားမႈ၊ ကာမဆက္ဆံျခင္းႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး ကိုယ္ဝန္ ရရွိလာႏိုင္မႈ၊ ႀကံဳေတြ႕လာႏိုင္မယ့္ အခက္ အခဲမ်ား၊ ကြန္ဒံုးကို စနစ္တက် ဘယ္လို စြပ္ရမယ္၊ လိင္ဆက္ဆံမႈ ကေန ရလာႏိုင္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ ဘယ္လို ကာကြယ္ႏိုင္မယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္မ်ား၊ လိုအပ္လို႔ ပဋိသေႏၶ တားေဆး သံုးရတဲ့အခါ သံုးစဲြရပံု….

“သူတို႔ကို ကာမဆက္ဆံမႈ မလုပ္ၾကနဲ႔လို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ရမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔ ဆက္ဆံမယ္၊ လုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာင္ မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ ရမလာေအာင္၊ လိင္က တဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ မကူးစက္ႏိုင္ေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သူတို႔ သိေနရင္ မျဖစ္သင့္တဲ့ အေျခအေနေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္တာေပါ့။”

သုေတသနျပဳ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားစြာမွာ သားအိမ္တြင္း ကိရိယာ၏ သေႏၶတား ေသာက္ေဆး မ်ားထက္ ပိုမိုထိေရာက္ မႈရွိပံု၊ လိင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ခံစားရႏႈန္း ပိုမိုနည္းပါးပံုတို႔ကို မသိရွိၾကေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

ဆရာၾကီး သိပံၸမႉးတင္ ေက်ာင္းကိုလာျပီး HIV, AIDS ကူးစက္ေရာဂါနဲ႔ ပါတ္သတ္တဲ့ ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲ လုပ္တယ္။ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ အကုန္တတ္ရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၉ တန္း၊ ဆယ္တန္းကပဲ တတ္ရတာ။ ေနာက္ပိုင္း လိင္ပညာေပး အေၾကာင္းေတြပါေျပာမဲ့ အခ်ိန္ၾက မိန္းကေလးေတြ မပါေတာ့ဘူး။ ေက်ာင္းက ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ပဲလား၊ ေက်ာင္းအုပ္ၾကီးကပဲလား မသိဘူး။ ေက်ာင္းသူေတြ နားေထာင္ဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔ သတ္မွတ္ျပီး ျပန္ခိုင္းလို႔ပါ။ ဆရာၾကီးကေတာ့ အားလုံးကို နားေထာင္ေစခ်င္တယ္။