”နယ္ေတြမွာ HIV ျဖစ္ရင္ ေၾကာက္ၾကတယ္။ အရင္က HIV ျဖစ္ရင္ ကုရာနတၴိေဆးမရွိဆိုတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ကို ရန္ကုန္မွာေရာ၊ နယ္ေတြမွာေရာ တင္ထားတယ္။ အဲဒါေတြ ကိုေတြ႕ၿပီး ေၾကာက္ၿပီး ေသရင္လည္း ေသပေစ ဆုိၿပီး ေဆးမကုၾကေတာ့ဘူး” ဟု ၎က ဆုိသည္။ ယခု ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ အဆုိပါ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၾကၿပီး ပညာေပးမႈမ်ား ပိုမို အားေကာင္းလာသည့္ အတြက္ ေသြးစစ္ရဲလာၾကေၾကာင္း၊ နယ္မ်ားသို႔ သြားေရာက္ရာတြင္ HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆးမ်ားေပၚ လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါကို တန္႔ထားႏုိင္ၿပီး HIV သည္ မေသႏုိင္ေၾကာင္း ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးပညာေပးမႈကို အဓိကျပဳ လုပ္ရေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

ကြၽန္မ စိတ္ဝင္စားသြားၿပီး အေၾကာင္းရင္း ေမးၾကည့္ေတာ့ NGO အဖြဲ႕က HIV ေဝဒနာ ရွိသူေတြကို ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြး ပညာေပးရင္း ေဆးနဲ႔ဆန္ အခမဲ့ ေဝငွတယ္ လို႔ေျပာ ပါတယ္။ ကြၽန္မ စိတ္ဝင္စား သြားပါၿပီ။ မသိ မသာ ထုိလူမ်ားကို ၾကည့္လုိက္ေတာ့ အသက္ေလးဆယ္ေအာက္ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး မ်ားသာ တစ္ဦးခ်င္းလည္း ပါသလို လင္မယား စံုတြဲေတြလည္း ပါတယ္။ မၾကာပါဘူး ဆန္ထုပ္ ကိုယ္စီထမ္းၿပီး ထြက္သြား ၾကေတာ့တယ္။

လူေတြလူေတြ သူတို႔ အလိုေလာဘ တစ္ခုတည္းပဲ ၾကည့္ေနၾကတယ္။ သူ႔မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Rule ေတြရွိသည္။ Prostitute တစ္ေယာက္က ေငြေပးတိုင္း ေဖ်ာ္ေျဖ ရမည္ဟု ဘယ္သူကမ်ား သတ္မွတ္ ထားပါသလဲ။ ဘယ္သူမွ မသတ္မွတ္ ထားပါဘူး။ ေငြရတိုင္း ဒီအလုပ္ လက္ခံမယ္ လို႔ေရာ ရွင္တို႔ကို ဘယ္သူေျပာလဲ။ ကၽြန္ေတာ္ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ အကာအကြယ္ သံုးရမယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥကို လက္မခံသေရြ႕႕ ကၽြန္မ အသားကိုေတာင္ ထိလို႔ မရဘူးမွတ္။

၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ျပည့္တန္ဆာ ႏွိပ္ကြပ္ေရး အက္ဥပေဒမွာ ေခတ္မမီေတာ့သည့္ အတြက္ ျပင္ဆင္ သင့္ေၾကာင္း၊ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏုိင္ငံမ်ားတြင္ပင္ ျပည့္တန္ဆာမ်ားကို ဥပေဒအရ ခြင့္ျပဳလာၿပီဟု သိရွိထားေၾကာင္း အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) အေနျဖင့္ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ကုသေစာင့္ေရွာက္ေပးေနေသာ ကုိရာဇာက ေျပာသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ ၁၉၈၄တြင္ (၁.၁)သန္းေက်ာ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး (၅) သိန္းေက်ာ္ ေသဆုံးရာမွ အေလးထား ကာကြယ္မူေၾကာင့္ ၂၀၀၉ တြင္ ျဖစ္ပြားသူ (၅) သိန္းေက်ာ္ရွိၿပီး ေသဆုံးမူမွာ (၂၈၀၀၀) သာျဖစ္ေအာင္ ဟန္တား ကာကြယ္ႏိုင္မူအား ေလ့လာ အတုယူ သင့္ပါသည္။ တရား၀င္ ျပည္တန္ဆာ ရွိေနရာႏွင့္ တန္းတူ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအား ႏိုင္ငံေတာ္ အစုိးရေနျဖင့္ အမ်ဳိးသားေရး တာ၀န္တစ္ ရပ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပ လုိက္ရပါသည္။

