”ဒီဘဝကေန သူတုိ႔႐ုန္းထြက္ဖုိ႔ အလြန္တရာခက္ခဲပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေငြရလြယ္တာကုိ သိလာတယ္။ ေငြရွိေတာ့ ဝတ္ရစားရတယ္။ ေခါင္းပံုျဖတ္ ခံရတာကုိ သိေပမယ့္ ေငြရ လြယ္ေနေတာ့ ေနာက္အလုပ္တစ္ခုကုိ ရွာဖုိ႔ ပ်င္းသြားတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ပင္ပန္းတဲ့ အလုပ္ကုိေျပာင္းၿပီး မလုပ္ခ်င္ေတာ့တဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြလဲ ပါတယ္”။

”ကြၽန္ေတာ့္ဘဝမွာ ႀကံဳခဲ့ရတာက အသက္အႀကီးဆံုးက ၄၁ ႏွစ္ရိွၿပီ။ သူက အပ်ဳိႀကီး။ ေနာက္ထပ္မွတ္မွတ္ရရအေတြ႕အႀကံဳက အသက္ ခုနစ္ႏွစ္ေလာက္ရိွတဲ့ မိန္းကေလးတစ္ဦးေမြးထားတဲ့ မိန္းကေလးတစ္ဦးနဲ႔လဲ ကြၽန္ေတာ္ေနေပး ခဲ့ရေသးတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေနထုိင္တာကို သူ႔သမီးျမင္သြားတယ္လုိ႔ ကြၽန္ေတာ္ သံသယ ရိွမိတယ္” ဟု ျပန္ေျပာျပသည္။

အန္နာဘယ္လ္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဘတၱေလး၏ ကေလးကို ေမြးဖြားေပးၿပီး ၃ ရက္အၾကာမွာပင္ ျပည့္တန္ဆာ ျပဳလုပ္ရန္ ေစခိုင္းျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ဘတၱေလး၊ သူမ၏ မိခင္ မာလင္း အပါအ၀င္ အျခားသူမ်ားကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ရဲမ်ားက ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ရာ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္ အထိ အန္နာဘယ္လ္သည္ ေယာက္်ား ၁၈၀၀ ခန္႔အား ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့ရသည္။

ကြၽန္မတုိ႔လဲ ဒီ အလုပ္ကုိ ဘယ္လုပ္ခ်င္မွာလဲ။ အရင္က လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကားလုိက္မိတယ္။ ဒီလုပ္ငန္း ေတြ တရားဝင္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ ရဖုိ႔ေလ။ ေနာက္ ေတာ့ ဘာမွ မၾကားရေတာ့ဘူး။ ဒီအလုပ္က ႏုိင္ငံတုိင္း နီးနီးမွာဆုိရင္ တရားဝင္ခြင့္ျပဳေပး ထားတယ္။ အဲဒီလုိလုပ္ႏုိင္မွလဲ AIDS ေရာဂါကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏုိင္မွာ” ဟု ယင္းကေျပာသည္။

ျပည့္တန္ဆာ အမ်ားစုသည္ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသမီး မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း မိုင္းလားတြင္ ျမန္မာျပည့္တန္ဆာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီး ျပည့္တန္ဆာမ်ားကမူ တ႐ုတ္ျပည့္တန္ဆာမ်ားကဲ့သို႔ မဟုတ္ ဘဲ အေအးဆိုင္ဟု အမည္တပ္ထားသည့္ ဆိုင္မ်ား အတြင္းတြင္ ေဖာက္သည္ မ်ားကိုေစာင့္ဆိုင္း ေနတတ္ ၾကသည္။

HIV ဆုိင္ရာ Working group မွ HIV ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ႏွင့္ လိင္လုပ္သား မ်ားကုိ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္မည့္ ဥပေဒ တစ္ရပ္ ေရးဆဲြ အတည္ျပဳႏုိင္ရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ ရွိၿပီး၊ HIV အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ (၇) ခုမွ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ရွိ ကြန္ရက္ အဖြဲ ့၀င္မ်ား ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚ ေနသည့္ ခဲြျခား ဆက္ဆံေန ရမႈမ်ား၊ အတားအဆီးရွိ ေနမႈမ်ားကုိ သက္ေသႏွင့္ တကြ ခ်ျပ ႏုိင္ရန္ စုစည္းလ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ အတြက္ စိတ္ပူေနမွာေတာ့ အမွန္ပဲ။ လည္ပင္း အၾကိတ္ေတြ ၾကီးလာတာ၊ အျခား အၾကိတ္ေတြ ၾကီးလာတာ ကေတာ့ ဒီရာသီဥတုမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ပူအိုက္တဲ့ ရာသီမွာ အပူရွပ္ျပီး ဒီလို တုတ္ေကြး ဆန္ဆန္ ဖ်ားတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါကို HIV ေၾကာင့္ ျဖစ္တာလို႔ ပံုေသကားခ်ပ္ ေျပာလို႔မရပါဘူးခင္ဗ်ာ။

