”၂၀၁၃ ခုႏႇစ္ အတြင္းမႇာ အရြယ္ေရာက္ၿပီး ၁၅ ႏႇစ္အထက္ HIV ေရာဂါ ကူးစက္ခံေန ရပါတယ္။ ဒါက ကြၽန္ပ်ဴတာနဲ႔ တြက္ခ်က္ေပးထားတာပါ။ ကမၻာေပၚက ႏိုင္ငံအသီးသီးမႇာ တြက္တဲ့ ပံုစံအတိုင္း တြက္တဲ့အခါ ဒီေလာက္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ တယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမႇာ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ ၁ ဒသမ ၃ အထိ ရႇိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီႏႇစ္ေတာ့ ထပ္ထပ္ၿပီး က်က်လာတာ ၁၈၉၀၀ ဦးေလာက္ ရႇိမယ္လို႔ ခန္႔မႇန္းထားပါတယ္။

ဒီလို ေျပာလိုက္ရင္ ေတြးစရာ၊ ေဆြးေႏြးစရာေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေငြေၾကးအတြက္ အသက္ႀကီး သူေတြကို လက္ထပ္ရတာ၊ မခ်စ္မႏွစ္သက္သူ ေတြနဲ႔ အတူ ေနရတာေတြကိုေရာ ဘာလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါ သလဲ။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ သမီးက အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အဘိုးႀကီး တစ္ေယာက္ကို လက္ထပ္တယ္ဆိုတာ ဘာေၾကာင့္လို႔ ေျပာႏိုင္ ပါသလဲ။ ကိုယ္က်င့္ တရားဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုလည္း အမ်ားႀကီး ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရပါလိမ့္မယ္။

ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ​ဒုတိယ ဝန္ႀကီး ​ရဲခ်ဳပ္ေက်ာ္ေက်ာ္ထြန္းက ​၁၉၄၉ ​ခုႏွစ္ ​ျပည့္တန္ဆာ ​ႏွိပ္​ကြပ္ေရး ​အက္​ဥပေဒကိုျပင္ ​ဆင္​ရန္ ​မလိုအပ္ဘူးလို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ​ျပန္လည္ ​ေျဖၾကား ​အျပီးမွ ​အဆိုရွင္ ​ေဒၚစႏၵာမင္း ကေတာ့ ​ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ ​အမ်ိဳးသမီးေတြကို ​အကာအကြယ္ေပးပို႔ ​ဥပေဒတစ္ရပ္ ​ျပဌာန္းဖို႔ ​လႊတ္ေတာ္က ​ျပဌာန္းႏိုင္ေအာင္ ​ၾကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ​ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ေလ့လာသုေတသန ျပဳခ်က္မ်ားအရ ျပည့္တန္ဆာမ်ားမွာ HIV, AIDS ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းက ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၇.၁ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္း လာေၾကာင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ မရွိေစရန္ ကာကြယ္ေရး အတြက္ ဦးတည္ အုပ္စုမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳေရး စီမံခ်က္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ရာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၈၆ ၿမိဳ႕နယ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဒီေန႔ က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းမွာ အန္အယ္လ္ဒီ ပါတီရဲ့ အမတ္ ေဒၚစႏၵာမင္းက ၁၉၄၉ ျပည့္တန္ဆာ နွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒမွာ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္တာျခင္း အတူတူ လိင္ကို ေရာင္းစားသူ အမ်ိဳးသမီးေတြက ျပစ္မႈေျမာက္ျပီး လိင္ကို ၀ယ္ယူသူ အမ်ိဳးသား ေတြကေတာ့ ျပစ္မႈေျမာက္ျခင္း မ႐ွိတဲ့ အတြက္ ဥပေဒျပင္ဖို႔႐ွိ မ႐ွိ၊ စား၀တ္ေနေရး ခက္ခဲက်ပ္တည္းလို႔ အမ်ိဳးသမီးေတြ ျပည့္တန္ဆာ ျဖစ္ေနရတာ သိမသိ၊ ရဲေတြရဲ့ ဖမ္းဆီးပံုေၾကာင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ခံရတဲ့ အႏၱရာယ္ ရင္ဆိုင္ရတာ သိမသိ ေမးျမန္းတဲ့ အေပၚမွာ ရဲခ်ဳပ္က ခုလို ေျဖခဲ့တာပါ။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ျပည့္တန္ဆာ ႏွိပ္ကြပ္ေရး အက္ဥပေဒ အရ အေရးယူ ခံရတဲ့ အမိ်ဳးသမီးမ်ားဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ HIV/AIDS ေရာဂါ ပေျပာက္ေရး အတြက္ လည္းေကာင္း၊ ဘ၀သစ္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္လည္းေကာင္း၊ က်န္းမာေရး လူမႈေရး ရႈေထာင့္ကေနၿပီးေတာ့ ေထာင္က ထြက္လာတဲ့ အခါမွာ ဘယ္ကဲ့သို႔ ကူညီထားပါသလဲ။ အက်ဥ္းေထာင္မွ ျပန္လည္ လႊတ္ေျမာက္ လာတဲ့ အခါမွာ မူလ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းကို ျပန္လည္ မေရာက္ရွိႏိ္ုင္ေရး အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ မည္ကဲ့သို႔ စီမံထားရွိပါသလဲ။