ဇန္န၀ါရီလ ဒုတိယ အပတ္က က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ၄၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရး သုေတသန ညီလာခံမွာ တင္သြင္း ဖတ္ၾကားခဲ့တဲ့ သုေတသန စာတမ္းမ်ား အရ ျပည္တြင္းရွိ လူအုပ္စု ၃ စုမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ေတြ႔ရွိရမႈ ႏႈန္းေတြ ျမင့္မားေန ေသးတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ အဆိုပါ လူအုပ္စု ၃ စုဟာ ျပည့္တန္ဆာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၊ လိင္တူ ဆက္ဆံသူ အမ်ဳိးသားမ်ားနဲ႔ မူးယစ္ ေဆး၀ါး ထိုးသြင္း သံုးစြဲ သူမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

အလုပ္လုပ္လွ်င္ customer မ်ား၏ ၀ုိင္း၀န္းအႏိုင္က်င့္ မႈအား ခံရေၾကာင္းႏွင့္ customer မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံလွ်င္ အခ်ဳိ႕လူမ်ားမွာ ကြန္ဒံုး သံုးရန္ ျငင္းပယ္ျခင္းေၾကာင္႔ လိင္လုပ္ အလုပ္သမမ်ားအေနျဖင္႔ HIV ပုိး ကူးစက္ခံေနရသည့္ အတြက္ ဥပေဒ လိုလားေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း လိင္လုပ္ အလုပ္သမမ်ားက ဆိုသည္။

ကၽြန္မတို႔ တိုင္းျပည္မွာ အသက္ ၁၅ႏွစ္ကေန အသက္ ၄၀ အရြယ္ၾကားမွာ ျဖစ္ပြားေနၾကတဲ့ HIV ေရာဂါႏႈန္းက အလြန္ တရာျမင့္မားပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ က်သြားတယ္ ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္မွာ ထြက္မဲ့၊ ၂၀၁၁- ၁၂ ခုႏွစ္ရဲ့ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနကေန ပို႔မဲ့ report မွာ ဒီအသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန ၄၀ ရဲ့ HIV ကူးဆက္ေသာ ရာခိုင္ႏႈန္းေလ်ာ့နည္း သြားပါတယ္ ဆိုျပီးေတာ့ ထြက္လာပါလိမ့္မယ္။

ျမန္မာ ျပည့္တန္ဆာေလာကတြင္ ဘဲြ႔ရေက်ာင္းသူမ်ား၊ ျပည္တြင္းတြင္ ေက်ာင္းဆရာမျဖစ္ခဲ့သူမ်ား၊ သူနာျပဳျဖစ္ခဲ့သူမ်ား၊ ဆယ္တန္းေအာင္သည့္ မိန္းကေလးမ်ားမွာ ထိုင္း – ျမန္မာနယ္စပ္ၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္ သည့္ ရေနာင္း၊ မဲေဆာက္၊မယ္ဆိုင္ေဒသမ်ားႏွင့္ ဘန္ေကာက္တြင္ အမ်ားအျပားလုပ္ကိုင္လ်က္ ရွိသည္ကို မိစန္းဟု အမည္ခံယူ ထားသည့္ မဲေဆာက္ေရာက္ အထက္တန္းျပဆရာမ တဦးကလည္း ရင္ဖြင့္ေျပာၾကားသည္။

ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ျပည့္တန္ဆာႏွင့္ပတ္သက္၍ တရား ဝင္လိုင္စင္မ်ား ထုတ္ေပးၿပီးစနစ္ တက်ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပး ထားေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ တရားဝင္လိုင္ စင္မ်ားခ်ထားေပးပါက ၄င္းတို႔ကို အခြန္ေကာက္ခံကာ တိုင္းျပည္အတြက္ အခြန္ဘ႑ာေငြမ်ားလည္း ရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည့္တန္ဆာမ်ားကို တရားဝင္ လိုင္စင္ခ် ထားေပးႏုိင္ရန္ လႊတ္ေတာ္၌ အဆိုျပဳ တင္သြင္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းကဆက္ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းကို မုဒိန္းမႈ ကဲ႔သို႔ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ား ေလ်ာ့နည္းေစ ရန္အတြက္ တရားဝင္ လိုင္စင္မ်ား ခ်ေပးသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ တရားဝင္ လိုင္စင္ ခ်ထားရန္ စဥ္းစား ေဆြးေႏြးသည့္ အဆင့္တြင္ပင္ မေရာက္ေသးေပ။ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ေသြဖည္သည့္ လုပ္ငန္းျဖစ္ေနျခင္းဟူေသာ အေၾကာင္း ျပခ်က္ျဖင့္ ဖမ္းဆီး အေရးယူေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ ေဒသ အတြင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ နိုင္ငံတိုင္းမွာ လိင္လုပ္ငန္းမွာ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳမထားဘဲ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ နိုင္နင္းၾကတဲ့ အတြက္ HIV ခုခံ စြမ္းအား က်ဆင္းတဲ့ ေရာဂါ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာတယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။