ျမန္မာျပည္မွာ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။ ျပည့္တန္ဆာ အိမ္တစ္အိမ္ကို ဝင္ဖမ္းတဲ့ အခါ ျပည့္တန္ဆာ ေတြသာ အဖမ္းခံရၿပီး လိင္ဆက္ဆံသူကေတာ့ အဖမ္းမခံရပါဘူး။ ရံဖန္ရံခါ အိမ္ပိုင္ရွင္ေတာင္ အဖမ္းမခံရတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ လိင္အလုပ္သမေတြဟာ ရဲေတြရဲ႕လက္မွာ မတရားျပဳမႈေတြကို ခံရေလ့ ရွိတတ္ပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး ကုသမႈ (ကာကြယ္မႈ) စီမံကိန္းေကာင္း တစ္ခုကုိ ေကာင္းမြန္ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး တက္ႂကြတဲ့ သူေတြကုိ အသံုးျပဳရမယ္။ ဒီလို လူမ်ဳိးေတြ မ်ားမ်ားလိုတယ္။ မူးယစ္ေဆးဝါး ကုသမႈဟာ စိတၱဇအထူးကု ဆရာဝန္မွသာ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာဆိုရင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပတ္ၿပီး သူေတြက ေစတနာ့ ဝန္ထမ္းအျဖစ္နဲ႔ ကူၿပီး ေဆးမျပတ္ေသးသူေတြကုိ ရွာေပးျခင္း၊ ကုသဖို႔ရာ တိုက္တြန္းျခင္း စသည္တို႔ လုပ္ေဆာင္ေပး ၾကတယ္။

ျမန္မာမွာကေတာ့ တခ်ဳိ႕ ျပည့္တန္ဆာမေတြက ျပည္ပထြက္ၿပီး AIDS ပိုးေတြကုိ အမွတ္မထင္ ျပန္သယ္လာတာ။ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ကို သြငး္ကုန္အျဖစ္ လုပ္ၾကတာ။ ေနာက္ဆက္ၿပီး ထပ္ဆင့္ပြားတဲ့ ပံုစံကေတာ့ အတူတူ ျဖစ္မွာ ပါပဲ။ ျမန္မာမွာ ပြားမႈကို အားေပးေနတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ဒီလူေတြထဲမွာ က်န္းမာေရး ပညာေပးမႈကို တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ မလုပ္ႏုိင္ေအာင္ ဟန္႔တားေနတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိေနျခင္းပဲ။

“ဟိုမွာက က်န္းမာေရးကို အၿမဲတမ္း မစစ္မေနရ စစ္ေပးေနေတာ့ ကိုယ့္မွာ ဘာေရာဂါမွ မရွိဘူးဆိုတာ သိေနေတာ့ အလုပ္မွာ မေပ်ာ္လည္း စိတ္ရွင္းတယ္။ အခု ျမဝတီမွာက ဘာမွမလုပ္ေပးတဲ့ အျပင္ ေသြးစစ္ဖို႔ ခြင့္ေတာင္းရင္ေတာင္ ရက္ပ်က္ခ ၅ ေသာင္း ျပန္ေလ်ာ္ရတယ္။ ကိုယ့္မွာ ဘာျဖစ္ေနလဲ ဆိုတာလည္း ကိုယ္မသိေတာ့ တခါတေလ အားငယ္မိတာေပါ့” လို႔ သက္ထားက စိတ္မသက္မသာဟန္နဲ႔ ရွင္းျပပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီကာကြယ္ တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အသိပညာေပးျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ ျပင္ဦးလြင္၊ မလႈိင္၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း၊ မိတၳီလာ၊ စစ္ကိုင္း စသည့္ေဒသ မ်ားတြင္ ေက်းလက္ေဒသမ်ား တိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးလ်က္ ရွိသည္။