လက္ရိွမွာ ေဝဒနာရွင္ အေရအတြက္ ေလ်ာ့က်လာျပီး လူနာအသစ္ ေရာဂါ ရိွေနတဲ့ သူေတြရဲ႕ နႈန္းလည္း က်လာတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ ေသြးလႉရွင္ေတြ၊ လိင္တူ ဆက္ဆံသူေတြ၊ တီဗီ ေဝဒနာရွင္ေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာေတြနဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြဘဲ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုအေနအထားမွာ စိုးရိမ္စရာ မဟုတ္ေပမယ့္ သတိေတာ့ ထားရမယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ထိုင္းက ျမန္မာ လိင္အလုပ္သမားမ်ား ဘဝ ခက္ခဲၾကမ္းတမ္း
ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ AIDS ဆိုင္ရာ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ႏိုင္ငံတကာ ကြန္ဂရက္ (ICAAP11) သို႔ ႏိုင္ငံေပါင္း (၈၀) မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၀၀၀ နီးပါး တက္ေရာက္ၿပီး HIV ကာကြယ္တားဆီးေရး အတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္ လူ ၄.၉ သန္းခန္႔ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသည္ဟု UNAIDS ၏ အစီရင္ခံစာ တေစာင္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေျမနိမ့္ရာ လွံစိုက္သလို မျဖစ္ဖို႔ အားလံုးမွာ တာ၀န္ရွိတယ္
တရား၀င္ ရပ္တည္ခြင့္ မရွိတာေၾကာင့္ဘဲ လိင္အလုပ္သမေတြဟာ ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ကိုမရဘဲ ေနရာစံုမွာ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ႀကံဳ ေတြ႕ေနရသလို၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြလည္း မရရွိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ HIV ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက ဦး တည္ အုပ္စု ၃ မ်ိဳးအနက္ တခုအပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းေတြကတဆင့္ ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈေတြလည္း ျဖစ္ ေပၚေနဆဲပါ။
ေမွာင္မိုက္မွာငို ကေမာၻဒီးယား မိန္းမပ်ဳိတို႔ ဘဝ
လာမည့္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္မယ့္ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔ အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ ကေမာၻဒီးယား ျပည့္တန္ဆာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အေျခအေနကို ေရးသားထားတဲ့ ယခုေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပအပ္ပါတယ္။
ကြ်န္မသာ ညဥ့္ငွက္ တစ္ေကာင္ဆိုရင္ ရွင္လက္ထပ္မလား
ကြ်န္မဟာ မိန္းမပ်က္ တစ္ေယာက္လို႔ သူသိသြားတဲ့ အခ်ိန္ သူ႔အျပဳအမႈေတြ ဘယ္လို ေျပာင္းသြားမလဲ…? ကြ်န္မ မေတြး၀ံ့ဘူး။ ကံၾကမၼာနဲ႔ မေလာင္း၀ံ့ဘူး။ ကြ်န္မတို႔ရဲ႕ လွပခဲ့တဲ့ ညတစ္ညနဲ႔ အခ်စ္ေတြကို သူ႔ရင္မွာ ထာ၀ရ တည္ရွိေနပါေစ…။ ကြ်န္မကို သူခ်စ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္မိေပမယ့္ “ကြ်န္မသာ ညဥ့္ငွက္တစ္ေကာင္ ဆိုရင္ သူလက္ထပ္မလား” ဆိုတဲ့ အေျဖကိုေတာ့ ကြ်န္မ ခုထက္ထိ သိခ်င္ေနဆဲပါပဲ။
စားဝတ္ေနေရးေၾကာင့္ အေမွာင္တြင္းထဲ ခုန္ဆင္းၾကရသူမ်ား
“အခန္းထဲေရာက္တာနဲ႔ ေကာင္မေလးက ေနမွာလား၊ ႏွိပ္ေတာ့ မႏွိပ္တတ္ဘူးေနာ္လို႔ ေျပာတယ္။ တခါေနရင္ က်ပ္ ၈ ေထာင္နဲ႔ ၁ ေသာင္းေလာက္ ေတာင္းတတ္တယ္။ တနာရီ ဆက္ရွင္ေၾကးနဲ႔ဆို တခါသြားရင္ က်ပ္ ၁၅၀၀၀ ေလာက္ ကုန္တယ္။ အဲဒါေတာင္ တေခါက္ပဲ လိင္ဆက္ဆံလုိ႔ရမွာ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီက ေကာင္မေလးေတြက ကြန္ဒံုးမပါဘဲနဲ႔ လံုး၀မေနဘူး” လို႔ သူက ဆိုတယ္။
ခ်င္းမိုင္ အမ်ိဳးသား လိင္ေဖ်ာ္ေျဖေရး လုပ္သားေတြမွာ ျမန္မာျပည္သား မ်ားျပား
လိင္ပညာေပး အသိနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ေတာ့ လိင္လုပ္သားငယ္အမ်ားစုဟာ ကြန္ဒံုး အကာအကြယ္ အသံုးျပဳတာရွိၾကေပမယ့္ ေဖာက္သည္ ေတြရဲ႕ အလုိ လိုက္ရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လိင္လုပ္သား ထက္၀က္ေက်ာ္က HIV ပုိး ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆးမႈ မလုပ္ဘူးၾကဘဲ HIV ေရာဂါ ကူးစက္ခံရမႈ အႏၱရာယ္ က ေတာ့ လိင္လုပ္သားေတြမွာ စုိးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနရွိတယ္လို႔ မစၥတာ ဂ်ရက္ ေဒးဗစ္က ဧရာ၀တီ ကုိ ရွင္းျပပါတယ္။