အႏၲရာယ္ရွိၿပီး ေရာဂါျဖစ္ႏိုင္ ေျခမ်ားတာက လိင္ဆက္ဆံဖက္ နည္းလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သန္႔တယ္ထင္တဲ့ သူေတြလို႔ ဆိုပါတယ္။ မဂၤလာေတာင္ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ၿပီး HIV/ AIDS Prevention and Care Centre အဖြဲ႕က ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းကေတာ့ သူတို႔ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေနအထားအရ HIV၊ ေအ႔ဒ္စ္ေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း က ပိုျမင့္လာတာကို ေတြ႕ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လိုအပ္ေနတဲ့ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္မ်ားကိုလဲ ထင္ထင္ေပၚေပၚ ၀ယ္ယူ သံုးစြဲျခင္း မျပဳႏိုင္တာေၾကာင့္ ရွိတဲ့ ေဆး ထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးထိုးျပြန္ကို မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူ တစ္စုက မွ်ေ၀သံုးစြဲ ၾကရပါတယ္။ ဒီအခါ HIV ပိုး ေရာဂါ ရွိသူထဲမွ က်န္လူ မ်ားကို အလြယ္တကူ ကူးစက္မႈ ႐ွိေတာ့ HIV ေရာဂါ ပိုးဟာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္း သူၾကားမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ရာက တစ္ဆင့္ ၄င္းတို႔ရဲ႕ အိမ္ေထာင္ဖက္မ်ား၊ လိင္ဆက္ဆံ ဖက္မ်ားပါ ထပ္မံ ကူးစက္မႈ ႐ွိလာမည္ ျဖစ္ပါတယ္။

အႏၱရာယ္ေလ်ာ့ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ နည္းလမ္း မ်ားစြာ ႐ွိပါသည္။ နည္းဗ်ဴဟာ မ်ဳိးစံုႏွင့္ အစီအစဥ္ အားလံုး အျပန္အလွန္ အက်ဳိးျပဳ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ ၀န္ေဆာင္မႈ ေပးရာတြင္ ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားအား လက္ခံ ရယူသူမ်ား အျဖစ္သာ သေဘာမထားဘဲ HIV/AIDS ေရာဂါ တားဆီး ကာကြယ္ေရး၌ အလြန္ေရးပါသူမ်ား အျဖစ္ ကိုယ္တိုင္ပါ၀င္ လာေစျခင္းျဖင့္ ပိုမိုေအာင္ျမင္မႈ ရ႐ွိလာႏိုင္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လိင္လုပ္သား ငါးဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖင့္ HIV ေရာဂါကူးဆက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ART ေဆး ရယူလ်က္ရွိသည့္ လိင္လုပ္သားဦးေရ ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရိွသည္ဟု အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ အခ်ိဳ႕၌ ေဖာ္ျပသည္႔ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

လက္ရွိ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ေနသူ မစု (အမည္လြဲ) က ဝင္ေငြ လမ္းေၾကာင္းေျဖာင့္လာနိုင္ၿပီး နိုင္ငံတကာ ေဈးကြက္ ဝင္ဆံ့နိုင္လာသည့္ အတြက္ မစတင္မီကပင္ ႀကိဳတင္ ရင္ခုန္မိေနေၾကာင္း ဘုရင့္ေနာင္ရွိ တည္ခိုခန္း တစ္ခုတြင္ ေျပာသည္။ ”နိုင္ငံျခားသားေတြနဲ႔ ဆိုေတာ့.. .ဟိဟိ ရင္ခုန္စရာႀကီး” ဟု မစုက ဆိုသည္။

ကေလးေတြကို လိင္မႈဆိုင္ရာ မဖြယ္မရာသတင္းေတြ (ဂူဂယ္လ္) မွာ ရိုက္ရွာရင္ တသီတတန္းၾကီး ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ ဗာတီကန္စီတီး၊ ပင္တာဂြန္၊ ေဟာလိဝုဒ္၊ နာမည္ၾကီး ထိပ္သီးေတြပါေနတယ္။ သူမ်ားေတြဆီမွာ အဲေလာက္ေတာင္ ျဖစ္ေနသလား၊ မကဲ့ရဲ႕ပါနဲ႔။ ကိုယ့္ဆီမွာ ဂူဂယ္ ရွာေဖြအင္ဂ်င္က ဝင္မရလို႔သာ လူမမယ္ ျမန္မာကေလးေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ေစာ္ကားမႈခံေနရသလဲ မသိႏိုင္တာသာ ျဖစ္ပါမယ္။