အက်ဳိးအျမတ္ ရွိေပမယ့္ HIV ပါ ကူးေစတဲ့ ျမန္မာ့ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း
မသန္႔ရွင္းသည့္ အပ္မ်ားအား အသံုးျပဳသည့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစဲြျခင္းထက္ ဆိုးသည္မွာ အလုပ္သမားမ်ားက ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ မလံုၿခံဳသည့္ လိင္ဆက္ဆံ မႈမ်ား ေန႔စဥ္ က်ဴးလြန္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုေဒသအတြင္ HIV ေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားေစခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစဲြျခင္းေၾကာင့္ HIV ကူးစက္ေရာဂါရရွိ သူအမ်ားဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာရသည္။
အတင့္ရဲ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္း ႀကီးေလးေသာ ျပစ္ဒဏ္ခ်၍ ႏွိပ္ကြပ္ ရန္ ၫႊန္ၾကားထားဟုဆုိ
အစိုးရသစ္ လက္ထက္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔မွ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၃ဝ ရက္ေန႔အထိ ျပည့္တန္ဆာႏွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒအရ အေရး ယူခဲ့ေသာ အမႈ ၄၈၁၆ မႈရွိေၾကာင္း ဝန္ႀကီးက ေျပာသည္။ ယင္းတြင္ က်ား ၂၂၂ ဦးႏွင့္ မ ၄၉၁၈ ဦးကို အေရးယူႏုိင္ခဲ့သည္ဟု ၎၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။
လိင္လုပ္သားမ်ားကို ART ေဆး ဦးစားေပး တိုးျမႇင့္ေပးရန္ ေတာင္းဆို
လိင္လုပ္သားမ်ားအေပၚ ခြဲျခား ႏွိမ့္ခ် အႏိုင္က်င့္မႈမ်ား ကင္းရွင္း၍ တန္းတူ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေစရန္၊ HIV ထိခိုက္ ကင္းစင္ေသာ လူမႈဘဝ ပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ခု ေပၚေပါက္ လာေစရန္အတြက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ ႏိုင္ငံတြင္း ေဒသ ႀကီး ၁၀ ခုမွ လိင္လုပ္သား ၃၅ ဦးျဖင့္ SWiM ကြန္ရက္ကို စတင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ ၿပီး ယခုႏွစ္ ျပဳလုပ္သည့္ ေတာ္ဝင္ခေရအဖြဲ႕ (လိင္လုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ျပဳသူမ်ား ကြန္ရက္) ၏ ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနား ကို ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ၁၃ ခုမွ ေဒသ ကိုယ္စားလွယ္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ႔ေၾကာင္း အဆိုပါ ကြန္ရက္ထံမွ သိရသည္။
လိင္အလုပ္သမမ်ား လူ႔အခြင့္အေရး တန္းတူရရန္ ေတာင္းဆို
ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႔ရွိ ေဒသဆိုင္ရာ HIV/ AIDS ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးႏွင့္ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေဒသဆိုင္ရာ ကြန္ရက္အဖြဲ႔ ၁၇ ခုႏွင့္ ရပ္ရြာလူထု အေျချပဳအဖြဲ႔ ၃၆ ဖြဲ႔တို႔မွ စုစုေပါင္းအဖြဲ႔၀င္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္သည့္ ေတာ္၀င္ခေရ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အစည္းအေ၀းတြင္ အခ်က္ ၄ ခ်က္ကို လက္မွတ္ ေရးထိုး ေတာင္းဆိုလိုက္သည္။
ျပည့္တန္ဆာေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆို
လိင္အေရာင္း အဝယ္လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ေရာင္းတဲ့သူကိုပဲ ဖမ္းျပီး ဝယ္တဲ့သူကို ဖမ္းဆီးတာမ်ိဳး မရိွ ေသးပါဘူး။ ဒီဥပေဒကို အစိုးရ ဘက္ကလည္း ျပင္ဖို႔ မရိွဘူးလို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက ေျပာထား ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ဒံုးကို သက္ေသခံ အျဖစ္ ရဲက ဖမ္းဆီးျပီး အခ်ိဳ႕ တရားရံုးေတြမွာ ရံုးတင္ေနတဲ့ အတြက္ လိင္လုပ္သားေတြ HIV ကူးစက္ ျပန္႔ပြားဖို႔ အတြက္ အႏၱရာယ္ ရိွေနတယ္လို႔ ဒီပဲြကို တက္ေရာက္ ေဆြးေႏြး သူေတြက ေျပာပါတယ္။

Follow me on: